Шикаго қаласының театр өнерінің тарихы мен дамуы

Кіріспе

Чикаго қаласында, Иллинойс штатында 1921 жылы салынған Солтүстік Штат көшесіндегі 175 номердегі театр ғимараты Чикаго театрын тек Иллинойс штатындағы Чикаго қаласындағы қойылымдарды ғана емес, сонымен қатар Чикагодағы театр қозғалысын да сипаттайды. Чикаго бұл қозғалыс арқасында көптеген шағын, қаражат тапшылығын сезінетін театр ұжымдары ұлттық және халықаралық деңгейде танымал институттарға айналды. Чикаго ұзақ жылдар бойы гастрольдік қойылымдарға және Бродвей мен басқа қалаларға көшірілген түпнұсқа қойылымдарға танымал орын болып келді. Variety журналының редакторы Гордон Кокс айтқандай, Нью-Йорк қаласынан кейін, Чикаго АҚШ-тағы ең белсенді театр өнерінің орталықтарының біріне ие. 2018 жылғы мәліметтерге сәйкес, 200 театр ұжымының өкілдері бір түндік көрсетілімдерде 100-ге жуық қойылымдарды көрсетті, олардың кейбіреулері ұлттық деңгейде танымал, ал көптегені шығармашылық "дүкен-театрларда" өнер көрсетеді, бұл "бастаудан" дамыған жанды театр сахнасын көрсетеді. American Theatre журналы Чикаго театрын "шын мәнінде аңызға айналған" деп бағалайды.

Тарих

1834 жылы Чикагоның жас қонысы алғашқы коммерциялық өндірісін от жегіш және іш сөйлеуші мистер Браунның арқасында көріп шықты. 1837 жылы Сауганаш қонақ үйінде қысқа ғұмырлы Чикаго театры – тұрғын театр компаниясы ашылды. Ойыншылардың бірі Джозеф Джефферсон есімді ұл болатын, ол өте табысты комедиялық актерге айналды. Чикагоның басты театр жүлдесі – Джозеф Джефферсон сыйлығы осы пионердің құрметіне берілген. Рис театры мен МакВикер театры сияқты жаңа театрлар 1840 жылдардың соңынан бастап ең танымал ұлттық актерлерді шақыра бастады. Рис театрының иесі – импресарио және болашақ мэр болатын. 1871 жылғы Ұлы Чикаго өртінен кейін шотланд-американдық продюсер Дэвид Хендерсон Опера үйі мен басқа театрлары арқылы Чикагоға ұлттық театр беделін сыйлады. Жаңа иммигранттардың қамқорлығында шетел тілдеріндегі жанды театрлар да пайда болды. Халл Хаус, Чикагоның әлеуметтік орталығы, 1890 жылдардан бастап Лора Дайнти Пелхам басқаратын театр бағдарламасын ұйымдастырды, ол Галсуорти, Ибсен және Джордж Бернард Шоудың көптеген жаңа пьесаларының Чикагодағы тұңғыш көрсетілімдерін өткізді. 1912 жылы Морис Браун Чикагода Кішкентай театрды құрды, бұл Пелхамның Халл Хаусының ықпалымен байланысты. Бұл, сол жылы Бостондағы Ойыншық театрдың құрылуымен бірге, американдық Кішкентай театр қозғалысын бастады деп есептеледі. Виола Сполин мен Роберт Сикингердің күш-жігері арқасында Халл Хаус арқылы соғыстан кейінгі кезеңде сахнаның қайта жандануы орын алды. Осыдан Чикагодағы ансамбль театрының ерекше стилі пайда болды, мысалы, «Екінші қала», «Степпенвольф» театр компаниясы, Дэвид Мамет пен Уильям Х. Мейси құрған «Сент-Николас» театр компаниясы және «Гудман» театры. 1959 жылы Пол Силс пен Берни Сахлинс құрған «Екінші қала» елдегі ең танымал импровизациялық театр, ал материалды дамыту әдісі Дэвид Мамет (ол онда ыдыс жуған), Жюль Фейффер, Ланфорд Уилсон, Джеффри Свит, Джеймс Шерман, Дэвид Оберн, Марк Холлманн, Грег Котис және Алан Гросс сияқты драматургтарға үлкен әсер етті. 1968 жылы Пол Силс «Екінші қаладан» шығып, «The Body Politic Theater» театрын ашты, онда ол «Story Theater» театрын құрды. «Grease» мюзиклінің тұңғыш көрсетілімі өткен «Кингстон Майнс» театры көп ұзамай ашылды, екі театр Линкольн даңғылында бір-біріне қарама-қарсы орналасқан. 1970 жылы Силс Стюарт Гордонды және оның «Органикалық театр» компаниясын Чикагоға көшіруге шақырды және ол «жаңа көрініс» деп атаған нәрсені бастауға көмектесті. Бұл үш театрдың табысы «Степпенвольф» театры және «Жеңіс бақшалары» театры сияқты басқа да шағын труппалардың құрылуына түрткі болды, олардың барлығы «Гудман» театры, «Чикаго Шекспир» театры, «Сот театры» (Чикаго) және «Lookingglass» театр компаниясымен бірге аймақтық театрдың «Тони» сыйлықтарына ие болды, бұл елдегі жалғыз қала болды, онда алты театр осы құрметке ие болды. «Гудман» театры көп жылдар бойы қайта жаңғыртулар үйі ретінде танымал болды, бірақ көркемдік директор Уильям Вудман мен оның көмекшісі Грегори Мошердің келуі оның имиджін өзгертті. Мошер көркемдік директор болып тағайындалғаннан кейін, ол Дэвид Маметтің жұмысының арқасында «Гудманның» беделін арттырды, оның «Чикагодағы жыныстық бұрмалаулар» пьесасы 1974 жылы «Органикалық театр» компаниясында Маметтің алғашқы табысы болды. Кейін Мошер «American Buffalo» және «Glengarry Glen Ross» фильмдерін «Гудман» театрында түсіріп, режиссерлік жасады. «Гудман» театрында Дэвид Рабының «Харлибурли» пьесасы да Чикагодағы импровизациялық театр түлегі Майк Николстің режиссерлігімен тұңғыш рет көрсетілді. Мошер Нью-Йоркке көшіп кеткеннен кейін, көркемдік директорлық міндеті Висдом Бридж театрының бұрынғы директоры Роберт Фоллсқа тиді. Фолс актер Брайан Деннехимен үздіксіз ынтымақтастығымен, «Саудагердің өлімі» және «Ұзақ күннің түнге саяхаты» сияқты қойылымдарымен белгілі болды, олар Бродвейге барып, екеуіне де «Тони» сыйлықтарын жеңіп алды. Қысқасы, «Гудман» театры режиссерлер үйі ретінде, «Степпенвольф» театры актерлер үйі ретінде, «Жеңіс бақшалары» театры жазушылар үйі ретінде, «Екінші қала» импровизация үйі ретінде, ал «Органикалық театр» компаниясы және кейінірек «Lookingglass» театр компаниясы – түпнұсқалық бейнеге негізделген қойылымдар үйі ретінде танымал. Бұл труппалармен байланысты бірнеше жетекші режиссерлер – Деннис Зачек, Мэри Циммерман және Фрэнк Галати – Чикагоның солтүстігіндегі Иллинойс штатының Эванстон қаласындағы Солтүстік-Батыс университетінің түлектері. Сонымен қатар, «Chicago Daily News» және кейіннен «Chicago Tribune», «Newcity» журналының аға редакторы Нейт Ли және «Chicago Sun Times» газетінің Хеди Вайс сияқты жазушылар Чикаголықтарды сахнаға шығып, тікелей театр өнерін бағалауға ынталандырды. 1990 жылдан бері «Performink» Чикаго театрының салалық газеті болып табылады, онда қойылымдардың ашылуы мен шолулары, кастинг туралы хабарламалар, Чикаго актерлері, режиссерлер, бишілер, суретшілер және басқа да театр мамандары үшін салалық және кәсіби одақ жаңалықтары жарияланады. «Drury Lane Theatres» – Тони ДеСантис құрған Чикаго маңындағы алты театрдың тобы. Ол 1949 жылы өзінің «Martinique» ресторанының жанында шатыр тігіп, тұтынушыларды тарту үшін пьесалар қоюды бастады, содан кейін 1958 жылы алғашқы театрын салды.

The young settlement of Chicago in 1834 saw its first commercial production by a fire eater and ventriloquist, Mr. Brown. In 1837, the first resident theater company, the short lived Chicago Theater, opened in the Sauganash Hotel. One of the players was then a boy named Joseph Jefferson, who grew to become a very successful comedic actor. Chicago's main theater prize, the Joseph Jefferson award, is named after this pioneer. New theaters, including Rice's Theater, owned by an empresario and future mayor, and McVicker's Theater began booking nationally prominent acts beginning in the late 1840s. After the devastation of the Great Chicago Fire of 1871, Scottish American producer David Henderson gave Chicago a national theater reputation at his Opera House and other theaters. Lively foreign language theaters patronised by new immigrants also sprang up. Hull House, the social settlement house of Chicago, had from the 1890s a theatre program under Laura Dainty Pelham which performed the Chicago premiers of numerous of the new plays of Galsworthy, Ibsen, and George Bernard Shaw. In 1912 Maurice Browne founded the Little Theater in Chicago, crediting Pelham's Hull House influence. This, along with the founding of the Toy Theatre in Boston the same year, is credited with starting the American Little Theatre Movement. A postwar stage renaissance emerged via the Hull House through efforts by Viola Spolin and Robert Sickinger. From this an indigenous Chicago style of ensemble theater arose, with examples including The Second City, Steppenwolf Theatre Company, St. Nicholas Theatre Company (founded by playwright David Mamet and actor William H. Macy) and The Goodman Theatre. The Second City, founded in 1959 by Paul Sills and Bernie Sahlins, is the country's premiere improvisational theater, and its method of developing material has strongly influenced such playwrights as David Mamet (who was a dishwasher there), Jules Feiffer, Lanford Wilson, Jeffrey Sweet, James Sherman, David Auburn, Mark Hollmann, Greg Kotis and Alan Gross. In 1968 Paul Sills left Second City to open The Body Politic Theater where he created Story Theater. The Kingston Mines Theater, where the musical "Grease" premiered, began shortly afterwards, the two theaters across the street from each other on Lincoln Avenue. In 1970 Sills invited Stuart Gordon and his Organic Theater Company to move to Chicago and begin what he termed "a scene." The success of these three theaters inspired the creation of other small troupes that grew, notably the Steppenwolf Theatre and the Victory Gardens Theater, both of which, along with the Goodman Theatre, Chicago Shakespeare Theatre, Court Theatre (Chicago) and Lookingglass Theatre Company, were honored with regional theater Tony Awards, the only city in the country to have six theaters so honored. The Goodman Theatre had existed for a number of years with a reputation as a home for revivals, but the arrival of artistic director William Woodman and his assistant Gregory Mosher changed its profile. When Mosher took over as artistic director he enhanced the Goodman's reputation largely due to the work of David Mamet whose play "Sexual Perversity in Chicago" had been Mamet's first success at the Organic Theater Company in 1974. Mosher later produced and directed American Buffalo and Glengarry Glen Ross at the Goodman. The Goodman Theatre also was where Hurlyburly by David Rabe premiered under the direction of Chicago improvisational theater alum Mike Nichols. After Mosher moved to New York, the artistic directorship went to Robert Falls, former director of the Wisdom Bridge Theatre. Falls is particularly known for his ongoing collaboration with actor Brian Dennehy, including productions of Death of a Salesman and Long Day's Journey Into Night that went to Broadway and won Tony Awards for both of them. Briefly, The Goodman Theatre is known as the house of directors; Steppenwolf Theatre is known as the house of actors, Victory Gardens Theater as the house of writers; The Second City as the house of improvisation, and Organic Theater Company and later Lookingglass Theatre Company as the home of original image based productions. Several leading directors associated with these troupes Dennis Zacek, Mary Zimmerman and Frank Galati—are alumni of Northwestern University in Evanston, Illinois, just north of Chicago. In addition, writers such as Richard Christiansen of the Chicago Daily News and later the Chicago Tribune, Newcity's senior editor Nate Lee and Hedy Weiss of the Chicago Sun Times helped encourage Chicagoans to come out and appreciate live theater. Since 1990, Performink has been an industry newspaper for Chicago theater, including show openings and reviews, audition listings, and industry and union news for Chicago actors, directors, dancers, designers, and other theater professionals. The Drury Lane Theatres were a group of six theaters in the Chicago suburbs founded by Tony DeSantis. He began producing plays in 1949 in a tent adjacent to his Martinique Restaurant to attract customers, then built his first theater in 1958.

Бүгін

Чикагода 200-ден астам шағын театр компаниясы бар, мысалы A Red Orchid Theatre, Lifeline Theatre, Remy Bumppo Theatre Company, Redtwist Theatre, Trap Door Theatre, The Conspirators және TUTA Theatre. Кейбірінің өз орындары бар, ал көпшілігі дүкендер немесе барлар сияқты дәстүрлі емес театр кеңістіктерінде немесе Чикагодағы кез келген студия немесе қара қорап театрларында өнер көрсетеді. Гастрольдік қойылымдар да қалаға үнемі келіп тұрады, негізінен Чикаго театрының үлкен театрларында ойнайды. The Second City және Steppenwolf дәстүріне сәйкес, осы компаниялардың көптегені, соның ішінде American Blues Theater, Stage Left Theatre, The Factory Theater, Organic Theater Company, Strawdog Theatre Company және Lifeline Theatre ансамбльге негізделген. Ансамбльге негізделген компания әртістер тобынан (актерлер, режиссерлер, дизайнерлер, драматургтер және т.б.) құрылады, олар әр өндірісті бірлесіп жасайды. Чикаго театрының жаңа пьесалар мен драматургтерді таныстыру тарихы ұзақ. Чикагодағы көптеген театрларда қазіргі драматургтердің шығармаларын дамыту үшін жаңа пьеса шеберханалары бар. Chicago Dramatists, оны Victory Gardens театрында драматургиялық шеберхананың бұрынғы студенттері бастады, жаңа жазушыларды дамыту бағдарламасын жүргізеді, ең бастысы Ребекка Гилман. Victory Gardens Theater ондаған драматургтерге үй иесі болып табылады және ондағы қойылымдардың көпшілігі олардың пьесаларының премьерасы болып табылады, олардың көпшілігі басқа жерлерде де қойылымдарға өтті. Олардың кейбіреулеріне Джеймс Шерманның "Beau Jest", Джеффри Свиттің "The Action Against Sol Schumann", Кристин Тэтчердің "Voice of Good Hope", Чарльз Смиттің "Jelly Belly", Стив Картердің "Pecong", Клаудия Алленнің "Deed of Trust" және Дуглас Посттың "Earth and Sky" пьесалары жатады. Stage Left Theatre-дың Downstage Left бағдарламасы Миа МакКаллоу, Дэвид Раш, Маргарет Льюис және Дэвид Алан Мур сияқты ұлттық деңгейде танымал драматургтерді өсірді. Theatre Building Chicago бұрын 2010 жылы Stage 773 компаниясы иелігіне өткенге дейін жаңа музыкалық қойылымдарды дамыту бағдарламасын жүргізіп келді. Chicago dell'Arte қазіргі уақытта Commedia dell'arte жанрында жаңа туындыларды жасап шығаратын жергілікті компания. Компания сондай-ақ Le Corone Rosse деп аталатын үй труппасын демеушілік етеді. Чикагоның поляк тілінде сөйлейтін көпшілігі үшін поляк тіліндегі қойылымдарды Джефферсон паркіндегі тарихи Gateway театрында көруге болады. Oracle Theatre Чикагодағы қоғамдық театрды ұсынады, ол донорлардың көмегімен ұсталады, онда орындар тегін және кез келген адамға ашық. Чикагода одаққа мүше емес және одаққа мүше театр компаниялары бар. Одаққа мүше компаниялар барлық қатысушы әртістермен қатаң келісімшарттар жасайды. Актерлер теңдігі ("Equity" деп белгілі) және сахналық режиссерлер мен хореографтар қоғамы сияқты өнер одақтары репетиция және өндіріс процесіне қатысты ең төменгі жалақы мен басқа да құқықтарды кепілдейтін келісімшарттар үшін келіссөздер жүргізеді. Қойылымдар билет сатылуына байланысты әртүрлі апталар бойы көрсетілуі мүмкін. Музыкалық қойылымдар сахналық қойылымдарға қарағанда көбінесе ұзаққа созылады. Чикагодағы театрлардың көпшілігі қаланың солтүстік жағында және Loop аймағында орналасқан. Чикаго аймағындағы актерлік теңдікке мүше және мүше емес өндірістер де ерікті төрешілер алқасымен жүргізілетін Joseph Jefferson (Jeff) сыйлықтарымен марапатталады.

Chicago is home to more than 200 small theatre companies such as A Red Orchid Theatre, Lifeline Theatre, Remy Bumppo Theatre Company, Redtwist Theater, Trap Door Theatre, The Conspirators and TUTA Theatre. Some have their own performance venues, while many perform in untraditional theatre spaces such as storefronts or bars, or any number of studio or black box theatres around Chicago. Touring productions also visit the city regularly, mainly playing at the big theaters in the Chicago Theatre District in the Loop. Following in the tradition of The Second City and Steppenwolf, many of these companies, including American Blues Theater, Stage Left Theatre, The Factory Theater, Organic Theater Company, Strawdog Theatre Company and Lifeline Theatre, are ensemble based. An ensemble based company is formed of a group of artists (actors, directors, designers, playwrights, etc.) who work collaboratively to create each production. Chicago theater has a long record of introducing new plays and playwrights. Many of the theaters in Chicago have new play workshop programs to cultivate work from current playwrights. Chicago Dramatists, which was begun by a group of ex students of a playwriting workshop at Victory Gardens Theater, has an ongoing program of developing new writers, most notably Rebecca Gilman. The Victory Gardens Theater plays host to a dozen resident playwrights and most of the productions there are premieres of their plays, a number of which have gone on to productions elsewhere. Some of these include James Sherman's Beau Jest, Jeffrey Sweet's The Action Against Sol Schumann, Kristine Thatcher's Voice of Good Hope, Charles Smith's Jelly Belly, Steve Carter's Pecong, Claudia Allen's Deed of Trust, and Douglas Post's Earth and Sky. Stage Left Theatre's Downstage Left program has cultivated nationally known playwrights Mia McCullough, David Rush, Margaret Lewis and David Alan Moore. Theatre Building Chicago formerly had an ongoing program for the development of new musicals until being taken over by Stage 773 in 2010. Chicago dell'Arte is local company currently creating and producing new works of Commedia dell'arte. The company also sponsors and in house troupe known as Le Corone Rosse. Polish language productions for Chicago's large Polish speaking population can be seen at the historic Gateway Theatre in Jefferson Park. Oracle Theatre offers public access theater in Chicago sustained by the donations, where the seats are free and open to anyone. Chicago is home to both non union and union theater companies. Union shows adhere to strict contracts for all artists involved. Artistic trade unions such as Actors' Equity, commonly known simply as "Equity," and the Stage Directors and Choreographers Society bargain for contracts guaranteeing minimum wages and other rights involved with the rehearsal and production process. Shows may run for a varying number of weeks, depending on ticket sales. Musicals tend to have longer runs than do stage plays. The majority of theaters in Chicago are located on the city's North Side and in the Loop. Both Actor's Equity and non Equity productions in the Chicago area receive honors from the Joseph Jefferson (Jeff) Awards, awarded by a panel of volunteer judges.