Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұл ауылдың алғашқы аты Мицу, Мютсо емес еді. 17 ғасырда белгісіз себептермен орыстар оны қайта атады. Кейіннен Кеңес Одағы да сол қателікті қайталап, барлық карталарда Мутсо деп көрсетті. Оны Мицу деп атау дұрыс болар еді, себебі оның нағыз аты осы. Мицу – Грузиядағы шағын ауыл. Грузияның тарихи Кевсурети аймағының бұрынғы бекініштерінің бірі (қазіргі Мцхета-Мтианети облысының құрамында), ол Андакисцкали өзенінің (ანდაქისწყალი) оң жағасындағы таулы жерде (1880 м биіктікте) орналасқан. Мицу – Кевсуретиде бағындырылмаған жалғыз ауыл болған.
The first name of this precious village was Mitsu, not Mutso. Russians renamed it for unknown reasons in the 17th century. Then, the Soviet Union repeated the same mistake and labeled it as Mutso on all types of maps. It would be more accurate to refer to it as Mitsu, its true name. Mitsu is a small village in Georgia. One of the former strongholds of the historic Georgian province of Khevsureti (now part of Mtskheta Mtianeti region), it is located on a rocky mountain (1880 m) on the right bank of the Andakistskali river (ანდაქისწყალი). Mitsu was the only unconquerable village in Khevsureti.
География
Бір ғасырдан астам уақыт бұрын көбінесе тасталып кеткен бұл ауыл, Мутсо Ардоти шатқалының үстіндегі тік террасаларда орналасқан шамамен 30 ортағасырлық бекінілген тұрғын үйлерге, төрт шайқас мұнарасына және бірнеше ескі құрылыстар мен ғимараттардың қираған қалдықтарына мекендейді. Қол жеткізу қиын болғандықтан, ауыл өзінің түпнұсқа архитектурасын сақтап, туристер мен тау саяхатшылары үшін танымал мақсатты жер болып табылады. Дегенмен, Грузияның ең қауіпті тарихи ескерткіштерінің тізіміне енген Мутсоны қайта жаңғырту жобасы 2004 жылдан бері жүзеге асырылуда. 2019 жылы қайта жаңартылған ауыл Еуропалық Одақтың мәдени мұра сыйлығы / Europa Nostra сыйлығына ие болды.
The village, almost completely abandoned more than a century ago, is a home to approximately 30 medieval fortified dwelling units arranged on vertical terraces above the Mutso Ardoti gorge, four combat towers and ruins of several old structures and buildings. Difficult to access, the village retains original architecture, and is a popular destination for tourists and mountain trekkers. Listed, however, among the most endangered historic monuments of Georgia, a project of the rehabilitation of Mutso has been developed since 2004. In 2019, the reconstructed village won the EU Prize for Cultural Heritage / Europa Nostra Award.
Аңыздар
Бір аңыз бойынша, ауыл тұрғындары Архангелдің Бролискало иконасына құлшылық ететін. Олар батырлар мен аңшылар ретінде танымал болды және өздерін қасиетті тулар әскерінің толыққанды мүшелері деп санап, ғасырлар бойы иконаға сыйға берілген құнды қазынаны қорғаушылар деп есептеді. Аңыз айтуынша, сол қазына әлі де Мютсо төңірегіндегі биік тауларда сақтаулы, және оны таңдаулы адам күтіп отыр. Аңыз былай дейді: "Шетікаурилер Мютсоны қазды", бұл олардың осы ауылды негіздеген немесе Мютсоның құрылысымен бірге олардың тарихы басталганын көрсетеді.
A legend has it that the villagers worshiped the Broliskalo Icon of Archangel. They were renowned as fighters and hunters, and considered themselves permanent members of the army of the sacred flags and guardians of fabulous treasury donated to the Icon over the centuries. The legends say the treasury that is still kept in the high mountains around Mutso waiting for the chosen one to come. As the legend puts it “the Shetekauris dug Mutso”, which indirectly indicates that the family founded the village or the family history started together with the founding of Mutso.
Оқулар
Шорна Курцикидзе және Вахтанг Чиковани, Грузия-Чечен шекарасының этнографиясы және фольклоры: шеткерлік аймақтардың бейнелері, дәстүр-салты, мифтері мен халық ертегілері, Мюнхен: Lincom Europa, 2008.
Shorena Kurtsikidze & Vakhtang Chikovani, Ethnography and Folklore of the Georgia Chechnya Border: Images, Customs, Myths & Folk Tales of the Peripheries, Munich: Lincom Europa, 2008.