Кіріспе

Ежелгі Мысыр "Арба қабірі"

Қабір KV58, "Арба қабірі" деп белгілі, Мысырдағы Патшалар аңғарында орналасқан. Оны 1909 жылғы қаңтарда Теодор М. Дэвис тапсырысымен қазба жұмыстарын жүргізген Гарольд Джонс ашқан. Табылу жағдайы және қазбаның ерекшеліктері Дэвистің есебінде қысқаша ғана айтылған, ол бұл табысты 1907 жылы Эдвард Айртонға жатқызған. Қабір бір камераға жететін шахтадан тұрады және ішінде тек қана бедерленген алтын фольга, жиһаз тұтқалары және бір ушабти болған. Бұл заттар, көбінесе, XVIII династиядағы Айдың қабірінен (WV23) шыққан болуы мүмкін. Дэвис бұл қабірді сол кезде көпке таныс емес Тутанхамон фараонының жерленген орны деп есептеген.

Ашу, қазба және мазмұны

Қабір 1909 жылғы 10 қаңтарда ашылды және Хоремхебтің (KV57) және "Алтын қабірдің" (KV56) арасында орналасқан. Харольд Джонс жер бетінен 6 метрден астам тереңдікте шахтаның үстіңгі бөлігін кездестірді. Шахтаны қазу барысында 2 метр тереңдікте қорап тұтқалары мен түймелері, алтын фольганың бөліктері, кішкентай ураейлер және фаянс инкрустациясының бөліктері табылды. Шахта батысқа қарай бір камераға ашылды. Бөлме сумен толтырылған, ішінде алтын фольга мен алабастр ушабти болды. Дэвис өзінің жарияланымда алтын фольганың сынған қораптан табылғанын, ал ушабтидің "бір бұрышта еденде жатқанын" мәлімдеді. Джонстың күнделігімен салыстырғанда, бұл "нақты сурет, әрине, дұрыс емес" екені анықталды, себебі алтын шахта мен камераның топырағында табылған. KV58 Хоремхебтің қабіріне жақын болғандықтан, оның спутниктік қабір ретінде салынғаны мүмкін. Бір ғана жазусыз ушабти қабірдің бұрын қолданылғанын көрсетеді. Дэвис бұл қабірді сол кезде көпке таныс емес Тутанхамон фараонның жерленген орны деп есептеді. Қорап тұтқалары, түймелері және алтын фольгада Тутанхамон, Анхесенамун есімдері, сондай-ақ Айдың патшалық және қарапайым есімдері жазылған. Алтын фольгада патшаның (Тутанхамон немесе Ай) дулыға мен көлікпен жауларды жеңіп, сфинкс түрінде жауларды таптап, садақпен атып тұрған суреттері бейнеленген; гүлдер де бар. Бұл сынықтар кем дегенде бір көліктің құрамдас бөліктерінің қалдықтарын білдіреді. Олардың бастапқы көзі, мүмкін, Айдың қабірі, WV23, тонаушылардың Жңа Патшалықтың соңындағы патшалық қабірлерді бөлшектеу кезінде жартылай толтырылған шахтаға тастауынан туындаған. Егер осылай болса, KV57-ге жақындығы Айдың мумиясының сол қабірден көшірілгенін көрсетеді, Ривзтің пікірінше, ол патшалық мумияларын сақтау үшін пайдаланылған.