Кіріспе
Бұл Х.П. Лавкрафттың Ктулху мифосындағы көне құдайлардың аз белгілі жинағы. NOTOC Мазмұны: Көрініс А Ә Б В Г Е М Н О Қ Р С Т Ұ В Й З Сілтемелер – Ескертулер – Сыртқы сілтемелер
This is a compendium of the lesser known Great Old Ones of the Cthulhu Mythos of H. P. Lovecraft. NOTOC
Contents:OverviewA B C D E M N O Q R S T U V W Y ZReferences—Notes—External links
Шолу
+ Ұлы Ескілер Аты Эпитет(тері), басқа аттар(ы) Сипаттамасы Абхолос Тұмандағы Жұтқыш, шексіз зұлымдыққа толы сұр, шіріген масса, Цатхоггуаның кіші інісі немесе Ктулхудың ұрпағы ретінде сипатталады, оның өт пен көз жастарынан туған. Алала С'глюоның Хабаршысы С'глюо шығанағында өмір сүретін, үлкен, сұр жыртқыш болып көрінетін, тірі дыбыс. Оған С'глюоның тұрғындары қызмет етеді, олардың құрамы осы бірдей заттан тұрады. Амутсеба Жұлдыздарды Жұтатын Қара бұлтты масса, түйіршіктермен, құлайтын жұлдыздарды жұтып алады. Амон Горлот Нил және Әлемнің Тепе-теңдігін Жаратқан Гигант, жұмбақты тұлға, оның культы Мысыр құдайы Амонның культымен бірдей болуы мүмкін. Бұрын патшалар аңғарының жанындағы Гзээ атты алып сарайда тұрған, оның арман күші шындықты қалыптастыра алды, бұл Нил аңғарында өмірдің гүлденуіне себеп болды, 3000 жылдан астам бұрын жұлдыздар дұрыс болмай, шөл оның алып денесін құмға көміп тастағанға дейін. Оның культының дін қызметкерлері Ұлы Ескінің денесіне қол жеткізу үшін құпия жер асты кесенелерін салған, және құрбандық ретінде мал беріп, ұйықтаған құдайды қуантқан. Афум Жах Суық Жылым, Полюс Иесі Ктугхаға ұқсас, бірақ сұр және суық. Апоколотоф Ай Құдайы Энно Лунн өлшемінде мекендейтін айлық тұлға. Аруасса Таудағы Ынсыз Қайғыратын Адам тәрізді дене, аяқ-қолдарының орнына сымбаттары бар, тіссіз, ерекшелігі жоқ ауызбен аяқталатын қысқа мойын. Атлах Наха Өрмек Құдайы, Қараңғыда Өрмек Төруші Адамға ұқсас беті бар алып өрмек. Айиг Жылан Құдайы, Айиг, Аэга Йиг пен Сыртқы Құдай Идраның қызы, жылан тәрізді көздері бар, өздігінен қозғала алатын, қоян-қолдары бар алып сегізбалық ретінде көрінеді. Ол Техас штатының бір жерінде орналасқан терең каньонның үңгірінде тұрады. Айлит Орманның Жесірі, Көп Ана Биік, көлеңкелі адам тәрізді тұлға, сары түсті жарқыраған көздері бар, өлі ағаштардың бұтақтары сияқты таңғажайып шығыршықтары бар. Ол Шуб Ниггураттың қызметшісі. Баот Зукка Могг Індет Әкелуші Құмырсқа тәрізді басы бар, ұшатын алып шаян. Басатан Шабақтар Иесі Сипатталмаған, бірақ қанаттары мен сымбаттары болуы мүмкін. B'gnu Thun Жанды Суытатын Мұз Құдайы Цианотикалық гуманоид ретінде көрінеді, содан кейін қорқынышты қар дауылы пайда болады. Бөкруг Үлкен Су Кеміргіші, Сарнаттың Апаты Үлкен су кеміргіші ретінде көрінеді. Бугг Шаш Қара, Кеңістікті Толтырушы, Қараңғыда Келетін Көздері мен ауыздары бар қара, сілекейлі масса түрінде көрінеді, шогготтарға ұқсайды. Биагуна Жүзсіздер Құдайы, Өлгендерді Тірілтіп Өмірлік Күштерімен Тамақтанады. Теория бойынша ол Ньяралотхотептің аватары, бірақ бұл расталмаған. Бятис Беркли Жабайы Жабайы Жылан Бір көзі, тұмсығы, краб тәрізді тырнақтары және аузының астындағы сырғалары бар алып түрлі-түсті жабайы жабайы жабайы жабайы жылан сияқты көрінеді. Шогнар Фонн Таулардан келген Қорқыныш, Тамақтанатын, Кауг Нарфагн, аузының соңында аузы бар, вампирлік піл тәрізді. Коатлику Жылан Белді Бір Коатлику мүсініне сәйкес, екі бетпе-бет тұрған жыланның орнына екі бетпе-бет тұрған жыланның алып рептилиялық адам тәрізді түрі. Ол К'нянның бұрынғы әйелі, К'нянда оның күйеуімен бірге құрметтелетін. Түсі Ғарыштан Түскен Түс Мұтагенді, жарқыраған, иісі жаман тұман немесе сұйықтық ретінде көрінеді, ол айналасындағы барлық организмдерді өзгертіп, олардың өмір күшін баяу жұтады. Коинченн - балық, кит және сегізбармақ тәрізді дене мүшелерінен жасалған қолшатырлы теңіз жәндігі. Кром Круах Рунның Шебері, Қанды Бұрыс Сипатталмаған, бірақ, мүмкін, бір ғаламат және жылан немесе құрт тәрізді нәрсе. Ктаат Қара Су Құдайы Пішінін өзгертетін судың пішінсіз массасы. Cthaeghya (Cthulhu-ның жарты қарындасы), ол Cthulhu-ның жұлдызды туындысын тудырды. Cthugha Тірі Жылым, Жанушы Тірі жалын ретінде көрінеді. Ктулху Р'Лияның Қожайыны, Ұлы Арманшы Адам, сегізбалық және айдаһардың гибриді. Ол әдетте жүздеген метр биіктікте, қолдары, тұтқалары және арқасында екі қанаты бар. Ктулхудың құпия қызы Ктилла алты көзі бар алып қанатты сегізбалық тәрізді тіршілік иесі ретінде көрінеді. Ктулху мен Идхианың ұрпақтарының ең кішісі. Ctoggha Арман Даймоны Сипаттама жоқ. Cyäegha Жоятын Көз, Күтетін Қараңғылық Ортасында бір жасыл көз бар, қара түсті, ұшқыштардан тұратын, үлкен масса. Ол "Елгергі шиыршықтар" франшизасындағы Гермей Морамен бірдей. Кинтоглис - қолды балғамдайтын, бір қолы қосалқы мүсінге ұқсайтын, пішінсіз үйінді. Думин Блефтен Келген Қазғыш АҚШ-тың Мемфис қаласының жер қойнауында орналасқан жер сілкінісі сияқты жылан тәрізді қорқынышты жер сілкінісі. Дигра Тас...
Афом-Жах
Афум Жах (Салқын жалын) Лин Картердің "Жалпының абыройы" (1985) атты қысқа әңгімесінде дебют жасады. Афум Жах Картердің "Полюстен келген жарық" (1980) деген әңгімесінде айтылады. Картер Кларк Эштон Смиттің ертедегі жобасынан жазған. Смит кейіннен бұл жобаны "Ақ құрттың келуі" (1941) деп өзгертті. Афум Жах - Ктуганың ұрпағы және оған Полюс Иесі ретінде табынады, өйткені ол Итаква сияқты Солтүстік поляр шеңберінен жоғары тұрады. Афум Жах соңғы мұз дәуірі кезінде Гипербореяға жиі баратын. Оның аңызы Пнакотик қолжазбаларында жазылған. Афум Жах - бұл кең, суық, сұр жалын, ол қосқанның бәрін тоңазытады. Бұл тұлға Жерге Фомалхаут жұлдызынан келді, ол қысқа уақыт бойы Якш (Нептун) планетасына барып, Солтүстік полюстің басындағы аңыздағы тау - Ярак тауына қоныстанды. Ақсақал құдайлар оны бағанаға қамауға тырысқанда, Афом Жах ашуға кенеліп, айналасындағы жерлерді тоңдырды. Афум Жах Гиперборея, Зобна және Ломарды басып алған мұздықтың пайда болуына себепші болды деп есептеледі. Афом-Зах Гноф-Ке, Ран-Тегот және Вурмның әкесі болған. Бұл жанға құлшылық ететін адам жоқ, бірақ Афом Жахты Гнофке, Вурми және оның өз қолбасшылары - спектрлі Йлидем құрметтейді.
Атлах-Наша
Кларк Эштон Смит құдайларын қараңыз.
Басатан
Кларк Эштон Смит құдайларын қараңыз.
Бокруг
Бокруг (Ұлы су кекірегі) алғаш рет Лавкрафттың "Сарнатқа келген апат" (1920) атты әңгімесінде пайда болды. Бұл зат Лавкрафттың арман циклының бір бөлігі. Бокруг - Мнар жеріндегі Ибтің жартылай амфибиялық Туум'ханың құдайы. Ол Иб және Сарнат қалаларының шекарасында орналасқан көлдің тыныш суында ұйықтады. Сарнат тұрғындары Иб халқын қатыгездікпен қырып, құдайдың мүсінін ұрлап кеткенде, құдай оянып кетті. Жыл сайын таңғажайып толқындар көлдегі тыныштықты бұза бастады. Ибтің жойылуының мың жылдығында Бокруг көтеріліп, Сарнатты жойды (солай, тіпті қираған үйінділер де қалды). Кейін Тумхалар Ибті қайтадан отарлап, бұдан былай тыныш өмір сүрді.
Шогнар Фаугн
Кейбіреулері белгілі аңыздардың кейіпкерлері болды - горгондар, химералар, айдаһарлар, циклоптар және олардың барлық қорқынышты туыстары. Басқалары қараңғы және жасырын шыбыртқыланған циклдерден алынған жер асты аңыздары қара, пішінсіз Цатхоггуа, көптеген сымбатты Ктулху, пробосцидиан Шоугнар Фаугн және басқа да тыйым салынған кітаптардағы құдайға қарсы сөздер Некрономикон, Эйбон кітабы немесе фон Юнцтың Unaussprechlichen Kulten. Х. П. Лавкрафт, "Музейдегі қорқыныш" (көшірмесі қосылды) Шогнар Фаугн (Сары құдай, Таулардағы қорқыныш) Фрэнк Белкнап Лонг шығарған және алғаш рет оның "Құқық таулардағы қорқыныш" (1931) романында пайда болды. Шогнар Фаун (немесе Шогнар Фаун) белгісіз элементтен жасалған, сегізбалық, пил және адамның ең нашар аспектілерін біріктіретін қорқынышты гротеск мүсіні ретінде көрінеді. Шогнар Фаунн ашқан кезде, өзінің үлкендігіне қарағанда өте тез қозғала алады және ол кездесетін кез келген организмнің қанын құю үшін "аяқ" сияқты лампреясын қолданады. Шогнар Фаунн Жерге ғасырлар бұрын басқа өлшемнен келген, мүмкін ол кейінірек қабылдағаннан басқа бір түрде. Ол жерге жеткенде, өмір сүру формаларының басым бөлігі қарапайым су-қос жануарлар екенін байқады. Осы жаратылыстардан ол өзінің қызметшілері болу үшін Мири Нигриді жаратты. Мири Нигрилер ертедегі адамдармен жұптасып, гибридтер шығарады, олар ақырында қорқынышты Тхо-Тхо халқына айналады.
Chaugnar Faugn (The Elephant God, The Horror from the Hills) was created by Frank Belknap Long and first appeared in his novel The Horror from the Hills (1931). Chaugnar Faugn (or Chaugnar Faughn) appears as a horribly grotesque idol, made of an unknown element, combining the worst aspects of octopus, elephant, and human being. When Chaugnar Faugn hungers, he can move incredibly quickly for his size, and use his lamprey like "trunk" to drain the blood from any organism he encounters. Chaugnar Faugn came to Earth from another dimension eons ago, possibly in a form other than the one which he later assumed. Upon arriving, he found the dominant lifeforms to be only simple amphibians. From these creatures, he created the Miri Nigri to be his servitors. The Miri Nigri would later mate with early humans to produce hybrids that would eventually evolve into the horrid Tcho Tcho people.
Қатты
Ктугха - Август Дерлеттің туындысы, қорқынышты көркем әдебиеттің Ктулху Мифтері жанрындағы ойдан шығарылған құдай. Дерлеттің Ктулху мифондарында Ктугха - Ұлы Ескі, Ескі құдайларға қарсы тұрған оттың элементтік рухы. Дерлеф өзінің туған жерін Лавкрафт поэзиясында көрнекті болған Fomalhaut жұлдызы ретінде белгіледі. Ол алғаш рет Дерлеттің "Кервен көшесіндегі үй" (1944) атты әңгімесінде пайда болды. Ктхуга отты үлкен шарға ұқсайды. Оған Ктуганың Жалынды жаратылыстары қызмет етеді. От вампирі Фтаггуа оның ұрпағы болуы мүмкін. Оның кем дегенде тағы бір ұрпағы бар, ол Афом Жах.
Ктулху
Ктулхуді қараңыз.
Ктилла
Ктилла (Ктулхуның құпия қызы) - Х. П. Лавкрафттың Ктулху аңызындағы ойдан шығарылған кейіпкер. Ктилланы Брайан Ламли жасаған, ол оны алғаш рет өзінің Титус Кроу романындағы The Transition Of Titus Crow (1975) романында атаған, бірақ ол оны ешқашан сипаттамаған. Алайда Тина Л. Дженс "Қызының қараңғы құрсағында" (1997) атты қысқа әңгімесінде Ктилланы алып қанатты сегізбалық ретінде суреттеген.
Синотоглис
Cynothoglys (The Mortician God) алғаш рет Томас Лиготтидің "The Prodigy of Dreams" атты қысқа әңгімесінде (1994) пайда болды. Бұл зат бір қолмен өзін шақырғандарды ұстап, оларға ауыртпалықсыз, экстаздық өлім әкелетін формасыз, көп пішінді тұлға ретінде пайда болады. Ежелгі заманда Италияда оған табынудың орнына, оған құрмет көрсетумен айналысатын шағын секта болды, өйткені шынайы ғибадат құдайды шақырумен бірдей болар еді. Олар оны жай ғана Клоацина емес, барлық жаратылыстарды, тіпті құдайларды өлтіруші деп санады.
Еукен
Рамзи Кэмпбелл құдайларын қараңыз.
Глуон
Глуон алғаш рет Х. П. Лавкрафттың "Құдай үйі" атты әңгімесінде Дионисий мүсіні ретінде пайда болды. Лавкрафт мүсінді бір қызық көркем шығарманың басты бөлігіне айналдырмауды ойлаған ба, жоқ па, бұл мәселе талқылануда. 2004 жылы Chaosium Mythos-қа кеңейтілген малдар кітабын шығарды, онда Gloon тұлғасы бар, ол тұлғаға кейбір каноникалық емес eldritch және limacine атрибуттарын, оның сыртқы жағымды және гомоэротикалық эстетикасына қарсылық білдіреді. Жазушы Молли Танзердің "Айвибридж егіздерінің тозақ тарихы" романында Глоунның табыны мен мифологиясы кеңейтілді.
Шашыл
Хастурды көріңіз.
Морик
Брайан Ламли құдайларын қараңыз.
Нюг және йеб
Нұг (Ктхулуның ата-анасы) және Еб, егіздер, Шаб Ниггурат пен Йог Сототтың ұрпақтары. Нұг Ктулхудің ата-анасы және Ктанидтың ата-анасы Йог Сототтың ықпалы арқылы. Нуга - гульдердің құдайы, ал Еб - Абхоттың ғарышкерлер табынысының басшысы. Нұг пен Еб екеуі де Шұб Ниггуратқа өте ұқсас. Нұг пен Йеб есімдері Египеттің Нут пен Геб деген ағайынды құдайларының есімдеріне ұқсас.
Ньогт
Генри Катнердің құдайларын қараңыз.
Қайың
Брайан Ламли құдайларын қараңыз.
Куахил Уттаус
Кларк Эштон Смит құдайларын қараңыз.
Рлим Шайкорт
Кларк Эштон Смит құдайларын қараңыз.
Рахан-Тегот
Ол әлсіз, су-қоры, химера тәрізді, құрбандарын шауып, олардың қанын сорып алатын. Жүгірткі суретшісі Джордж Роджерс қайта тірілтіп, құрметіне бөледі.
Рогог
Ежелгілердің қанының тостаған иесі, жапырағы жоқ қара қара емен ағашының түрін алып, қол тигізгенде ыстық, Ктулхуның қанын тасиды.
Шүде Мелл
Брайан Ламли құдайларын қараңыз.
Сумманус
Брайан Ламли құдайларына қараңыз.
Ойлап болмайтын қорқыныш
The Unimaginable Horror КТ Фиппстің Cthulhu Armageddon (2016) жалғасы The Tower of Zhaal (2017) фильмінде пайда болады. Бұл - Кастровал цивилизациясын жойған "Көктен тыс түс" фильміндегі аңның мамонт тәрізді нұсқасы. Ол Жерге алғашқы дәуірде келіп, кейін Ктулху халқының тұтқындауымен мұхитқа түседі. Сол жерден ол қашып кетіп, Итиан өркениетінің көп бөлігін жойып, олардың бір мүшесі Жаалдың қолына түседі. Жаратылыс қалған Ұлы Ежелгілер пайда болғаннан кейін де тұтқында қалады және тұтқындауға қайта оралғанға дейін қысқа уақытқа ғана қашып кетеді. Бұл туралы "Қиялдан тыс қорқыныш" атты кітапта жазылған. Онда Жаал мұнарасы мен оның шығу тегі туралы егжей-тегжейлі баяндалады.
Құрлық
Кларк Эштон Смит құдайларын қараңыз.
Түнде жыртқыш құрт
Түнде кеміп жүретін құрт (Шаггайдың апаты) Лин Картердің "Шаггай" (1971) атты әңгімесінде кездеседі. Бұл зат құрт тәрізді үлкен дене ретінде суреттеледі. Оны алғаш рет Сиқыршы Эйбон байқаған, ол Шаггай планетасына сапар кезінде кездескен. Өзінің таңғалысына орай, Эйбон бұл үлкен құртты "Пирамидада тұратын" деп атаған, оны Фарол деген жын-шайтан сұрап алған. Тіпті, Үлкен құдайлар да бұған төтеп бере алмады. Айбоның үрейіне қарай, құрт Шаггайдың өмірлік мүшелерін баяу жеп жатты, ал ол кейіннен Жерге асығыс оралды. Алайда, Шэггей ақырында ғаламның шетінен өтіп кеткен бір нәрседен басқа тағдырға ұшырады, бұл туралы Кэмпбеллдің "Шэггейдегі жәндіктер" кітабында айтылған.
Яг-Коша
Яг Коша - ғарыштан келген, фил басына ұқсаған, телепатиялық тұлға, босқындар тобының соңғы тірі қалған адамы. Яг Коша Роберт Эрвин Говардтың "Кулл" және "Конан, варвар" шығармаларының авторы "Сарыланның мұнарасы" әңгімесінде пайда болды. Фил мұнарасы ең танымал комедиялық кітап Конан варвар#4-те суреттелген.
Yba'sokug (Біздің құлақ)
Ибасокуг – әлемді жеуге келген, алдынан оның хабаршылары арқылы бұзықтық жіберген ұлы жаратылыс. Ол көптеген көзге ие, бақаға ұқсайтын жаратылыс ретінде бейнеленеді. Ибасокугқа "жалғыз және шаршағандар" ықыласпен құлшылық етеді.
Yibb-Tstll
Брайан Ламли құдайларын қараңыз.
Yг
Иг (Жыландардың әкесі) алғаш рет Зилия Бишоп жасаған және Х. П. Лавкрафт қайта жазған "Иг қарғысы" әңгімесінде пайда болды. Ол жылан адам, жарғанақ қанаты бар жылан немесе алып жылан болып көрінеді. Иг ашуға тез ие болғанымен, оған көңіл айту да оңай. Иг жиі жылан құлдарын, Игтің балаларын, жауларын жоюға немесе түрлендіруге жібереді. Ол жылан адамдарымен байланыста. Американың түпкүлкілері үшін "иг" "жаман дәрі" деп саналады. Ол сондай-ақ батыс американдық фольклорда айтылады. Ол мезоамерикалық құдай Кетцалькоатлмен сәйкестендіріледі және бүкіл әлемдегі сол құдайдың және басқа да жылан құдайлардың прототипі болуы мүмкін. Кейбір авторлар оны Стигиян жылан құдайы Сеттің әкесі ретінде және Роберт Э. Говардтың Конан әңгімелерінен, сондай-ақ Говардтың Куль әңгімелерінен Валусияның жылан халқы табынатын Ұлы жыланмен бірдей деп атайды. Yig - GWAR шок-рок тобының "Horror of Yig" атты әнінің тақырыбы, ол олардың Scumdogs of the Universe альбомында кездеседі. Лавкрафтқа сілтемесімен танымал The Darkest of the Hillside Thickets тобы да "Yig Snake Daddy" атты әнінде Йигке сілтеме жасайды. Yig - Arcanis Dungeons & Dragons кампаниясының ортасындағы құдайдың аты. Игке бір кездері (әлі де) Ссетрегор империясы табынған, бұл топқа әртүрлі шаян мен жылан тәрізді жандар билік еткен. Бұл мифтеги Yig - әйел құдай, бірақ әлі де жыландармен тығыз байланысты, бұл есім кездейсоқ емес. Лавкрафт шығармаларында аз ғана рет айтылғанмен, Иг Аркам қорқынышты ойынға енгізілген ежелгілердің бірі болып табылады, ол Ктулху мен Нярлатотеп сияқты ежелгілермен бірге пайда болады, бұл оның танымалдылығын дәлелдейді.
Затог
Затог Ричард Тирнидің "Зарр желдері" (1971) романында, сондай-ақ "Жұлдыздардан тыс" (1975) атты қысқа әңгімесінде пайда болады. Ежелгі құдайлармен соғысқаннан кейін, Затхог кек алу үшін қатыгез Заррмен келісімге келді. Заррлар өздері мекендеген галактиканың басым бөлігін өз қолдарына алды. Олар бүкіл ғаламды жаулап алуды армандайды. Бауырларын азат етуге көмектескені үшін Затог Заррға уақыт пен кеңістік арқылы саяхаттау қабілетін беруге уәде берді.
Зушакон
Генри Катнердің құдайларын қараңыз.