Кіріспе

Эстелла (испан тілінде) немесе Лизарра (баск тілінде) – Испанияның солтүстігіндегі Наварра автономды облысында орналасқан қала. Ол Памплонаның оңтүстік-батысында, Ла-Риоха және Алава шекарасына жақын орналасқан. Қала 1090 жылы Лизарра бекінісі жанындағы жерге Памплона королі Санчо Рамирес қала құқығын берген кезде құрылды. Қала Сантьяго-де-Компостелаға қажылық жолындағы маңызды нүктеге айналды, өзінің ерекше орналасқан жері мен Наварра королі шақырған франктардың (негізінен Овернь және Лимузен аймақтарынан келген окситандықтар), еврейлер мен Наварраның түпкі тұрғындарының әртүрлі мәдениеттерінің ықпалымен дамыды. Осы байлықтың нәтижесінде қалада романдық сәулет өнері дамыды, оның үлгілері: Сан-Педро-де-ла-Руа шіркеуі, Наварра королінің сарайы, Сан-Мигель шіркеуі және тағы басқалар. Қала ұзақ жылдар бойы 1833 жылы осында король болып жарияланған Дон Карлостың штаб-пәтері болды. 19-ғасырдың ортасындағы Карл соғыстарында Карл партиясының маңызды штабы болды, және Томас де Зумалакарреги осы Эстелла-Лизаррада Бас қолбасшы болып тағайындалды. 1876 жылдың 16 ақпанында қаладағы карлистер капитуляциялады. 1927 жылдан 1967 жылға дейін қала Феррокарил Васко-Наварро темір жолының Бергараға дейінгі соңғы станциясы болды. 1938 жылдан бастап бұл желі электрмен жабдықталды, сол кезде бұл үлкен жетістік саналды. 1927 жылы қазіргі уақытта Segunda División B лигасында ойнайтын Club Deportivo Izarra клубы құрылды. Қала GP Miguel Induráin жарысын тұрақты түрде қабылдап келеді.

Атақты тұрғындар

Арон бен Зерах – 14 ғасырдағы еврей шейіті. Хави Мартинес – "Бавария" және Испания құрамасының кәсіби футболшысы, олармен бірге ол әлем чемпионатын жеңіп алды.