Кіріспе
Неміс опера әншісі
Эрна Доротея Луиза Сак (туған есімі Вебер; 6 ақпан 1898 – 2 наурыз 1972) – неміс лирикалық колоратуралық сопраносы, өте жоғары дауыс диапазоны үшін «Неміс Найтингейлі» деп аталған.
Өмірбаян
Эрна Вебер Берлиндегі Шпандау қаласында дүниеге келді. Бала кезінде оның дауысы мектепте де, шіркеу хорында да назар аударды. 1921 жылы ол еврей тегінен шыққан Герман Сакқа тұрмысқа шықты. Ол Прага консерваториясында, кейіннен Берлинде Оскар Дэниельмен жеке оқыды. Оның мансабы 1930 жылы оның стратосфералық биік ноталарды, соның ішінде "C жоғары C" (C7) әнін орындау қабілеті ашылғанда қарқын алды. Рихард Штраус оның биік дауысы үшін жаңа каденция жазды, оны "Ариадна на Наксос" операсындағы Зербинетта рөлінде орындауы тиіс болды. 1931 жылы ол Билефельд операсында Доницеттидің "Дон Паскуале" операсында Норинаны орындады, онда оның дауысы зор әсер қалдырды және оның қабілеттері бірден танылды. 1932 жылы Висбаден театры оны жұмысқа алды, сол жылы ол бірнеше радио хабарларын және жазбаларын жасады. 1934 жылы ол Бреслау операсында жұмыс істеді, онда оның рөлдерінің бірі "Ариадна на Наксос" операсындағы алғашқы Зербинетта рөлі болды, ал келесі жылы Дрездендегі Semperoper-ге келді, онда ол Карл Бёмнің және, ең бастысы, Штраустың назарын аударды. 1934 жылы ол Берлинде Вердидің "Риголетто" операсында Гилда рөлінде Генрих Шлюснус пен Вальтер Людвигпен бірге Эрих Клайбердің жетекшілігімен өнер көрсетті. 1935 жылы Эрна Сак өзінің алғашқы концерттік турнелерін Австрия, Нидерланды, Франция және Ұлыбританияға жасады. Сол жылы ол "Telefunken" компаниясымен эксклюзивті келісімшартқа қол қойды. Ол Штраустың "Die schweigsame Frau" операсының әлемдік премьерасында Изотта рөлінде өнер көрсетті, оның ерекше ынтасы Штраус пен Карл Бёмнің алғысын алды. Осының нәтижесінде, ол 1936 жылы Дрезден мемлекеттік операсы Ковент-Гарден корольдік опера үйіне барған кезде Штраустың жеке басшылығымен Зербинетта рөлін орындауға шақырылды. Осы сәттен бастап Сактың мансабы дамыды. Ол операда, концерттік турларда және гастрольдерде, соның ішінде Римде Моцарттың "Сылыс флейтасында" Тито Шипа мен Лисия Албанезе, Копенгаген, Осло және алғаш рет АҚШ-та, Карнеги залында Джозеф Шмидт пен Ричард Таубермен бірге (1937 жылдың 24 қазанында) Легардың "Шат жесір" дуэтін орындады. Алайда, Чикаго лирикалық операсында ән айтуды сұрағанда, Розина мен Доницеттидің Лучиясының итальян тіліндегі рөлдерін орындауды сұрағанда, оған қиындық туды, өйткені ол бұл рөлдерді түпнұсқа тілінде қайта оқуға жеткілікті уақыт болмағанын айтты (сол кезде Еуропада опералар көбінесе орындалған елдің тілінде орындалатын). Соғыс кезінде оның еврей күйеуі концлагерге қамалды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сак көп саяхаттап, Латын Америкасында, әсіресе Аргентинада, Уругвайда, Чилиде және Бразилияда сәтті болды (оның нәтижесінде ол күйеуімен бірге Бразилия азаматтығын алды). Алайда, ол соғыстан кейінгі ең үлкен табыстарын Канадада бағындырды және бірнеше жыл бойы ерлі-зайыптылар Монреальде тұрды. Кейін ол Оңтүстік Африка мен Оңтүстік-Батыс Африкаға барып, 1950 жылы Батыс Германияға оралды. 1953 жылы ол Германия Федеративтік Республикасының және Батыс Берлиннің ұзақ турнесіне шықты, бұл марафондық іс-шара 40 концерттен астам концертті қамтиды, содан кейін сол күзде Австралия мен Жаңа Зеландияның ірі турнесі өтті. 1954 жылдың күзінде ол өзінің АҚШ-қа оралуын атап өтті, оның ішінде Карнеги залында жеңіске жеткен өнер көрсетуі болды. Ол концерттік карьерасын 1954 жылдың күзінде Батыс Германияда соңғы турнемен, 1956 жылы Вашингтондағы Конституция залында концертпен және 1957 жылы Шығыс Германияда қысқа турнемен аяқтады, содан кейін қоғамдық өмірден шығып қалды. Сак сонымен қатар Германияда түсірілген көптеген фильмдерде де ойнады, мысалы, "Ниццадан гүлдер" (1936) және "Нанон", соңғысы осы кезеңде түсірілген ең танымал оперетталардың бірі. Өзінің мансабында Сак алдымен ацетатқа, содан кейін 1935 жылдан бастап жаңа неміс өнертабысы - AEG Магнитофонына көп жазбалар жасады. Таспаға жаздыру дискіге қарағанда әлдеқайда артық екені дәлелденді және бұл жазбалардың көп бөлігі кейіннен ұзақ ойналатын жазбаларға (LP) көшірілді. Ол 1972 жылдың 2 наурызында Майнц клиникасында рак ауруына байланысты операциядан кейін қайтыс болды. Ол Висбаденнің Оңтүстік зиратында жерленген.