Солтүстік Африкадағы дәстүрлі бербер және араб ерлердің ұзын, қапталды қалпағы бар жүннен тоқылған сырт киімі – бурнус. Тарихы, мағынасы және қазіргі қолданысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Африкада киілетін ұзын жүн шапан, капюшонды.
Long woolen cloak with a hood, worn in North Africa
Бурнус (برنوس), сондай-ақ burnoose, burnouse, bournous немесе barnous – Солтүстік Африкадағы араб және бербер ерлері дәстүрлі түрде киетін, қалың жүн матадан тігілген, көбінесе ақ түсті ұзын шапан. Тарихи тұрғыдан алғанда, ақ бурнус жоғары лауазымды адамдар маңызды шараларда киген. Бүгінде әртүрлі әлеуметтік статусы бар ер адамдар оны тойлар, діни және ұлттық мерекелер сияқты ресми жағдайларда кие береді.
A burnous (برنوس), also burnoose, burnouse , bournous or barnous, is a long cloak of coarse woollen fabric with a pointed hood, often white in colour, traditionally worn by Arab and Berber men in North Africa. Historically, the white burnous was worn during important events by men of high positions. Today, men of different social standing may wear it for ceremonial occasions, such as weddings or on religious and national holidays.
Шығу тегі
Бүрнүс (برنوس) сөзі – араб тілінде "арабтар киетін ұзын, кең, капюшонды плащ" деген мағынаны білдіреді. Бұл сөз грек тіліндегі "birros" сөзінен шыққан. Бүрнүс туралы Мұхаммедтің хадисінде айтылады, онда хаж кезінде осы плащты және басқа да киімдерді кию тыйымдалған. Машрик деректерінде бұл ұзын капюшон немесе денеге киілетін киім ретінде сипатталады. Бүрнүс ертедегі мұсылман Арабия түбегінде де болған. XIX ғасырғы түрлі дереккөздерде бұл плащты арабтардың шапаны деп атаған. Ежелгі заманда бұл киім "Нумидиялық капюшонды плащ" деген мағынаны білдіретін byruss Numidicus деп аталған және Expositio totius mundi et gentium еңбегінде осылай көрсетілген. Магриб аймағында бүрнүс ақ, беже немесе қоңыр түсті болуы мүмкін. Сигус маңындағы тасқа қашалған суреттер бүрнүстің ежелгі заманда бар екенін және оны нумидиялықтар мен Арабия шөлінің тұрғындары кигенін көрсетеді.
The word burnous (برنوس) is an Arabic word for a "long, loose hooded cloak worn by Arabs", which itself is derived from the Greek word "birros". The word is found in a hadith by Muhammad that prohibited the burnous and various other clothing during Hajj. In Mashriqi sources, it denotes a long hood or body garment. The burnous was also present in the early Muslim Arabian Peninsula. Various nineteenth century sources have referred to the burnous as an Arab cloak. In antiquity this garment was referred to as byruss Numidicus meaning "Numidian hooded cloak" and was mentioned as such in the Expositio totius mundi et gentium. In the Maghreb, the colour of the burnous may be white, beige, or dark brown. There are rock engravings near Sigus that attest the existence of the burnous in the ancient times and that it was worn by the Numidians and inhabitants of the Arabian Desert.
Алжирде
Алжирдегі француз отаршылдық кезеңінде (1830-1962 жж.) бурноз алжирліктердің ұлттық ерекшелігін көрсететін символына айналды. Көптеген алжирліктер, тіпті көшпелі өмір салтын ұстанбағандар да, өздерінің мәдени мұраларын сақтап, француздық ықпалға қарсы тұру мақсатымен бурноз кие бастады. Бурнусты Алжирдің тәуелсіздік соғысы (1954-1962 жж.) кезінде де, қарсылықтың белгісі ретінде де, сондай-ақ таулы және шөлді аймақтардағы партизандық күштер үшін ыңғайлы киім ретінде де киді. Бүгінде бурноз алжирлік мәдениеті мен ұлттық бірегейліктің маңызды символы болып табылады. Ол әдетте арнайы шараларда, мысалы, тойларда және діни мерекелерде тағылады, кейде дәстүрлі билерде костюм ретінде пайдаланылады. Сонымен қатар, ол Алжир Республикалық гвардиясының атты жасағының салтанатты формасының бір бөлігін құрайды.
During the French colonial period in Algeria (1830 1962), the burnous became a symbol of identity for Algerians. Many Algerians, including those who were not nomadic, began wearing the burnous as a way to assert their cultural heritage and resist French influence. The burnous was also worn during the Algerian War of Independence (1954 1962), both as a symbol of resistance and as a practical garment for guerrilla fighters operating in the mountains and deserts. Today, the burnous remains an important symbol of Algerian culture and identity. It is often worn on special occasions, such as weddings and religious festivals, and is sometimes used as a costume in traditional dance performances. It also forms part of the ceremonial uniform worn by the mounted cavalry detachment of the Algerian Republican Guard.
Басқа мәдениеттердегі көкжиек
Бурнус Алжир, Марокко және Тунис аймақтарынан салынған Африкадағы француз армиясының спахи атты әскерінің формасының ерекше бөлігіне айналды. Солтүстік Африкадағы басқа бөлімдердің офицерлері мен сарбаздары да кейде оны ресми емес түрде киетін. Ақ бурнус француз армиясының жалғыз қалған спахи полкінің – 1-ші спахи полкінің парадтық формасының құрамында қалады. Бурнустың басқаша атаулары: альборноз, сберния, сберна және бернуссо.
The burnous became a distinctive part of the uniform of the French Army of Africa's spahi cavalry, recruited in Algeria, Morocco, and Tunisia. It was also sometimes worn unofficially by officers or soldiers of other units in North Africa. The white burnous remains part of the parade uniform of the one remaining spahi regiment of the French Army: the 1st Spahi Regiment. Other names for a burnous include albornoz, sbernia, sberna, and bernusso.