Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыстағы әскер тасымалдау кемесі

Жолаушыларға үш палуба, екі серуендеу палубасы және қайық палубасы ұсынылды, соның ішінде жеке ваннасы бар төрт люкс, отыз бөлмелі төсек-орын, тоқсан сегіз қос жатынды және сегіз бір орынды бөлмелер болды. Көпшілігі дәліз бен палубаға есікпен шығатын бөлмелердің барлығында "еуропалық үлгідегі" телефондар орнатылған, олардың қабылдағыш және таратушы құрылғылары бір құрылғыда біріктірілген. "Дорчестер" кемесі Нью-Йорктегі "Агвилинс" компаниясымен әскер тасымалдау кемесіне айналдырылды, оған қосымша құтқару қайықтары мен салдары, сондай-ақ 20 мм-лік төрт зениттік пулемет, алдыңғы жағында 3"/50 калибрлі, артқы жағында 4"/50 калибрлі қарулар орнатылды. Кеменің әскери қажеттіліктерге бағынуы, әскер қызметкерлерін тасымалдауы және көлік командирі басқаруындағы әскерлік әкімшілік қызметкерлерінің болуы, оның әскерлік көлік кемесі екені туралы пікір қалыптастырды.

Жоғалту

1943 жылғы 23 қаңтарда «Дорчестер» Нью-Йорк портынан Гренландияның оңтүстігіндегі Нарсарсуақ армиялық командалық базасына бағыт алды. SG 19 тобында алты кеме болды: SS «Дорчестер», АҚШ Норвегия үкіметінен эмиграцияда жалға алған екі сауда кемесі (SS «Лутц» және SS «Биская»), сондай-ақ оларды сүйемелдеген АҚШ жағалау күзетінің USCGC «Команч», USCGC «Эсканаба» (екеуінің ұзындығы 165 фут) және USCGC «Тампа» (240 фут). 1943 жылғы 3 ақпанда таңғы сағат 12:55-те «Дорчестер» торпедалық шабуылға ұшырады. Зақым ауыр болды, қазандықтың қуаты жоғалды және кемені тастап кету туралы толық 6 сыбызғы сигналын беруге жеткіліксіз бу болды. «Дорчестер» шамамен 20 минут ішінде мұртымен суға батты. Қуаттың жоғалтылуы экипажға радиоарнамен дабыл сигналын жіберуге мүмкіндік бермеді, ал эскортты ескерту үшін ракеталар немесе шамдар іске қосылмады. Көптеп майысу салдарынан кейбір сол жақтанғы құтқару шлюпкаларын іске қосу мүмкін болмады, ал кейбір шлюпкалар суға батып кетті. Судағы адамдардың денелері қатты суықтан мұздай болып қатқандықтан, құтқару кемелеріндегі жүк торларын ұстай алмады. «Эсканаба» экипажы жаңа «құтқарушы» әдісін қолданды, онда суға төзімді костюм киген жүзушілер судан құрбан болғандарға жүзіп барып, оларды кемеге тартып алу үшін арқан байлады. Осы әдіс арқылы «Эсканаба» 133 адамды құтқарып алды (біреуі кейін қайтыс болды), ал «Команч» «Дорчестердегі» 904 адамның 97-сін құтқарып алды. «Дорчестердің» батуы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде американдық конвой кемесіндегі американдық қызметкерлерінің ең көп шығыны болды. Құтқару жилеттері гипотермиядан тиімді қорғауды қамтамасыз етпеді, ол судағы көптеген адамдардың өліміне себеп болды. Судың температурасы болды және ауа температурасы болды. 4 ақпанда қосымша құтқару кемелері келген кезде «су бетінде жүздеген өлі денелер көрінді, оларды құтқару жилеттері ұстап тұрды».

Төрт қайыршы

Дорчестер бүгін әскери қызметке шетелге тасымалданған әскери қызметшілер арасындағы төрт офицердің іс-қимылымен еске алынады: басқаларды құтқару үшін өз құтқару жилеттерін берген төрт капеллан. Осы капелландардың қатарында методист пасторы Джордж Л. Фокс, Америка реформаланған шіркеуінің пасторы Кларк В. Полинг, католик діни қызметкері Джон П. Вашингтон және раввин Александр Б. Гуд болды. Конгресс 3 ақпанды осы батырлық іске арнап "Төрт капеллан күні" деп белгіледі, ал 1960 жылдың 14 шілдесінде капелланның батырлық медалін құрды. Бұл медаль 1961 жылдың 18 қаңтарында Вирджиния штатындағы Форт-Майерде Армия хатшысы Уилбер М. Бруккер қатысқан салтанатты шарада әр капелланның туыстарына постұмыт түрде табысталды.

АҚШ-тың пошта белгісінде еске алу рәсімі

1948 жылы АҚШ пошта басқармасы діни қызметкерлердің батырлығы мен құрбандықтарын еске алу үшін ескерткіш марка шығарды. Оны Нью-Йорк бөлімшесінің Сурет бөлімінің басшысы Луис Швиммер жасады. Бұл марка ерекше болды, себебі 2011 жылға дейін АҚШ маркалары әдетте АҚШ президентінен басқа адамның құрметіне, оның қайтысынан кем дегенде он жыл өткен соң ғана шығарылатын. Марканың соңғы дизайны таңдалғанға дейін үш рет өңделді. Маркада діни қызметкерлердің есімдері де, олардың діндері де көрсетілмеді (бірақ бұл діндердің бірі бұрынғы эскизде тізімделген болатын): маркада "Бұл өлмейтін діни қызметкерлер. Дінаралық ынтымақтастық" деген сөздер жазылды. Бұған дейін 1994 жылы Базз Олдрин де, олар екеуі де тірі болған кезде осындай марка шығарылған.

Белгілі жолаушылар мен экипаж

Америкалық жазушы Джек Керуак Дорчестерде қызмет етті, онда ол "Олд Глори" есімді афроамерикалық аспазбен танысып, дос болды. Ол торпедалық шабуылдан кейін кеме батқанда қаза тапты. Керуактың өзі де шабуыл кезінде кемеде болуы мүмкін еді, бірақ ол жаттықтырушы Лу Литтлден Колумбия университетіне футбол ойнауға қайтуды сұраған телеграмма алды.