Кіріспе

Рим колониясы қазіргі Алжирдегі Тевесте қаласы – қазіргі Алжирдің Тебса қаласында орналасқан Рим колониясы.

Тарих

146 жылы римдіктер бұл аймақты жаулап алды, онда "Тбесса" деп аталатын ежелгі қала болған. Тевесте қаласын римдіктер 75 жылы тау аймағын бақылау үшін Аурес тауларының жанындағы ежелгі бербер ауылының орнында салған. Біздің заманымыздың 1-ші ғасырында III Август легионы Ламбезиске көшкенге дейін онда тұрған. Бұл қала, шамасы, Траян тұсында колония мәртебесіне ие болған. Тевесте Септимий Север кезінде гүлденіп, халқы шамамен 30 000 адамға жеткен, тіпті маңызды діни орталыққа айналған. Онда донатистер кеңесі өткізілгені айтылады. Оның қасиеттілерінің ішінде Карфаген соборында (256 ж.) қатысқан және екі жылдан кейін шейіт болған епископ Луций, 12 наурыз 295 жылы шейіт болған Максимилиан және 5 желтоқсан 304 жылы шейіт болған Криспина бар. Оның бірнеше епископтары белгілі: Ромул (349 ж.), Урбик (411 ж.), Феликс (484 ж.) вандалдар тарапынан жер аударылған, ал Палладиус жазбаларда есімдері тіркелген. Біздің заманымыздың 4-ші және 5-ші ғасырларында Тебеста манихейшілдердің де орталығы болған. 1918 жылдың маусым айында қаланың жанындағы үңгірден манихейшілердің латын тілінде жазған 26 парақты кодекс табылды. Тевесте вандалдардың шабуылына ұшырады, бірақ қайта жаңартылып, Юстиниан I билігінің басында Византиялық Солтүстік Африканың бір бөлігіне айналды. Ол сол жерде қазірге дейін сақталған бейіт салған. Қала Омейяд халифаты әскерлері тарапынан жартылай қиратылған, бірақ шағын ауыл (көбінесе бірнеше аман қалған христиан берберлері қоныстанған) ғасырлар бойы сақталған. Қазіргі Тебесса ежелгі ескерткіштерге өте бай, олардың ішінде Каракалланың жеңіс қағаты, ғибадатхана, 4-ші ғасырға жататын христиан базиликасы және алып қабырғалар бар.