Кіріспе

Ретино қышқылы синдромы (РАС) – жедел промиелоциттік лейкоз (АПМЛ) ауыратын адамдарда кездесетін, өмірге қауіпті асқынулардың бірі болып табылады. Алғашқыда бұл синдром барлық транс-ретино қышқылымен (АТРҚ), сондай-ақ третиноинмен емдеумен байланысты деп есептелген. Кейіннен, басқа да тиімді препарат – мырыш триоксидімен емделген АПМЛ науқастарда да осы синдром (РАС) анықталды. Алайда, басқа аурулар үшін третиноинмен емделген науқастарда мұндай асқынулар байқалған жоқ. Бұл және басқа да фактілер РАС қатерлі промиелоциттердің болуымен байланысты екенін көрсетеді. Осыған байланысты, "ретино қышқылы синдромы" терминінің қолданылуы азайды және осы АПМЛ емдеуінің асқынуын білдіру үшін "дифференциация синдромы" термині жиі қолданыла бастады.

Белгілері мен симптомдары

Синдром тыныс қиындығы, қызба, салмақ өсу, гипотония және өкпеге тараған инфильтраттармен сипатталады. Ауыр жағдайларда дексаметазон беріп, АТРА (немесе мырыш триоксидін) қолдануды тоқтату арқылы тиімді емделеді. Кейде бұл синдроммен ақ қан тамырларының жоғарылауы байланысты, бірақ ол әрқашан ауруды нақты анықтамайды. РАС шешілгеннен кейін продифференциациялық химиотерапияны қайта бастауға болады.

Себептер

РАС-тың себебі нақты белгісіз. Бірнеше мүмкін себептер қарастырылған, оның ішінде дифференциацияланатын миелоидты жасушалардан цитокин бөлінуінен туындаған капиллярлық өткізгіштік синдромы. Балама ретінде, ATRA жетіліп келе жатқан миелоидты жасушаларға өкпе сияқты органдарға ену қабілетін сыйлауы мүмкін. Катепсин G-нің қатысуы туралы болжам бар.

Емдеу

РАС-ты емдеу әдетте дексаметазонды көктамырға салу арқылы жүзеге асырылады, мөлшері көбінесе күніне екі рет 10 мг-нан 10 күн бойы. Ақ қан клеткаларының санының артуы және қандағы оттегінің төмендеу мүмкіндігіне байланысты пациенттер третиноин қолдануын тоқтатуы қажет.