Кіріспе

Аризона штатындағы, АҚШ-тағы өнер мұражайы.

Феникс өнер мұражайы – АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы бейнелеу өнеріне арналған ең ірі мұражай. Феникс қаласында орналасқан бұл мұражай халықаралық көрмелермен қатар, 18 000-нан астам америкалық, азиялық, еуропалық, латын америкалық, Батыс Америкасы, қазіргі заманғы және заманауи өнер туындыларынан тұратын толық жинағын көрсетеді, сондай-ақ сән дизайнынан үлгілер ұсынады. 1959 жылдан бері қоғамдық орталық ретінде жұмыс істейді, жыл бойы фестивальдер, тікелей өнерлеу шаралары, тәуелсіз көркем фильмдер мен білім беру бағдарламаларын ұйымдастырады. Мұражайда сонымен қатар «The Hub: Джеймс К. Баллинджер интерактивті галереясы» – балаларға арналған интерактивті кеңістік, мұражайдың «Шығармашылық Фотография орталығымен» серіктестігі арқасында фотосуреттер көрмелері, ландшафтымен безендірілген мүсін бағы, сондай-ақ тамақтану және сауда орындары бар. Бұл орын «Феникстің мақтанышы» деп танылған.

Тарих

1959 жылы ашылған Феникс өнер мұражайы Орталық даңғыл бойында орналасқан. 1912 жылы Аризона 48-ші штат болғаннан кейін көп ұзамай Феникс әйелдер клубы құрылып, Аризона мемлекеттік жәрмеңке комитетімен бірлесіп көркем өнер бағдарламасын әзірледі. 1915 жылы клуб Карл Оскар Боргтың «Египет кешкісі» атты суретін 125 АҚШ долларына сатып алып, оны Феникс қаласына сыйға тартып, қауымдық өнер жинағын құруға бастама берді. 1925 жылы Мемлекеттік жәрмеңке комитеті қоғамдық міндеттерін кеңейтіп, Феникс Көркем өнер қауымдастығын құрды. Жергілікті өнер қауымдастығының келесі маңызды жетістігі 1936 жылы, Феникс өнер орталығының Works Progress Administration’s Federal Art Project бағдарламасы аясында құрылуы болды. Оның директоры суретші Филип К. Кертис еді. Оның табысы 1940 жылы Азаматтық орталық қауымдастығының құрылуына әкелді, ол Адольф Клей Бартлетттың мұрагерлері сыйлаған 6,5 акр жерге ғимарат салу үшін қаражат жинауды жоспарлады. Бұл мұрагерлердің арасында күйеуі Дуайт Б. Хёрдпен бірге Хёрд мұражайын құрған Мей Бартлетт Хёрд болды. 1950 жылдардың басында архитектор Алден Доуға Феникс қоғамдық кітапханасы, Феникс кішкентай театры (қазіргі Феникс театры) және жаңа Феникс өнер мұражайын орналастыруға болатын кешенді жобалау жұмысы тапсырылды. Бұл жобаға құрылыс компаниясы ретінде Severud Associates таңдалды. Бұл істі үйлестіру үшін Феникс Көркем өнер қауымдастығы 1952 жылы жаңа қор құрып, ал мұражайдың алғашқы директоры Форест М. Хинкхаус 1957 жылы тағайындалды. Мұражай 1959 жылдың 18 қарашасында ашылып, 1959 жылдың 21 қарашасында ресми түрде ашылды. Екі жылдан кейін, кеңейту жоспарлары жарияланды, ал 1965 жылы мұражай кеңейтілді. Нью-Йорктік Tod Williams Billie Tsien Architects фирмасының жобалауымен 1996 және 2006 жылдары қосымша кеңейтулер жүргізілді. Мұражай жаңа көрме залдары, 300 орындық қоғамдық театр, зерттеу кітапханасы, студиялық сыныптар, PhxArtKids галереясы және кафе арқасында екі еседен астам үлкейді. Соңғы кезде, 2006 жылы Элен және Говард К. Кацтың заманауи өнер қанаты, Хизер және Майкл Гринбаум мұражайының вестибюлі, кеңейтілген мұражай дүкені және Беннет пен Жакки Дорранс мүсіндер бағы ашылды. Солтүстік тұрақтан жаңа кіреберіс үлкен ауланы құру үшін консольді шатырмен жабдықталған. Мұражайдың өсуі, ішінара, Феникс қаласының облигациялық сайлауларының табысымен және сайлаушылар бекіткен облигациямен қаржыландырылды. Соңғы 50 жылда мұражай әлемнің түкпір-түкпірінен 400-ден астам көрме өткізіп, өнер туындылары коллекциясын 18 000-нан астам жұмыстарға дейін жеткізіп, миллиондаған адамды қабылдады.

Жинақтар

Жыл сайынғы көрмелер күнтізбесіне қоса, мұражайдың тұрақты коллекциясы галереялары 19 000-нан астам американдық, азиялық, еуропалық, латын америкалық, Батыс Америкасы, модернизм және заманауи өнер, сондай-ақ сән дизайны туындыларын қамтиды. Мұражайға келушілер Аризона университетінің Шығармашылық фотосурет орталығымен жасалған ерекше серіктестік арқасында фотосурет көрмелерінен де ләззат алады. Мұражайда Убертини, Жироламо Генга, Герчино, Карло Дольчи, Бернардо Строцци, Марцеллус Кофферманс, Якоб Корнелиз, Асторга шебері, Бартоломей Бруин-үлкен, Николас Лепицкий, Джованни Пьяцетта, Элизабет Виже Лебрен, Антуан Вестиер, Джордж Ромни, Камиль Корот, Гипполит Дельпи, Эуген Буден, Жан Леон Жером («Бас бармақ төмен»), Клод Моне («Бақша аркалары, Живерни»), Макс Бекман, Леон Порто, Эдуард Вуйяр және Пабло Пикассоның еуропалық суреттері бар. Сондай-ақ, Гилберт Стюарт, Санфорд Гиффорд, Роберт Анри, Эрнест Лоусон, Марсден Хартли, Стюарт Дэвис, Джорджия О’Кифф, Джонас Ли, Лью Дэвис, Эрнест Блюменшен, Джозеф Шарп, Говард Пост және Эд Меллдің американдық суреттері қойылған. Мұражайда Яйои Кусаманың («Отқа құйылған бишілердің биі»), Виола Фрей, Дональд Мартини, Кехинде Уайли, Карлос Аморалес («Қара бұлт») және Хелен Франкенталердің заманауи өнер туындылары бар. 20-ғасыр мүсіндерінің ішінде Аристид Маййоль, Макс Эрнст, Ханс Арп, Джейкоб Эпштейн және Джакометтидің туындылары бар.

Білім

Мұражай бірнеше білім беру бағдарламаларын ұсынады. Мұражайдың Білім беру бөлімінің бағдарламалары жас және оқу стилінің әртүрлілігін ескере отырып, аудитория мен оқу стратегиясының түріне қарай бөлінген, формалды және бейформалды оқытуды қамтиды. Білім беру бөлімі сонымен қатар ұлттық деңгейдегі бәсекеге қабілетті тағылымдама бағдарламасын ұйымдастырады. Тағылымдамалар қажетті курстарды оқыған, тәжірибесі және білімі бар студенттерге, аспиранттарға және жақында бітірген түлектерге ұсынылады. Бағдарлама жыл бойы қолжетімді, сондай-ақ кейде жобалық тағылымдамалар да ұсынылады.

Лимон өнерінің ғылыми кітапханасы

Lemon Art Research Library – мұражайдың өнер жинағына ерекше назар аударатын, кітаптарын беруге рұқсат етілмейтін зерттеу кітапханасы. Онда 40 000-нан астам кітап, журналдар, суретшілер туралы материалдар және басқа да көптеген деректер сақталған. Бұл өңірдегі ең ірі мамандандырылған көркем өнер кітапханасы. Кітапхана жұмыс күндері тегін қызмет көрсетеді.

Қаржыландыру

Қоғамдық қолдау мұражай кірісінің шамамен 80 пайызын билет сату, мүшелік жарналары және табылған кіріс арқылы қамтамасыз етеді, оған дүкеннен түскен табыс және ғимаратты жалға беру де кіреді. Мемлекеттік қолдау мұражай бюджетінің шамамен 3 пайызын құрайды; корпоративтік үлестер бюджеттің шамамен 10 пайызын құрайды. Мұражайдың қор қоры қалған бөлігін, шамамен 7 пайызын құрайды.