Доппен ойнау: Спорттағы шеберлік және тактика

Кіріспе

Көптеген спорт түрлеріндегі шабуыл техникасы

Спортта дриблинг – бір ойыншының белгілі бір бағытта қозғала отырып допты басқаруы, қарсыластардың допты тартып алу әрекеттерін болдырмау. Сәтті дриблинг допты қарсыластардан заңды түрде өткізіп, гол соғуға мүмкіндік жасайды.

Қауымдастық футболы

Футболда дриблинг – игеруге ең қиын және ең пайдалы шабуылдық әрекеттердің бірі. Ойынның қалыпты барысында ойыншылар допты қарсыластарының қақпасына жеке бақылау арқылы жеткізуге тырысады, мысалы, дриблинг (техникалық маневрлерді пайдалану) арқылы. Қарсыласты басып өту үшін дриблингке түрлі манипуляциялық тәсілдер мен алдаулар жатады; Роналдиньо қорғаушыларды жеңу үшін жиі эластико сияқты күрделі дағдылар мен алдауларды қолданды. Дриблинг көбінесе, әсіресе алаңның үшінші бөлігінде немесе қанаттарда, шабуылдардың көп бөлігі жүретін жерде, аса құнды болады. Дриблинг тығыз жағдайларда кеңістік жасайды, онда дриблингші қарсыласымен тығыз қоршалады (қорғаушымен жақыннан қадағаланады), ал дриблингші сәтті дриблингтен кейін гол соғуға немесе гол соғу мүмкіндіктерін жасауға мүмкіндік алады. Дегенмен, дриблингті нашар меңгеріп, дұрыс қолданбаса, допты жоғалтуы мүмкін, егер доп қорғаушымен тоқтатылса немесе тартылып алынса. Кейбір ойыншылар жылдамдық пен физикалық күшпен қарсыластарды басып өтуді ұнатады, мысалы, қанатшы Гарет Бейл, ал кейбір ойыншылар қарсыластарға тікелей шабуылдап, оларды тікелей аяқтарының арасынан допты өткізу арқылы (мускат жаңғағы) басып өтуге тырысады, мысалы, Луис Суарес, ал басқалары алдаулар, бақылау, ептілік және үдеу арқылы доптан айырылудан сақтануға тырысады, мысалы, Лионель Месси. Шебер дриблингшіге допты тартып алу қиын; сәтсіз тартыстар (допқа жетпеген) пайдалы бос соққы жағдайына және құқық бұзушыға ескерту карточкасы түрінде жазаға әкелуі мүмкін. 2018 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында Бельгияның ойыншысы Эден Азар, допты тартып алу қиын ойыншы ретінде танылған, 1966 жылдан бері Әлем чемпионаттарындағы сәтті дриблингтер бойынша рекорд орнатты, Бразилияға қарсы он дриблингте 100% сәттілік көрсетті. Дриблинг туралы алғашқы мәліметтер Англиядағы орта ғасырлық футбол ойындарынан алынған. Мысалы, Джеффри Чосер он төртінші ғасырдағы Англиядағы осындай доп шеберлігіне сілтеме жасады. Кентерберилік ертегілерде (1380 жылдан кейін жазылған) ол мынадай жолдарды қолданды: "Доптай аяқ астында домалайды". Сол сияқты, XV ғасырдың соңында Англияның Нотингемшир графтығындағы Коустон қаласында өткен футбол ойынының латын тіліндегі есебі пайда болды. Бұл Англия королі Генрих VI-ның кереметтері туралы қолжазбалар жинағына енген. Нақты күні белгісіз болғанымен, ол 1481 және 1500 жылдар аралығында жазылған. Бұл тек қана "сауық ойыны" туралы алғашқы жазба және дриблингтің алғашқы сипаттамасы: "[Т]олық ойын, олар бірігіп ойын үшін кездескен, кейбіреулер футбол ойыны деп атайды. Бұл ауылдық ойында жас жігіттер үлкен допты ауаға лақтырмай, соққымен жерге шебер айналдырып, қолдарымен емес, аяқтарымен, қарама-қарсы бағытта тепкілейді". Дриблингтік дағдылардың ағылшын мемлекеттік мектептеріндегі XIX ғасырдың көптеген футбол ойындарының маңызды бөлігі болғаны белгілі, ал допты пас беру туралы алғашқы мәліметтер 1863 жылғы Футбол қауымдастығының ережелерінде келтірілген.

In association football, a dribble is one of the most difficult ball skills to master and one of the most useful attacking moves. In typical game play, players attempt to propel the ball toward their opponents' goal through individual control of the ball, such as by dribbling (the usage of technical maneuvers). In order to go past an opponent, dribbling can involve a wide variety of manipulative tricks and feints; Ronaldinho would often employ elaborate skills and feints, such as the elastico, in order to beat defenders. Dribbling is often invaluable especially in the third part of a pitch or at the wings, where most attacks take place. Dribbling creates space in tight situations where the dribbler is marked (closely guarded by a defender), and the dribbler can either score or create scoring chances after a successful dribble. However, dribbling, if poorly mastered and used, may result in the loss of possession either when the ball is intercepted or tackled by a defender. Some players prefer getting past players with speed and physicality, such as the winger Gareth Bale, some players go straight at opponents and look to go past them directly with a nutmeg (kicking the ball through their legs), such as Luis Suárez, whereas others may use feints, control, agility, and acceleration to evade tackles, such as Lionel Messi. A skillful dribbler is often hard to dispossess; unsuccessful tackles (which do not reach the ball) may result in a useful free kick situation and a reprimand for the offender in the form of a penalty card. At the 2018 FIFA World Cup, Belgium playmaker Eden Hazard, renowned for being difficult to dispossess, set a World Cup record for successful dribbles completed in any World Cup game since 1966, with a 100% success rate in ten dribbles against Brazil. Early references to dribbling come from accounts of medieval football games in England. For example, Geoffrey Chaucer offered an allusion to such ball skills in fourteenth century England. In the Canterbury Tales (written some time after 1380) he uses the following line: "rolleth under foot as doth a ball". Similarly at the end of the 15th century comes a Latin account of a football game which was played at Cawston, Nottinghamshire, England. It is included in a manuscript collection of the miracles of King Henry VI of England. Although the precise date is uncertain it certainly comes from between 1481 and 1500. This is the first account of an exclusively "kicking game" and the first description of dribbling: "[t]he game at which they had met for common recreation is called by some the foot ball game. It is one in which young men, in country sport, propel a huge ball not by throwing it into the air but by striking it and skillfully rolling it along the ground, and that not with their hands but with their feet kicking in opposite directions". It is known that dribbling skills were a key part of many nineteenth century football games at English public schools with the earliest reference to ball passing coming in 1863 rules of The Football Association.

Баскетбол

Баскетболда дриблинг – бір қолмен допты үнемі еденге соғу. Бұл ойыншының жүріп немесе жүгіріп бара жатқанда допты өз иелігінде ұстаудың жалғыз заңды тәсілі. Джеймс Нейсмиттің бастапқы ережелерінде дриблинг туралы ештеңе айтылмаған, тек допты пас беру арқылы оны алға жылжыту заңды екені көрсетілген. Ойыншылар көп ұзамай "өзіне пас беру" стратегиясын ойлап тапты, Нейсмит мұны оның тапқырлығы үшін мақұлдап, бағалады, және ол бүгінгі таңда белгілі дриблингке айналды. Дриблинг жасаған алғашқы команда 1897 жылы Йель университеті болды. Дриблинг допты жылдам алға жылжытуға мүмкіндік береді, соның салдарынан ұпай жинау мүмкіндіктері артады. Бұл қарсыластың шебер ойыншысына допты секіргенде "ұрлап алуға" мүмкіндік береді. Ойыншы допты дриблингтен тоқтатып, ұстағаннан кейін, оны басқа ойыншыға беруі немесе лақтыруы керек; егер ойыншы дриблингтен кейін допты қандай да бір жолмен ұстаса (қолдарымен немесе қолымен ұстаса немесе "ладоньмен ұстаса", яғни дриблинг кезінде оны төменгі жағына қарай ұстаса), содан кейін дриблингті жалғастырса, төреші ойынды тоқтатады, "қосарлы дриблинг" немесе "допты алып жүру" белгісін береді және допты қарсы командаға береді. Егер ойыншы екі қолмен бір уақытта дриблинг жасауға тырысса, бұл "қосарлы дриблинг" деп есептелуі мүмкін. Дриблингті саусақтардың подушегімен жасау керек, саусақтар босаңсып, жайылып тұруы тиіс. Білек баскетбол допын итеруі керек, ал қол білек буынынан жоғары-төмен қозғалуы керек. Тәжірибелі допты ұстаушылар допты еденге жақын секіреді, бұл қарсыластың допты ұрлау қаупін азайтады. Шебер дриблирлер допты арқасының сыртынан, аяқтарының арасынан өткізе алады және дриблинг жылдамдығын өзгерте алады, бұл ойыншыны қорғауды қиындатады және допты пас беру, лақтыру немесе жүгіру үшін жаңа мүмкіндіктер ашады. НБА-да Голден Стэйт Уорриорс командасының Стивен Карри және қазіргі уақытта Даллас Маверикс үшін ойнайтын Кайри Ирвинг ең жақсы допты ұстаушылар деп саналады, ал Атланта Хоукс командасының Трэй Янг және Денвер Наггетс командасының Джамал Мюррей де лигада керемет дриблирлер ретінде танылды. Ұлттық баскетбол жаттықтырушылар қауымдастығы (NABC) 1927 жылы спорттан дриблингті жоюға қарсылық көрсету үшін құрылды.

In basketball, dribbling is bouncing the ball on the floor continuously with one hand at a time. It is the only legal way that a player may maintain possession of the ball while walking or running. James Naismith's original rules said nothing about dribbling, merely stating that passing the ball was the legal way of advancing it. Players soon developed the strategy of "passing to themselves", which Naismith himself both endorsed and admired for its ingenuity, and which evolved into the dribble as it is known today. The first known team to dribble was Yale University in 1897. The dribble allows for much faster advancement and thus more opportunities for scoring. It also provides an opportunity for a crafty player on the opposing team to "steal" the ball in mid bounce. Once a player stops dribbling the ball and holds it, the player normally must either pass it to another player or take a shot; if the player dribbles and then holds the ball in any way (either grasping it with their hands or arms, or "palming" it, i. e. holding it too much toward its underside during the act of dribbling) then continues to dribble, the referee stops the play, signals either "double dribble" or "carrying", and turns the ball over to the other team. A "double dribble" may also be called if the player tries to dribble with both hands at the same time. Dribbling should be done with finger pads and the fingers should be relaxed and spread. The wrist should be pushing the basketball, and the forearm should be moving up and down. Skilled ball handlers bounce the ball low to the ground, reducing the risk of a defender reaching in to steal the ball. Adept dribblers can dribble behind their backs, between their legs and change the speed of the dribble, making the player difficult to defend, and opening up options to pass, shoot or drive with the ball. In the NBA, Stephen Curry of the Golden State Warriors and Kyrie Irving who currently plays for the Dallas Mavericks are generally considered the best ball handlers, and players like Trae Young of the Atlanta Hawks and Jamal Murray of the Denver Nuggets have also made their mark in the league as great dribblers. The National Association of Basketball Coaches (NABC) was founded in 1927 to oppose a move to eliminate dribbling from the sport.

Су полосы

Су полосында дриблинг – жүзу кезінде алға жылжып бара жатқанда допты жылжыту техникасы. Доп ойыншының алдында, екі қолмен кезекпен соғу арқылы тудырылған толқынмен итемеленеді, және көбінесе мұрын немесе маңдаймен жасалатын жеңіл түртулермен үйлеседі. Доппен байланыс минималды болғандықтан, бұл допты жылжытуға мүмкіндік береді, допты алып жүрушіге артықшылық туғызады; қорғаушы допты шабуылшы допқа тимеген кезде ғана тие алады. Жоғары шынтақтармен қысқа, жылдам қол соққыларын пайдалана отырып, дриблинг жасаушы ойыншы қарсы команданың, әсіресе артынан келе жатқан немесе жанынан жақындап келе жатқан ойыншыларының допты тартып алу әрекеттерінен өзін қорғай алады. Бұл белсенді қорғаныс тактикасы, допты тартып алуға жасалған кез келген әрекет, сәтті болсын болмасын, жарақат алу қаупін тудырады, себебі FINA ұйымы тербелісті шынтақ қозғалысын заңды деп санайды, сондықтан қорғаушы ойыншы допты дриблинг жасаушыдан ұрлауға тырысқанда тікелей қарым-қатынастан сақтануы керек.