Жер пайдалану құқығы: Емфитевсис тарихы мен қазіргі қолданысы
Emphyteusis
Жерге иелену құқығы: Эмфитевсис – жерді ұзақ мерзімге жалға алу, салық төлеу және күтім жасау шарттарымен, мүліктің иесіне берілетін құқық. Тарихы көне Грецияға дейін барады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Emphyteusis (грекше, "егу") – жерге қатысты шарт, ол иесіне мүліктің игілігін пайдалану құқығын, көбінесе мәңгілікке, тиісті күтім жасау, салық төлеу және жалдау ақысын төлеу шартымен береді. Бұл құқық иеліктен өткізуді және мұрагерлікке берілуді қамтиды.
Emphyteusis (Greek, 'implanting') is a contract for land that allows the holder the right to the enjoyment of a property, often in perpetuity, on condition of proper care, payment of tax and rent. The right encompasses assignment and of descent.
Тарих
Эмфитеузистің бастауы ежелгі Грецияға дейін жетеді. Ерте Рим империясында ол бастапқыда мемлекет тарапынан ауыл шаруашылығы немесе даму мақсатында берілген. Бұл, мәнінде, императорлық жерді жалға алудың ұзақ мерзімді шарты болатын, жалға ақысы заттай түрінде төленетін. Эмфитеузиске дейінгі құқықтық мәртебе – агровектигалидегі ius. Эмфитеузис жалға алушыға (эмфитеутаға) меншік иесіне ұқсас құқықтар берді, бірақ жердің нақты иесі жалға ақысын (канон немесе пенсио) алатын адам болып қалатын. Жалға алушы иесінің көптеген құқықтарына ие болды. Сәйкесінше, ол арендаға алынған жерді қайта иелену үшін кез келген адамға қарсы actio vectigalis in rem шарасын қолдана алатын. Белгілі бір жағдайларда жер иесіне қайтарылатын, мысалы, емфитеута мұрагерліксіз қайтыс болғанда, үш жыл бойы жалға ақысы немесе салық төленбегенде (немесе шіркеу жері болған жағдайда екі жыл), бастапқы келісімшартта белгіленген мерзім өткенде, contractus emphyteuseos – бұл арнайы шарт, қарапайым жалға алу немесе сату емес. Эмфитеутаның құқықтары жерді және оның өнімдерін толыққанды пайдалануды қамтыды және оларды өсиет арқылы немесе мұрагерлік бойынша беруге болады. Эмфитеузис әлі де Шри-Ланка, Германия, Бельгия, Канада, Португалия, Франция, Италия, Нидерланды, Мальта және Каталония сияқты елдерде қолданылады, сондай-ақ салыстырмалы түрде жақында Шотландияда да қолданылып келді.
Emphyteusis originated in Ancient Greece. In the early Roman Empire, it was initially granted by the state for the purposes of agriculture or development. In essence, it was a long term lease of an imperial domain for a rental in kind. The title existing before emphyteusis was ius in agro vectigali. The emphyteusis gave the lease holder (emphyteuta) rights similar to those of a proprietor, although the real owner remained the person to whom the rent (canon or pensio) was paid. The tenant gained most of the rights of the owner. Accordingly, he could maintain actio vectigalis in rem against any one to recover possession of the land thus leased. Under certain circumstances, the land returned to the owner, as in the case of the death of the emphyteuta intestate, non payment of the rent or taxes for three years (or two years in case of land held of the Church), lapse of time if a term was fixed in the original agreement, contractus emphyteuseos, which was a specific contract and neither an ordinary lease nor a sale. The rights of the emphyteuta embraced the full use of the land and its products and were alienable and transferable by testament or ab intestato. Emphyteusis is still in use in countries such as Sri Lanka, Germany, Belgium, Canada, Portugal, France, Italy, the Netherlands, Malta and Catalonia and, until relatively recently, in Scotland.