Кіріспе

Матай 5:47 – Жаңа Келісімдегі Матай Ізгі хабарының бесінші тарауының қырық жетінші аяты және Таудағы уағыздың бір бөлігі. Бұл соңғы қарсы қоюдың үшінші аяты, ол «Өзіңді қалай сүйсең, көршіңді де солай сүй» деген міндеттемеге қатысты. Иса осы жерде адамның неліктен өзінің жауына да сүйіспеншілік көрсету керектігін тағы бір мысалмен түсіндіреді.

Талдау

Бұл тармақтың құрылымы мен мазмұны алдыңғы тармаққа ұқсас. Мұнда Иса, тіпті жаман адамдар да достарына сәлем береді дейді, сондықтан сіздер тек достарыңызға ғана сәлем берсеңіз, олардан ешқандай артықшылығыңыз жоқ. Грек тіліндегі түпнұсқада «бауырлар» деген сөз қолданылған, бірақ оны достарға немесе бір дінге жататын адамдарға қатысты түсіну дұрыс. Шәкірттерден «сіздер не артық жасайсыздар?» деген сұрақ қойылады ("ті периссон поиейтэ?"). Бұл тармақтың екі нұсқасы бар. WEB және KJV нұсқаларында «салық жинаушы» деген сөз қолданылған, ол алдыңғы тармақтағыдай. Ал, басқа көне қолжазбаларда «бөтен елдіктер» немесе «кәпірлер» деген сөздер кездеседі. Көптеген ғалымдар екінші нұсқаның дұрыс екенін айтады, ал салық жинаушыларға екі рет сілтеме жасау – көшіру кезіндегі қателік болуы мүмкін. Бұл дәуірдегі яһуди мәдениетінде сәлемдесу өте маңызды рөл атқарған. Бұл тек қарапайым сәлемдесу ғана емес, көбінесе құшақтасу және жағымды әңгімелермен бірге жүрген. Әдетте, жоғары мәртебелі адам сәлемдесуді бастауға тиіс болған. Сәлемдесу тек құрмет көрсету ғана емес, сонымен қатар ізгі ниет пен жылы сезімді білдірген.