Кіріспе

Эпидемиология және демография салаларында жасқа қарай реттеу, сондай-ақ жас стандартына келтіру деп аталатын техника, түрлі жас құрамы бар топтарды салыстыру үшін қолданылады.

Теңгерімдеу

Екі популяцияны нақтырақ салыстыру үшін салмақтау тәсілі қолданылады. Түпкі халықтың егде жастағы топтары ауыррақ салмақтандырылады (олардың "эталонды популяциядағы" – яғни, жалпы Австралия халқындағы – үлесімен сәйкес келу үшін), ал жас топтары жеңілдетіледі. Бұл "жасқа түзетілген" аурушалық деңгейін жалпы халыққа қарағанда шамамен 30%-ға жоғары көрсетеді, бұл Австралияның түпкі тұрғындарының қан айналымы ауруларына шағу қаупі жоғары екенін көрсетеді. (Қолданылып жатқан жас топтарының кең диапазонына байланысты кейбір бұрмалаулар қалуы мүмкін екенін ескеріңіз.) Бұл өлім-жітім статистикасының стандартталған өлім-жітім көрсеткішімен тікелей салыстырылады. Осы тікелей стандарттау әдісімен жасқа түзету жасау үшін әр топтағы жасқа қатысты көрсеткіштерді, сондай-ақ эталонды популяцияның жас құрылымын есептеу қажет.

Стандартты популяциялар

Жасқа қарай түзетулер жасау үшін стандартты популяция таңдалуы тиіс. Денсаулық сақтау статистикасын дайындайтын кейбір мекемелер жас бойынша түзетуге арналған стандартты популяцияларды жариялайды. Нақты елдер мен аймақтар үшін стандартты популяциялар жасалған. Әртүрлі елдердің деректерін салыстыру үшін, соның ішінде Segi әлемдік стандарты мен Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) стандарты сияқты әлемдік стандартты популяциялар да жасалған. Бұл мекемелер жарияланған статистиканың салыстырылуын барынша арттыратын, ұзақ мерзімге қолданылатын салмақтарды белгілеу мен қазіргі жас құралымына жақын салмақтарды жаңарту арасындағы тепе-теңдікті сақтауы керек. Егер нақты бір ел немесе аймақтан алынған деректерді салыстырсаңыз, сол елдің немесе аймақтың стандартты популяциясын қолдану жасқа қарай түзетілген көрсеткіштердің нақты халық көрсеткіштеріне ұқсас болуын қамтамасыз етеді. Алайда, ДДҰ стандарты сияқты кеңінен қолданылатын стандартты пайдалану деректерді стандарттауға және жарияланған статистикамен салыстыруды жеңілдетуге мүмкіндік береді.

Қашан қолданылады

Әдетте, әртүрлі популяциялардағы аурудың таралуын салыстыру үшін жасқа қарай түзету қолданылады. Ол өмір сүру ұзақтығын есептеу үшін қолданылмайды, ол жасқа байланысты өлім-жітім көрсеткіштерінен тікелей есептеледі, бұл үшін эталондық популяция қажет емес. Сондай-ақ, жасқа қарай түзету тұрғындардың жалпы санын салыстыруға қолданылмайды (мысалы, егер қан айналымы жүйесі ауруларымен ауырған науқастарға қажетті аурухана төсектерінің жалпы санын білгіміз келсе).