Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пенсильвания голландтық халықтық өнерінің символы
Pennsylvania Dutch folk art symbol
Гекс белгілері – Пенсильвания голландтық халықтық өнерінің бір түрі, фрактурмен байланысты, Пенсильвания голландтық аймағындағы сәнді голландтық дәстүрінде кездеседі. Әдетте "шеңбердегі жұлдыздар" түріндегі астық қораларына салынатын суреттер 19-ғасырдың басында пайда бола бастады және ондаған жылдардан кейін, коммерциялық дайын бояулар қолжетімді болғанда кеңінен таралды. 1950 жылдары туристер нарығына бағытталған коммерциялық гекс белгілері танымал болды, оларға көбінесе жұлдыздар, компас розалары, дистельфинк деп аталатын стильделген құстар, жүректер, түлпілер немесе өмір ағашы бейнеленген. Гекс белгілерінің мағынасы туралы екі түрлі пікір бар. Бір топ оларды қорғаушы белгілер деп санайды, ал екінші топ оларды әсемдік үшін жасалған нәрсе деп есептейді.
Hex signs are a form of Pennsylvania Dutch folk art, related to fraktur, found in the Fancy Dutch tradition in Pennsylvania Dutch Country. Barn paintings, usually in the form of "stars in circles", began to appear on the landscape in the early 19th century and became widespread decades later when commercial ready mixed paint became readily available. By the 1950s commercialized hex signs, aimed at the tourist market, became popular and these often include stars, compass roses, stylized birds known as distelfinks, hearts, tulips, or a tree of life. Two schools of thought exist on the meaning of hex signs. One school ascribes a talismanic nature to the signs; the other sees them as purely decorative.
Пішін және қолдану
Шеңберлі шекаралардағы боялған қора жұлдыздары Пенсильванияның орталық және оңтүстік-шығыс бөліктеріндегі, әсіресе Беркс, Ланкастер және Лихай округтеріндегі Пенсильвания голланд қораларында көп кездеседі. Дегенмен, қораларды заманауи түрде безендіру – Пенсильвания голланд халық өнерінің соңғы дамуы. 1830 жылдарға дейін бояудың құны жоғары болғандықтан, көптеген қоралар боялмайтын. Бояу қолжетімді болғанда, Пенсильвания голландтары өз үйлеріндегі заттарды безендіргендей, қораларын да безендіре бастады. Қораларды безендіру 20-шы ғасырдың басында ең жоғары деңгейге жетті, сол кезде осы іске маманданған көптеген суретшілер болды. Көзге түсетін жағдай – Пенсильвания штатының Радиациялық қорғаныс бюросының ресми логотипі, ол радиацияның халықаралық символын дәстүрлі гексаграммалық белгі дизайнының сары және қызыл түстеріне енгізеді.
Painted barn stars in circular borders are a common sight on Pennsylvania Dutch barns in central and southeastern Pennsylvania, especially in Berks County, Lancaster County, and Lehigh County. However, the modern decoration of barns is a late development in Pennsylvania Dutch folk art. Prior to the 1830s, the cost of paint meant that most barns were unpainted. As paint became affordable, the Pennsylvania Dutch began to decorate their barns much like they decorated items in their homes. Barn decorating reached its peak in the early 20th century, at which time there were many artists who specialized in barn decorating. An unusual use is the official logo of the Pennsylvania Bureau of Radiation Protection, which incorporates the international symbol for radiation into its yellow and red adaptation of a traditional hex sign design.
Шығармашылық мәселесі
Бұл атаудың шығу тегіне қатысты екі қарама-қарсы пікір бар. Оккультизммен байланысты «хекс» термині «сиқыршы» деген мағынаны білдіретін «хекс» (немісше «Hexe», голландша «Heks») деген Пенсильвания неміс сөзінен туындаған болуы мүмкін. Дегенмен, «хекс белгісі» термині 20-шы ғасырға дейін қолданылмады, 1924 жылы Уоллес Наттингтің «Пенсильвания әдемі» кітабы жарық көргеннен кейін пайда болды. Пенсильванияда тумаған Наттинг фермерлердің ерекше безендірілген қоралары туралы әңгімелесті. Осыған дейін бір стандарты термин болған жоқ, көптеген Пенсильвания неміс фермерлері белгілерді «блюм» немесе «стерне» (яғни гүлдер немесе жұлдыздар) деп атаған. Бірақ бір фермер өзінің сипаттамасында «Hexefoos» (яғни «сиқыршы аяғы») терминін қолданды. Бұл термин Пенсильванияның оңтүстік-шығысындағы туризм өркендеген кезде Пенсильвания немістерінің арасында танымал болды. Бұл белгілер дәстүрлі түрде алты бұрышты жұлдыздармен әшекейленген. Сондай-ақ, «хекс белгісі» терминінің шығуы ағылшын қоныс салушыларының неміс тіліндегі «алты» деген сөзді – «sechs»-ты «хекс» деп қате айтуынан туындады деген де сенім бар. Соңғы жылдары хекс белгілерін Пенсильвания голландтары емес адамдар да әшекей ретінде емес, халықтық сиқырға арналған талисман ретінде қолданады. Кейбіреулер Пенсильвания неміс қоралары мен хекс белгілерінің түбі альпілік немістерге жетеді деп санайды. Олар хекстердің христиан дінінен бұрынғы германдықтарға тән екенін атап көрсетеді; мысалы, шеңберлі розетка Паданияда (По өзенінің жайлысы) «Альптер күні» деп аталады. Осы тарихқа сүйене отырып, неопаганистер хекс белгілерін жасаумен айналысады, олар хекс жұмысына христиандыққа дейінгі басқа да белгілер мен символдарды қосады. Гандди өзінің «Құпия тәжірибелер, сиқыршының өмірбаяны» атты кітабында хекс белгілерін «жазылған дұғалар» деп сипаттаған. Кейбіреулер бұл белгілерді этникалық идентификацияның сәндік символдары деп қарастырады, бұл, мүмкін, 19-шы ғасырда үкіметтің Пенсильвания неміс тілін басып тастау әрекеттеріне жауап ретінде пайда болған. Амиштер мен меннониттер сияқты анабаптист секталары хекс белгілеріне теріс көзқараспен қарайды, сондықтан оларды амиштер мен меннониттердің үйлерінде немесе шаруашылықтарында кездестіру өте сирек.
There are two opposing schools of belief regarding the derivation of the name. The term hex with occult connotations may derive from the Pennsylvania German word "hex" (German "Hexe", Dutch "Heks"), meaning "witch". However, the term "hex sign" was not used until the 20th century, after 1924 when Wallace Nutting's book Pennsylvania Beautiful was published. Nutting, who was not a Pennsylvania native, interviewed farmers about their distinctive barn decoration. Before this time there was no standardized term and many Pennsylvania German farmers simply called the signs "blume" or "sterne" (meaning flowers or stars). However one farmer used the term "Hexefoos" (meaning 'witch foot') in his description. The term became popular with Pennsylvania Germans themselves during the blossoming tourist trade of southeastern Pennsylvania. These signs were traditionally adorned with six pointed stars. There is also the belief that the origin leading to the term "hex sign" is that English settlers mispronounced the German word for six, "sechs", as "hex". In recent years, hex signs have come to be used by non–Pennsylvania Dutch persons as talismans for folk magic rather than as items of decoration. Some believe that both the Pennsylvania German barn design and hex designs originate with the Alpine Germans. They note that hexes are of pre Christian Germanic origin; for instance, a circled rosette is called the Sun of the Alps in Padania (the Po Valley). Based on this history, neopagans have taken up the practice of creating hex signs, incorporating other pre Christian signs and symbols into the hex work. Gandee, in his book Strange Experience, Autobiography of a Hexenmeister, described hex signs as "painted prayers". Some view the designs as decorative symbols of ethnic identification, possibly originating in reaction to 19th century attempts made by the government to suppress the Pennsylvania German language. Anabaptist sects in the region, such as the Amish and Mennonites, have a negative view of hex signs, and they are rarely, if ever, seen on an Amish or Mennonite household or farm.