АҚШ кемесі "Экзодус 1947" тарихы

Кіріспе

АҚШ пакеттік бу кемесі

Exodus 1947 – 1928 жылы АҚШ-та Балтимор Steam Packet Company компаниясы үшін «Президент Уорфилд» ретінде салынған пакеттік бу кеме. 1928 жылы құрылысы аяқталғаннан бастап 1942 жылға дейін ол Норфолк, Вирджиния және Балтимор, Мэриленд арасында Чесапик шығанағы арқылы жолаушылар мен жүк тасыды. 1942 жылдан бастап «Президент Уорфилд» Екінші дүниежүзілік соғыста британдық қарулы күштердің казармасы және оқу кемесі ретінде қызмет етті. 1944 жылы ол АҚШ Әскери-теңіз күштеріне USS President Warfield (IX 169) ретінде қабылданып, Омаха жағажайына түсу операциясы кезіндегі базалық және тұру кемесі болды. 1947 жылы ол «Алия Бет» қатысуына қатысу үшін «Экзод 1947» деп аталды. Ол Франциядан Палестинаға 4515 еврей мигрантын тасыды. Олардың көпшілігі Палестинаға заңды көші-қон сертификаттары жоқ Холокосттан аман қалғандар еді. Британдық Корольдік теңіз күштері халықаралық суларда оны тоқтатты және Хайфаға жеткізіп, онда мигранттарды Еуропадағы босқындар лагерлеріне қайтару үшін кемелер күтіп тұрды.

Ғимарат

Пузи мен Джонс Президент Уорфилдті Уилмингтон қаласында, Делавэр штатында 399-шы корпус нөмірімен салды. Ол 1927 жылы теңізге сүңгітіліп, 1928 жылы құрылысы аяқталды. Ол Балтимор Steam Packet Co компаниясының «Мэриленд штаты» және «Вирджиния штаты» кемелерінің қарындас кемесі болды, олар тиісінше 1922 және 1923 жылдары аяқталған. Бастапқыда кеме «Флорида» деп аталуы жоспарланған. Алайда, Балтимор Steam Packet Co компаниясының және оның бас компаниясы – Seaboard Air Line Railroad темір жолының президенті С. Дэвис Уорфилд кеме салынып жатқанда қайтыс болғандықтан, оның құрметіне «Президент Уорфилд» деп аталды. Өзінің қарындас кемелері сияқты, «Президент Уорфилдтің» тіркелген ұзындығы 97,54 метр, ені 17,25 метр және тереңдігі 5,15 метр болды. Құрылысы аяқталған кезде, оның тоннажы ... болды және ол бір пернелі, төрттік кеңейтімді бу машинасымен қозғалды.

Балтимор бу пакетінің

Балтиморлық Steam Packet Co компаниясы «Президент Уорфилд» кемесін Балтиморда тіркеді. Оның АҚШ-тағы ресми нөмірі 227753 болды, ал 1933 жылға дейін оның кодты әріптері MOVN болды. «Президент Уорфилд» 1938 жылы өрт сөндіру жүйесімен, ал 1939 жылы сымсыз бағыттау құралдарымен және кемеден жағалауға телефонмен жаңартылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1942 жылдың 12 шілдесінде Соғыс кемелерді басқару басқармасы (WSA) «Президент Уорфилд» және АҚШ-тың Шығыс жағалауындағы бірнеше пакеттік кемелерді Ұлыбританияның Соғыс көлігі министрлігіне сатып алды. «Президент Уорфилд» тек Чесапик шығанағының салыстырмалы түрде қорғалған суларында қызмет ету үшін салынғандықтан, Солтүстік Атлантиканы қауіпсіз түрде кесіп өту үшін оны өзгерту қажет болды. Оның үстін қысқартылды және үстінің алдыңғы бөлігіне күшті толқындарға төтеп беру үшін «құбырша арқа» жабыны салынды. Ол жүк кемелеріне арналған мачталармен және дерриктермен жабдықталды. Басты қару ретінде бір 3 дюймдік 12 фунттық зеңбірек және төрт 20 мм-лік зениттік пушка орнатылды. Кеме қарапайым сұр түске боялды. Осы өзгерістер «Президент Уорфилд»тің тоннаждығын арттырды.

1942 жылдың қыркүйегінде «Президент Уорфилд» Бостон, Галифакс (Жаңа Шотландия), Сент-Джонс (Ньюфаундленд) арқылы Ұлыбританияға бағыт алды. Бостоннан бастап ол конвойлермен сүйемелденді. Ливерпуль (Англия) қаласының «Coast Lines» компаниясы «Президент Уорфилд» және басқа да жағалау пакеттік кемелерін АҚШ-тан Ұлыбританияға жеткізу үшін британдық сауда флотының экипаждарын ұсынды. Капитан Дж.Р. Уильямс басқаратын экипаж «Президент Уорфилд»тің басқаруын қолға алып, 1942 жылдың 21 қыркүйегінде RB 1 конвойімен Сент-Джонстан Ливерпульге жол тартты.

РБ 1 конвойы

RB 1 конвойы ресми түрде сегіз сауда кемесінен тұрды, оларды екі Корольдік теңіз флоты эсминецтері сүйреп әкелді. 25 қыркүйек күні түстен кейін Ирландияның батысында U-кемелерінің қасқырлар тобы конвойға шабуыл жасады. U 216 кемесі төрт торпеда атып, оның екеуі RB 1 конвойының бас кемесі – «Бостон» пакеттік кемесіне тиді, нәтижесінде 17 экипаж мүшесі қаза тауып, кеме батты. HMS Veteran және «Нью-Бедфорд» және «Нортленд» пакеттік кемелері 49 аман қалғанды құтқарып алды. «Саутленд» пакеттік кемесі екі рет перископты байқады, бірақ әр жолы 12 фунттық зеңбірегінен жылдам оқ атып, су асты кемесін кері шегіндірді. HMS Veteran аман қалғандарды құтқару үшін тоқтап тұрғанда, U 404 кемесі торпедамен эсминецке шабуыл жасады, ол 26 қыркүйектің таңертеңгі сағаттарында барлық экипажымен бірге батты. Конвой тарап кетті, бірақ шабуылдар жалғасты. 26 қыркүйек күні кешкі уақытта U 619 кемесі «Йорктаун» бу кемесіне торпеда атып, 18 адамның өмірін қиды, кеме батты. Екі күннен кейін эсминец 42 аман қалғанды құтқарып алды. «Президент Уорфилд» одан әрі шабуылдан құтылып, Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласына жеке өзі жетті. Конвойдан аман қалған басқа кемелер Дери және Гринок қалаларына жетті. Конвойда барлығы үш пакеттік кеме, бір эсминец және 131 адам қаза тапты, бірақ қалған бес кеме Британ аралдарына аман-есен жетті. Кейбір офицерлер қаза болғандары үшін өлімнен кейін марапатталды.

Еуропалық әскери қызмет

Белфасттан Президент Уорфилд Англияға қарай сапар шегіп, Девонның солтүстік жағалауындағы Инстоу қаласында Торридж өзеніне тоқтады. Ол жерде ол Корольдік теңіз жаяу әскері мен коммандос үшін бірлескен операциялар бойынша оқу және казармалық кеме ретінде қызмет етті. Ол 105 офицер мен 500 қатардағы әскерге тұруға жағдай жасады. Ұлыбритания жақында заңсыз иммигранттарды Атлитке емес, Кипрге депортациялауды бастайтынын жариялаған еді. Моссад ЛеАлия Бет мигранттардың ұсталуға қарсы тұруын ұйғарып, Президент Уорфилд осы мақсатқа өте қолайлы кеме деп танылды, себебі ол салыстырмалы түрде жылдам, оңай аударылмайтын, соққыға төтеп беруге көмектесетін болаттан жасалған және оны ұшыруға тырысатын Корольдік теңіз күшінің эсминецтерінен биік болды. Президент Уорфилдті оның нашар күйіне байланысты да таңдады. Оған жолаушыларды отырғызу қауіпті болды, және бұл британдық билікті қауіптілікке байланысты блокаданы бұзуға немесе Ұлыбританияның халықаралық беделіне нұқсан келтіруге мәжбүр етеді деп есептелді. Палестиналықтар мен америкалықтар бірнеше ай бойы "Экзодус 1947" жобасымен айналысып, британдықтардың кемені басып алуын қиындатуға тырысты. Кеме периметріне бу мен қайнап тұрған майды шашыратуға арналған металл құбырлар орнатылды. Төменгі палубалар торлармен және қырғи қабақ сымдармен жабылған. Оның машиналық бөлімі, қазандық бөлмесі, рульдік үйі және радио бөлмесі сымдармен жабылып, британдық сарбаздардың кіруіне жол бермес үшін нығайтылды. Хагана Президент Уорфилдті ыңғайлы ту ретінде Гондурас туымен қайта тіркеді. 1947 жылдың 25 ақпанында ол Балтимордан Марсельге қарай жолға шықты, бірақ Вирджиния түбегінде нашар ауа райына тап болды, содан кейін Алмаз тізбесінің шығысында қатты теңіз болды. Оның алдыңғы бөлімінен су ағып бастады, ол АҚШ жағалау күзетіне радиоарқылы көмек сұрады. "E. W. Sinclair" танкері апат туралы хабарламаны қабылдап, Президент Уорфилдті тауып, күтіп тұрды. Жағалау күзетінің USCGC Cherokee кемесі оны қауіпсіз жағаға сүйреп әкелуге келді, бірақ ауа райы жақсарды және Президент Уорфилд өз күшімен Норфолкқа жетті.

From Belfast, President Warfield continued to England, where she moored in the River Torridge at Instow on the north coast of Devon. There she served as a Combined Operations training and barracks ship for the Royal Marines and Commandos. She provided accommodation for 105 officers and 500 other ranks. Britain had recently announced that it would begin deporting illegal immigrants to Cyprus rather than Atlit. Mossad LeAliyah Bet responded by deciding that migrants should resist capture. President Warfield was deemed well suited for this because she was relatively fast, sturdy enough to not easily capsize, made of steel which would help her to withstand ramming, and was taller than the Royal Navy destroyers that would be trying to board her. President Warfield was also chosen because of her derelict condition. It was risky to put passengers on her, and it was felt this would either compel the British authorities to let her pass the blockade because of the danger, or damage Britain's international reputation. For months, teams of Palestinians and Americans worked on Exodus 1947 in order to make it harder for British forces to her take over. Metal pipes, designed to spray out steam and boiling oil, were installed around the ship's perimeter. Lower decks were covered in nets and barbed wire. Her engine room, boiler room, wheelhouse and radio room were covered in wire and reinforced to prevent entry by British soldiers. Haganah re registered President Warfield under the Honduran flag of convenience. On February 25, 1947 she left Baltimore for Marseille, but she ran into bad weather in the Virginia Capes and then a heavy sea about east of Diamond Shoals. Her forward hold began to leak, and she radioed the United States Coast Guard for help. The tanker E. W. Sinclair picked up her distress message, found President Warfield and stood by. The coast guard cutter USCGC Cherokee arrived to tow her back to safety, but the weather eased and President Warfield was able to reach Norfolk, VA under her own power.

Палестинаға саяхат

Президент Уорфилд пакеттік кеме ретінде 540 жолаушыны тасымалдауға сертификатталған. Соғыс кезінде ол 605 сарбазға арналған орындарды ұйымдастыру үшін қайта жаңартылды. Бірақ 4500-ден астам еврей қашқыны Сет қаласына келді. Хагана комиссары Йоси Харел операцияны басқарды. Кемеде шамамен 35 ерікті адам қызмет етті, олардың көп бөлігі американдық еврейлер еді. Барлық «Алия Бет» кемелері еврей тілінде қайта аталды, Палестина еврейлерін шабыттандыру және біріктіру мақсатында. 17 шілдеде Моссад ЛеАлия Бет кемені «Экзодус 1947» (және иврит тілінде Yetz'iat (sic) Tasbaz, немесе Yetzi'at Eiropa Tashaz, «Еуропадан қашу 5707») деп атады, бұл Мысырдан Канаанға еврейлердің библиялық қашуынан кейін берілген есім. Қашқындар Давид жұлдызы бар ту көтерді. Бұл атауды Израиль саясаткері және әскери қайраткері Моше Снех ұсынған, ол сол кезде Еврей агенттігіндегі заңсыз көші-қонға жауапты болған. Кейіннен Израильдің екінші премьер-министрі Моше Шарет (сол кезде Шерток) бұл есімді «гениальды қадам, өзі туралы жазылғанның бәрінен де көп айтатын есім» деп сипаттады. Кеме портынан шығар кезде, катер мен Корольдік әуе күштерінің ұшақтары оны ұшып өтті. Кейіннен эсминец «Мермейдті» алмастырды. Саяхат барысында Корольдік теңіз күштерінің кемесі күн сайын «Экзодус 1947» кемесіне жақын келіп, Палестинаға мигранттарды тасымалдап бара жатыр ма деп сұрады. Сұраққа жауап берудің орнына, «Экзодус 1947» Эдвард Эльгардың «Pomp and Circumstance» марштарының бірін дыбыс жүйесі арқылы орындады. «Экзодус 1947» екі аптаға жететін азық-түлікпен жабдықталған. Жолаушыларға күн сайын пісірілген тамақ, ыстық сусын, сорпа және бір литр су берілді. Олар тұзды сумен жуынып, кемеде бар болғаны 13 дәретхана болды. Шайқастан кейін кемені тексерген британдық әскери дәрігер, кеменің тым толы екенін, бірақ гигиена жағдайы қанағаттанарлық екенін және кеме жарақат алғандарға көмектесуге дайын екенін айтты. Бір апталық сапар барысында бірнеше сәби дүниеге келді. Паула Абрамовиц атты әйел босанғанда қайтыс болды, ал оның ұлы бірнеше аптадан кейін Хайфада қайтыс болды.

As a packet boat President Warfield had been certificated to carry 540 passengers. In the war she had been converted to provide berths for 605 troops. But more than 4,500 Jewish refugees arrived in Sète. and Haganah commissioner Yossi Harel commanded the operation. The ship was manned by a crew of some 35 volunteers, mostly American Jews. All Aliyah Bet ships were renamed with Hebrew names designed to inspire and rally the Jews of Palestine. On July 17, Mossad LeAliyah Bet renamed the ship Exodus 1947 (and, in Hebrew, Yetz'iat (sic) Tasbaz, or Yetzi'at Eiropa Tashaz, "Flight from Europe 5707") after the biblical Jewish Exodus from Egypt to Canaan, and the refugees raised a flag with the Star of David. The name was proposed by Israeli politician and military figure Moshe Sneh, who at the time was in charge of illegal migration for the Jewish Agency. The name was later described by Israel's second Prime Minister Moshe Sharett (then Shertok) as "a stroke of genius, a name which by itself, says more than anything which has ever been written about it." As the ship left port, the sloop and RAF aircraft shadowed her. Later, the destroyer relieved Mermaid. Each day during the voyage, the Royal Navy ship shadowing her came within hailing distance of Exodus 1947 and asked whether she was carrying any migrants to Palestine. Instead of answering the question, Exodus 1947 responded by playing one of Edward Elgar's Pomp and Circumstance Marches over her public address system. Exodus 1947 carried enough supplies to last two weeks. Passengers were given cooked meals, hot drinks, soup, and one liter of drinking water daily. They washed in salt water. The ship had only 13 lavatories. A British military doctor, inspecting the ship after the battle, said that it was badly over crowded, but that hygiene was satisfactory and the ship appeared well prepared to cope with casualties. Several babies were born during the week long journey. One woman, Paula Abramowitz, died in childbirth. Her infant son died a few weeks later, in Haifa.

Жауап алу

Сапар барысында "Экзодус 1947" кемесімен келгендер тосқауылға түсуге дайындалды. Кеме әр түрлі топтар құрайтын бөлімдерге бөлінді, әрқайсысы қарсылық сеанстарын жаттықтырды. Оның қорғанысы дөңгелектің айналасында құм қаптарымен және жоғарғы палубасында сым торымен толықтырылды. Негізгі қызметкерлерге қолдағы қару берілді. "Экзодус 1947" палестиналық аумақ суларына жақындаған кезде, оның Корольдік теңіз күштерінің эскорты бес эсминецке және екі мина тазартқышқа көбейтілді. "Экзодус 1947" кемесіне екі эсминец жақындап, бір жағынан екінші жағынан жақындасып, арасына қысып алды. Эсминец кеменің сол жағына соқтығысып, су сызығының үстіндегі салонында тесік жасады. "Экзодус 1947" екі эсминецтің палубасына түсу үшін құтқару салдарына рұхсат берді. Эсминецтер "Экзодус 1947" кемесіне кіреберістер құйып, 50 әскери теңізшіні, таяқтармен және газбен қаруланған, кемеге жіберді. Жолаушылар мен Хагана мүшелері теңізшілерге қарсылық көрсетті. Екі жолаушы оқтан жарақат алып қайтыс болды. Екі британдық теңізші кейіннен иық сүйегі сынығынан, ал біреуі бас жарақаттан және құлағының жаралануынан емделді. 146 адам жарақат алды. "Экзодус 1947" кемесінің онға жуық жолаушысы мен экипажы жеңіл жарақаттарға байланысты, ал 200-ге жуығы аурулар мен денсаулыққа қатысты емес жағдайларға байланысты емделді. "Экзодус 1947" оқиғасының көпшілік назарына іліскеніне байланысты британ үкіметі көшіп келушілерді Францияға қайтаруды шешті. Сыртқы істер министрі Эрнест Бевин осыны ұсынды және өтініш Палестинаның жоғарғы комиссары генерал сэр Алан Каннингхамға берілді, ол теңіз күштерімен кеңескеннен кейін жоспармен келісті. Бұған дейін ұсталған көшіп келушілер сол кездегі британдық колония болған Кипрдегі лагерьлерге орналастырылды. Бұл жаңа саясат еврей қауымына да, иммиграцияға көмектескен еуропалық елдерге де, олар Палестинаға жіберген адамды өздеріне қайтарып жібереді деген сигнал болды. Бұл принципті толық кемемен келген иммигранттарға қатысты анық белгілеу ғана емес, сонымен қатар егер иммигранттар келген жеріне қайта оралған жағдайда бұл істі ұйымдастырушылар үшін өте қорқынышты болады. Біріккен Ұлттар Ұйымының Палестина жөніндегі арнайы комитетінің (UNSCOP) мүшелері бұл операцияның куәсі болды. Үш кеме 19 шілдеде Хайфадан Марсельге жақын Бук портына жөнелтілді. Сыртқы істер министрі Бевин француздардың кемелерін және жолаушыларын қайтарып алуын талап етті. Осылайша, көшіп келушілер кемеден түсуден бас тартты. Ұлыбританияның ұстанымын Париждегі Ұлыбритания елшілігінің дипломаты Джон Коулсон 1947 жылдың тамызында Лондондағы Сыртқы істер министрлігіне жолдаған хатында былай деп түйіндеді: "Сіздер иммигранттарды Германияға қайтару туралы шешімді жариялау баспасөзде зор қарсылық тудыратынын түсінесіздер. Біздің қарсыластарымыз Францияда, және басқа елдерде де осы иммигранттардың тікенді сымның артында, концентрациялық лагерьлерде және немістердің күзетінде ұсталғанын қатты пайдаланды". Коулсон Британияның осы оқиғаға қарсы пікірін қолдануды ұсынды: "Егер біз оларды лагерьлерде ұстамауды ыңғайлы деп шешсек, мен оларды өздерінің қалауларына сәйкес барлық шектеулерден босатып жатырмыз деп мәлімдеуді ұсынамын және оларды тек тексеру мен күтіп ұстаудың алдын ала қажеттіліктері үшін осындай орынға орналастырғанбыз". 1947 жылы Еуропадан шыққан еврей босқындарды Германияға қайтару миссиясы дипломатиялық және әскери орталарда "Оазис операциясы" деп аталды. Барлық адам мәжбүрлі түрде кемеден түсу кезінде қиындықтар болатынын түсінді және кейбір еврей жолаушылары алдын ала кешірім сұрады. Олардың көбісі британдық әскерлермен ұрыста жарақат алды, сонда оларға таяқтар мен өрт сөндіру шлангілері қолданылды. Жолаушылар Любек пен Поппендорфтың маңындағы Ам-Стаудағы босқындар лагерлеріне жіберілді. Әйелдер мен балалардың көпшілігі өз еркімен кемеден түссе де, ер адамдарды күшпен алып кету керек болды. Британдықтар Раннимед паркін қарсылық көруі мүмкін кеме деп анықтады. Сол кездегі құпия хабарламада: "Раннимед паркіндегі еврейлер жас, қабілетті және белсенді фанатик Моренци Мири Росманның басшылығымен екенін білді, және операция барысында бұл кеме қиындық тудыруы мүмкін екенін түсінді". 100 Корольдік әскери полиция және 200 солдат Шервуд орманшыларына еврей мигранттарын шығарып тастау туралы бұйрық берілді. Операцияны басқаратын офицер, подполковник Грегсон кейіннен операцияны ашық бағалады, онда 33 еврей, оның ішінде төрт әйел жарақат алды. 68 еврей тәртіпсіздік жасағаны үшін сотталу үшін қамауға алынды. Тек үш жауынгер жарақат алды. Кейін Грегсон мигранттарға қарсы газ қолдануды қарастырғанын мойындады. Ол қорытындылады: "Еврейлер үрейленуге бейім, ал 800–900 еврейдің газға қарсы шығу үшін баспалдақпен жоғары көтерілуі өте жаман салдарға әкелуі мүмкін еді. Олардың баспалдақтан төмен түсіп, алты немесе сегіз адамға қарсы айқайлап, бұл қорқынышты жағдай". Шабуылды сипаттай келе, офицер жоғары лауазымды тұлғаларына былай деп жазды: "Қысқа үзілістен кейін, көптеген айқай-шу мен әйелдердің шырылдауынан кейін, солдаттарға бисквит пен ағаш кесектері сияқты барлық қолдағы қару лақтырылды. Олар оған тамаша және сабырлылықпен қарсы тұрды, бірақ еврейлер шабуыл жасағанда, алғашқы шабуылда бірнеше солдаттардың үстіне алты еврейден астам адам секіріп, тепті және жыртып тастады. Басқа әскерлер осылай жасай алмас еді және осы британдықтардай адамилықпен жасай алмас еді. Еврейлердің көптеген әрекеттерінің басты мақсаты – әлемдік баспасөздің ыстыққа шығуы екенін естен шығармау керек". Зорлыққа куә болған ресми бақылаушылардың бірі – британдық еврейлер конгресінің британдық бөлімінің хатшысы доктор Ноа Бару, Холокосттан аман қалғандарды жас солдаттардың ұратынын "қорқынышты көрініс" деп сипаттады: "Олар бұл операцияны футбол матчы ретінде бастады және оларға олар көп зардап шеккен және өздерінің сенімдеріне сәйкес қарсылық көрсететін адамдармен айналысып жатқанын түсіндірмегені анық болды. Адамдар көбінесе қарнына соққы алатын, менің ойымша, көптеген жарақат алмаған адамдардың баспалдақпен өте баяу қозғалуын түсіндіреді, олар аш және ұсталғандай көрінеді". Кемеден түскен адамдардың көпшілігі, әсіресе жастар, әскерлерге "Гитлерлік командалар", "джентльмен фашистер", "садистер" деп айғайлады. Бір жас қыз "баспалдаққа көтеріліп, солдаттарға 'Мен Дахауданмын' деп айғайлады. Олар реакция жасамағанда, ол 'Гитлерлік командалар' деп айғайлады". Британдықтар артық күш қолданбағанын жоққа шығарды, бірақ бір жағдайда еврейдің "аяқтарынан сүйреліп, ағаш тілімдеріне басы соғылғанын" мойындады. "Эмпайр Ривал" кемесінде уақыттық қысқышпен жабдықталған қолдан жасалған бомба табылған. Ол еврейлер кеткеннен кейін жарылуы керек болған.

During the journey, the people aboard Exodus 1947 prepared to be intercepted. The ship was divided into sections crewed by different groups, and each practiced resistance sessions. Her defences were augmented with sandbags around her wheelhouse and chicken wire along her upper decks. Small arms were issued to key personnel. As Exodus 1947 neared Palestinian territorial waters, her Royal Navy escort was increased to five destroyers and two minesweepers, led by the light cruiser
At about 0200 hrs on July 18, about from the Palestinian coast, two Royal Navy destroyers came alongside Exodus 1947, one either side, converged on her, and jammed her between them. The destroyer struck Exodus 1947s port side' holing on her saloon deck above the waterline. Exodus 1947 released her liferafts to fall onto the decks of the two destroyers. The destroyers dropped gangways onto Exodus 1947 and sent a boarding party of 50 Royal Marines, armed with clubs and tear gas, onto the packet boat. Passengers and Haganah members aboard resisted the Marines. The second officer, an American Machal volunteer, Bill Bernstein, died from a skull fracture after being clubbed in the wheelhouse. Two passengers died of gunshot wounds. Two British sailors were treated afterwards for fractured scapula, and one for a head injury and lacerated ear. 146 people were injured. About ten Exodus 1947 passengers and crew were treated for mild injuries resulting from the boarding, and about 200 were treated for illnesses and maladies unrelated to it. Due to the high public profile of Exodus 1947 the British government decided to deport the migrants back to France. Foreign Secretary Ernest Bevin suggested this and the request was relayed to General Sir Alan Cunningham, High Commissioner for Palestine, who agreed with the plan after consulting the Navy. Before then, intercepted migrants were placed in internment camps on Cyprus, which was at the time a British colony. This new policy was meant to be a signal to both the Jewish community and the European countries which assisted immigration that whoever they sent to Palestine would be sent back to them. <blockquote>Not only should it clearly establish the principle of as applies to a complete shipload of immigrants, but it will be most discouraging to the organisers of this traffic if the immigrants end up by returning whence they came. Members of the United Nations Special Committee on Palestine (UNSCOP) witnessed the transfer. The three ships left Haifa on July 19 for Port de Bouc near Marseilles. Foreign Secretary Bevin insisted that the French get their ship back as well as its passengers. Thus the migrants refused to disembark

Britain's position was summed up by John Coulson, a diplomat at the British Embassy in Paris, in a message to the Foreign Office in London in August 1947: "You will realize that an announcement of decision to send immigrants back to Germany will produce violent hostile outburst in the press. Our opponents in France, and I dare say in other countries, have made great play with the fact that these immigrants were being kept behind barbed wire, in concentration camps and guarded by Germans." Coulson advised that Britain apply as best they could a counter spin to the story: "If we decide it is convenient not to keep them in camps any longer, I suggest that we should make some play that we are releasing them from all restraint of this kind in accordance with their wishes and that they were only put in such accommodation for the preliminary necessities of screening and maintenance." The mission of bringing the Jewish refugees of Exodus 1947 back to Germany was known in diplomatic and military circles as "Operation Oasis." Everyone realized there was going to be trouble at the forced disembarkation and some of the Jewish passengers apologized in advance. A number were injured in confrontations with British troops that involved the use of batons and fire hoses. The passengers were sent back to displaced persons camps in Am Stau near Lübeck and Pöppendorf. Although most of the women and children disembarked voluntarily, the men had to be carried off by force. The British identified Runnymede Park as the ship most likely to suffer resistance. A confidential report of the time noted: "It was known that the Jews on the Runnymede Park were under the leadership of a young, capable and energetic fanatic, Morenci Miry Rosman, and throughout the operation it had been realised that this ship might give trouble." 100 Royal Military Police and 200 soldiers of the Sherwood Foresters were ordered aboard to eject the Jewish migrants. The officer in charge of the operation, Lt. Col Gregson, later gave a frank assessment of the operation which left up to 33 Jews, including four women, injured. 68 Jews were held in custody to be put on trial for unruly behaviour. Only three soldiers were hurt. Gregson later admitted that he had considered using tear gas against the migrants. He concluded: The Jew is liable to panic and 800–900 Jews fighting to get up a stairway to escape tear smoke could have produced a deplorable business. It is a very frightening thing to go into the hold full of yelling maniacs when outnumbered six or eight to one." Describing the assault, the officer wrote to his superiors:
"After a very short pause, with a lot of yelling and female screams, every available weapon up to a biscuit and bulks of timber was hurled at the soldiers. They withstood it admirably and very stoically till the Jews assaulted and in the first rush several soldiers were downed with half a dozen Jews on top kicking and tearing No other troops could have done it as well and as humanely as these British ones did It should be borne in mind that the guiding factor in most of the actions of the Jews is to gain the sympathy of the world press." One of the official observers who witnessed the violence was Dr Noah Barou, secretary of the British section of the World Jewish Congress, who described young soldiers beating Holocaust survivors as a "terrible mental picture": "They went into the operation as a football match and it seemed evident that they had not had it explained to them that they were dealing with people who had suffered a lot and who are resisting in accordance with their convictions. People were usually hit in the stomach and this in my opinion explains that many people who did not show any signs of injury were staggering and moving very slowly along the staircase giving the impression that they were half starved and beaten up." When the people walked off the ship, many of them, especially younger people, were shouting to the troops 'Hitler commandos', 'gentleman fascists', 'sadists'. One young girl "came to the top of the stairs and shouted to the soldiers, 'I am from Dachau.' And when they did not react she shouted 'Hitler commandos'." The British denied using excessive force, yet conceded that in one case a Jew "was dragged down the gangway by the feet with his head bumping on the wooden slats". A homemade bomb with a timed fuse was found aboard Empire Rival. It was apparently set to detonate after the Jews had been removed.

Лагерь жағдайлары

Лагерьдегі босқындарға қатысты жасалған жағдайлар Германиядағы концлагерьлермен салыстырылатындай болғандықтан халықаралық ашу-ыза туды. Доктор Бару осы оқиғалардың тағы да куәсі болды. Ол Поппендорф лагерінің жағдайы нашар екенін және оны неміс лагерінің командирі басқарып отырғанын хабарлады. Британдықтар бұл мәлімдемені жоққа шығарды. Кейін Барудың хабарларының жалған екені анықталды. Неміс командирлері мен күзетшілері болған жоқ, бірақ лагерь ішіндегі міндеттерді орындайтын неміс қызметкерлері болды. Бұл стандартты британдық әскери тәжірибеге сәйкес, қауіпсіздікке қатысы жоқ жұмыстар үшін жергілікті тұрғындарды жұмысқа алумен байланысты болды. Алайда, еврейлердің қатыгездік пен сезімталдықсыздықпен қарау туралы айыптаулары тоқтаған жоқ. 1947 жылдың 6 қазанында Сыртқы істер министрлігі британдық командирлерге аймақтағы лагерьлердің шындығында тікенді сыммен қоршалған және неміс қызметкерлерімен күзетілгенін анықтауды талап ететін телеграмма жіберді.

Соңғы баратын жері

Лагерьдің еврей басшылары 1947 жылы 20 қазанда жазған телеграмма босқындардың Палестинада баспана табуға деген ниеттерін және олардың қатыгездігін анық көрсетеді: Палестинаға көшіп келуге ниеттенгендер Поппендорф пен Ам Стаудағы Ниссен үйлерінде және шатырларда орналастырылды, бірақ қолайсыз ауа райы шатырларды пайдалануға жарамсыз етті. 1947 жылы қарашада олар Вильгельмсхавен мен Эмден қалаларының жанындағы Сенгварденге көшірілді. Көптеген заңсыз көшіп келушілер үшін бұл тек өтпелі пункт болды, себебі "Бриха" олардың көпшілігін АҚШ аймағына құпия түрде жеткізіп, одан Палестинаға қайтадан өтуге тырысты. Олардың көпшілігі Израиль мемлекетінің тәуелсіздігі жарияланғанға дейін Палестинаға сәтті жетті. Палестинаға көшіп келуге ниеттенген 4500 адамның ішінде 1948 жылдың сәуірінде 1947 жылғы "Екзодус" лагерьлерінде тек 1800 адам қалды. Бір жылдың ішінде "Екзодус 1947" кемесінің жолаушыларының жартысынан астамы Палестинаға эмиграция жасауға тағы бір рет тырысты, бірақ олар Кипрде ұсталды. Ұлыбритания 1949 жылдың қаңтарында Израиль мемлекетін ресми түрде мойындағанға дейін Кипрдегі тұтқындар лагерьлерін сақтап тұрды, содан кейін олар Израильге жеткізілді.

Яһудилердің жазалау

1947 жылғы 29 қыркүйекте сионистік Иргун мен Лехи жауынгерлері Хайфадағы Палестина полициясының бас штабын жарды. Бұл 1947 жылы "Исход" кемесімен келген еврей мигранттарын британдықтардың депортациялауына жауап ретінде жасалды. Оқиғада 10 адам қаза тауып, 54-і жарақат алды, оның 33-і британдықтар еді. 1947 жылғы "Исход" кемесінің екі маңызды реликвиясы АҚШ-қа қайтарылды. Кеменің қоңырауы Вирджиния штатының Ньюпорт-Ньюс қаласындағы Теңізшілер мұражайында, ал оның бу сыбызғысы Мэриленд штатының Хейгерстаун қаласындағы New York Central Iron Works зауытының шатырында орналасқан. 2016 жылдың қазан айында 1947 жылғы "Исход" кемесінің құлаған жерін табуға бағытталған суға түсу әрекеті сәтсіз аяқталды. 1947 жылғы "Исход" оқиғасын тарихи тұрғыдан мойындау мақсатында 2017 жылдың 18 шілдесінде Израильдегі алғашқы "Исход" ескерткіші салтанатты түрде ашылды. Израильдік мүсінші Сэм Филипе салған ескерткіш, Израиль мемлекетінің құрылуында 1947 жылғы "Исход" кемесінің атқарған рөлін символдық тұрғыдан бейнелейтін нүсқа пішіндес бронзадан жасалған, ал оның астында елдің бейнеленген картасы орналасқан. Ескерткіш Хайфа портындағы Халықаралық круиздік кеме терминалының сыртында орналасқан.

Мәдени сілтемелер

1958 жылы Леон Уристің кеме туралы оқиғаға негізделген "Исход" кітабы жарық көрді, бірақ кітаптағы "Исход" кемесі нақты кемеден кішірек, ал "шынайы" "Исход" қайта аталған. 1960 жылы Отто Премингер режиссерлік еткен және Пол Ньюман қатысқан, аталған роман негізінде "Экзодус" фильмі шықты. 1997 жылы Элизабет Роджерс пен Робби Хенсон режиссерлік еткен, Морли Сейфер баяндаған "Экзодус 1947" деректі фильмі АҚШ-та PBS телеарнасында бүкіл елге көрсетілді.