Кіріспе

Saint Julien le Pauvre, толыққанды Église Saint Julien le Pauvre (француз тілінде – Кедей Сент-Жулиан шіркеуі) – Париж қаласындағы мелкиттік грек-католик шіркеуі және қаланың ең көне діни ғимараттарының бірі. 12 ғасырда роман стилінде салына бастаған, оның архитектурасының көп бөлігі бастапқы готика стилінде. Ол 5-ші округте, Сена өзенінің сол жағалауында, Клуни мұражайынан шамамен 500 метр қашықтықта және Париж метросының Мобер Мутуале станциясына жақын орналасқан. Ол Рене Вивиани алаңымен бірге үй-жай бөліседі. Бастапқыда рим-католик құдайға табыну орны болған Сент-Жулиен-ле-Паувр 12-19 ғасырлар аралығында кезең-кезеңмен салынды және 1889 жылы Шығыс католик мелкиттік қауымға тапсырылды. Оның дизайны бірнеше рет өзгертілді, нәтижесінде аталмыш шіркеу бастапқы жоспарланғаннан әлдеқайда кішкентай болып шықты.

Атауы

Шіркеу ортағасырлық француздың бірдей атқа ие екі қасиеттісіне арналған: Ле-Ман қаласының Юлианға және Дофин аймағынан шыққан тұлғаға. "Кедейлер" атауы ғимараттың қарапайымдылығын көрсетеді, бұл оны сол стильдегі сол кездегі соборлармен салыстырғанда тығыз көрінеді. Мұндай жер туралы ең алғашқы мәліметтер 6-шы ғасырда Неустрия патшасы Хилперик I билік еткен кезде тұрған Тур епискобы Грегорийдің жазбаларында кездеседі. Ғимараттар 9-шы ғасырда нормандардың шапқыншылығы кезінде қиратылды. Шамамен 1120 жылы ғимарат Лонгпойнт аббаттығынан келген Клуни орденінің монахтарына берілді. Алғашқыда ол Манс қаласының бірінші епискобы Юлиан Льо Манс атымен аталып, кейін Әйір Юлиан Госпитальщикке арналды. Жаңа шіркеудің құрылысы 1165 және 1170 жылдар арасында ескі шіркеудің іргесінде басталды. Ол Париж университеті мен Париждің Нотр-Дам соборының негізін қалаушы Людовик VII патша тұсында салынды. Бұл шіркеу Монмартрдың Сен-Пьер шіркеуінен отыз жылға кішірек, ал олардың арасында Сен-Дени базиликасының танымал готикалық амбулаторийі салынды. 1889 жылы шіркеу Антиохия патриархатының басшылығымен Мелкиттік грек-католик шіркеуіне берілді. Жаңа табынушыларды қабылдау үшін ғимарат өзгертілді, оған иконалар мен хор мен неф арасындағы иконостас қосылды. Олар кітапшалар таратқанда, жолға шыққандарға наразылық білдіріп, келекелеген сөздер айтты: "Лас болыңдар! Адам мұрнын шашын қырқығандай қыру керек! Әйелдер төсшелерін, жүзіне су шашқандай жуу керек!".

Сыртқы

Шіркеудің батыс жағы нақты батыстан 30 градусқа бұрылған, бұл Париждегі Нотр-Дам соборындағы бұрылысқа ұқсас; екі шіркеу де жаздың ортасында күн батуға қарап тұру үшін салынған болуы мүмкін. Батыс жаққа жақын жерде бастапқы Готикалық шіркеудің әдеттегі өсімдік ою-өрнектері бар бірнеше бастапқы бағаналары мен тіректері әлі де көрініп тұр. (Жабық) аркада роман стилінде, тіпті 1160 жылға дейінгі нәрсе болуы мүмкін. Қалған батыс терезесі жаңартылған, айналасындағы жағдай ішкі дәліздің готикалық күмбездеріне сәйкес келетін ескірек сүйір арка болғанын көрсетеді. Батыс қасбеттің галереясының іздері де көрінеді, сондай-ақ 12 ғасырға жататын және әлі де кісілік бөлімінің сыртқы қабырғаларын қолдап тұрған тіреулердің қатары да бар.

Интерьер

Бір уақытта салынған Париждің Нотр-Дам соборының ықпалы шіркеудің ішкі сәулетінде, әсіресе кеме мен хордың күмбездерінде, бағаналарында және тіректерінде көрінеді. XIII ғасырдағы кеме екі төменгі дәлізбен шектеледі және тік аркалармен тіреліп тұратын бағаналар қатарымен жабдықталған. Бағаналардың капительдері су лилиялары және басқа да су өсімдіктерінің мүсіндерімен әсемделген. Хоры ежелгі (XII ғасыр) және ерте готикалық стильдің көрнекті мысалы. Ол алты бөлікті қабырғалы күмбездермен жабылған, ал кемеде қарапайым, берік төрт бөлікті күмбездер бар. XII ғасырға жататын бір бағанада, романдық сәулетте танымал болған, жартылай әйел, жартылай құс кейпіндегі мифтік жаратылыстар – арпиялардың мүсіндері бейнеленген. Шіркеудің ішкі кеңістігі 19 ғасырда грек-мелкиттік католик шіркеуі ретіндегі қызметіне бейімделу үшін кең ауқымды өзгерістерге ұшырады. Бұл өзгерістерге иконостас пен иконалардың қосылуы, Рим шіркеуінен қалған бір мүсінді қоспағанда, мүсіндердің алынып тасталуы және шіркеу органының демонтаждалуы кірді. Иконостас – адамның, көзге көрінетін әлемнің және қасиетті орынның, көзге көрінбейтін рухани әлемнің арасындағы шекараны символдайды. Қазіргі иконостас 1890 жылы Дамаскіден келген суретші Жорж Битардың ою-өрнекпен жасалған ағаш өңдеуінен тұрады.

Өнер және сән

Ғимаратта Нотр-Дамдағыларға ұқсас тіреулер бар, ал капительдері жапырақтар мен гарпиялардың бейнесімен өрнектелген. Хор аймағы иконостаспен жабылған. Шіркеудің солтүстігінде, Рене Вивиани алаңында Париждегі ең көне ағаш табылады. Бұл 1602 жылы Генрих III, Генрих IV және Людовик XIII патшалары тұсындағы басты бағбан Жан Робин еңгізген шегіртке ағашы. "Париждің бақытты ағашы" деп те белгілі, оған жеңіспен тиіп өткендерге жылдар бойы сәттілік әкеледі деп есептеледі.