Кіріспе

Сириядағы археологиялық орын Сержилла (سيرجيلة) – Сирияның солтүстік-батысындағы Өлі қалалардың ең жақсы сақталғандарының бірі, онда 700-ге жуық нысан бар. Ол Джебель-Риха тауында, Хама қаласынан солтүстікке қарай шамамен 65 км және Алеппо қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 80 км жерде, тағы бір "Өлі қала" – Бараның қираған орындарына өте жақын орналасқан. Бұл елді мекен табиғи ойыста пайда болды және жүзім мен зәйтүн егу арқасында гүлденді. Мұндағы монша үйінің болуы қаланың байлығын көрсетеді. Сержилла – Византия кезеңіндегі қоныс, ол 473 жылы салынған. Томас Джозеф Шаннан Сержилланы "христиандық Помпея" деп атады.

Тарих

Француз археологы Шарль Жан Мелхиор де Воге 1860 жылдары алғашқы ғылыми зерттеулер жүргізді. 1899 жылы Принстон университетінің археологиялық тобы бас залдың еденінде үлкен мозаика тапты, бірақ алты жыл өткен соң команда қайтып келгенде ол жоғалып кеткен еді. Қабырғаларда бұрынғы суреттердің іздері де табылды. Моншалардың жанында ерлер жиналатын андрон орналасқан. Шығысқа қарай кішкентай шіркеу болған, бірақ одан көп нәрсе қалмады. Көптеген тұрғын үйлердің қираған жерлерінің арасында әлі күнге дейін тұрған екі қабатты вилла бар. Төменгі екі бөлмеде төбеге тіреу болған арканы көруге болады. Мұндай ерекшелік "өлген қалалардың" барлығына тән. Вилланың артында зәйтүн майын сығу үшін пайдаланған, құлай берген ғимарат орналасқан. Сержиллада әк тас өндіру өте дамыған және кең таралған өнеркәсіп болды, тіпті кен орындарынан қалған бос кеңістіктер де пайдалы болды, кейде кен қазу ғимараттардың астында жүргізілді. Басқа "өлген қалалар" сияқты, Сержилла да VII ғасырда арабтардың аймақты басып алуы және Антиохия мен Апамея арасындағы сауда жолдарының тоқтатылуы салдарынан тасталып кетті. 2011 жылы Сириядағы азаматтық соғыс кезінде ЮНЕСКО Серджилланы Дүниежүзілік мұраның қауіпті тізіміне енгізді.