Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Экономикада бизнес айналымымен құбылатын және байланысы бар айнымалылар. Проциклді және контрциклді айнымалылар – бұл жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) бизнес айналымындағы құбылуларымен оң немесе теріс корреляцияда болатын айнымалылар. Бұл ұғымның қолданылу саласы макроэкономикалық теория және экономикалық саясат тұрғысынан өзгеше болуы мүмкін. Бұл ұғым көбінесе үкіметтің шығындар мен салық салуға қатысты ұстанымы аясында кездеседі. Проциклдік фискалдық саясатты экономикалық өсім кезінде мемлекеттік шығындарды арттыруды және салықтарды төмендетуді, ал экономикалық төмендеу кезінде шығындарды азайтуды және салықтарды көтеруді таңдайтын үкіметтер деп түйіндеуге болады. "Контрциклдік" фискалдық саясат керісінше әрекет етеді: өсім кезеңінде шығындарды азайту және салықтарды көтеру, ал экономикалық төмендеу кезінде шығындарды арттыру және салықтарды төмендету.
In Economics, variables that fluctuate and correlate with the business cycle
Procyclical and countercyclical variables are variables that fluctuate in a way that is positively or negatively correlated with business cycle fluctuations in gross domestic product (GDP). The scope of the concept may differ between the context of macroeconomic theory and that of economic policy–making. The concept is often encountered in the context of a government's approach to spending and taxation. A 'procyclical fiscal policy' can be summarised simply as governments choosing to increase government spending and reduce taxes during an economic expansion, but reduce spending and increase taxes during a recession. A 'countercyclical' fiscal policy takes the opposite approach: reducing spending and raising taxes during a boom period, and increasing spending and cutting taxes during a recession.
Проциклдік
Бизнес цикл теориясы мен қаржы саласында экономиканың жалпы жағдайымен оң байланысы бар кез келген экономикалық шама проциклдік деп аталады. Яғни, өсім кезеңінде артып, төмендеу кезеңінде азаятын кез келген көрсеткіш проциклдік болып саналады. Жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) – проциклдік экономикалық көрсеткіштердің мысалы. Экономика қарқынды өскен кезде көбінесе акциялардың бағасы да проциклдік сипатта болады.
In business cycle theory and finance, any economic quantity that is positively correlated with the overall state of the economy is said to be procyclical. That is, any quantity that tends to increase in expansion and tend to decrease in a recession is classified as procyclical. Gross Domestic Product (GDP) is an example of a procyclical economic indicator. Many stock prices are also procyclical because they tend to increase when the economy is growing quickly.
Контрциклдік
Керісінше, экономиканың жалпы жағдайымен теріс байланысты кез келген экономикалық шама контрциклдік деп аталады. Яғни, экономиканың өсуі баяулаған кезде көбейетін шамалар "контрциклдік" деп жіктеледі. Жұмыссыздық – контрциклдік айнымалының мысалы. Сол сияқты, кәсіпкерлік банкроттықтар мен қор нарығы бағалары да контрциклдік болып келеді. Қаржы саласында, экономиканың жалпы жағдайы нашарлағанда жақсы өркендейтін активтер контрциклдік деп аталады, мысалы, құны нашар тауар сатудан туындаған кәсіпорын немесе қаржы құралы болуы мүмкін.
Conversely, any economic quantity that is negatively correlated with the overall state of the economy is said to be countercyclical. That is, quantities that tend to increase when the overall economy is slowing down are classified as 'countercyclical'. Unemployment is an example of a countercyclical variable. Similarly, business failures and stock market prices tend to be countercyclical. In finance, an asset that tends to do well while the economy as a whole is doing poorly is referred to as countercyclical, and could be for example a business or a financial instrument whose value is derived from sales of an inferior good.
Проциклдік
Проциклділік экономикалық саясат контекстінде басқа мағынаға ие. Бұл жағдайда ол экономикалық немесе қаржылық құбылуларды күшейтетін экономикалық саясаттың кез келген аспектісін білдіреді. Әрине, нақты саясаттың әсері көбінесе белгісіз немесе даулы болғандықтан, саясатты бағалаушының көзқарасына байланысты ол проциклдік, контрциклдік немесе ациклдік болуы мүмкін. Осылайша, Базель II келісімінің қаржылық ережелері олардың мүмкін проциклділігі үшін сынға ұшырады. Келісім банктерден тәуекелдер артқан кезде өздерінің капитал коэффициенттерін ұлғайтуды талап етеді. Өкінішке орай, бұл рецессия немесе несие тапшылығы кезінде несие беруді қысқартуға әкелуі мүмкін, бұл құлдырауды күшейтеді. Ұқсас сын әділ бағалау ережелеріне де бағытталған. Бірыңғай евроаймақтық пайыздық ставканың евроаймақтың шетіндегі салыстырмалы түрде жоғары инфляция деңгейіне ие елдерге тигізетін әсері де проциклдік болып табылады, бұл өрлеу кезінде өте төмен немесе тіпті теріс нақты пайыздық мөлшерлемелерге алып келеді, бұл өрлеуді күшейтеді (мысалы, Ирландиядағы "Celtic Tiger" өрлеуі) және кейіннен болатын құлдырау төмендеуді күшейтеді.
Procyclical has a different meaning in the context of economic policy. In this context, it refers to any aspect of economic policy that could magnify economic or financial fluctuations. Of course, since the effects of particular policies are often uncertain or disputed, a policy will be often procyclical, countercyclical or acyclical according to the view of the one judging it. Thus, the financial regulations of the Basel II Accord have been criticized for their possible procyclicality. The accord requires banks to increase their capital ratios when they face greater risks. Unfortunately, this may require them to lend less during a recession or a credit crunch, which could aggravate the downturn. A similar criticism has been directed at fair value accounting rules. The effect of the single Eurozone interest rate on the relatively high inflation countries in the Eurozone periphery is also pro cyclical, leading to very low or even negative real interest rates during an upturn which magnifies the boom (e. g. 'Celtic Tiger' upturn in Ireland) and property and asset price bubbles whose subsequent bust magnifies the downturns.
Контрциклдік
Керісінше, экономикалық немесе қаржылық саясат экономикадағы циклдық тенденцияларға қарсы жұмыс істейтін болса, ол контрциклдік деп аталады. Яғни, контрциклдік саясат экономика өркендеген кезде оны баяулатып, экономика төмендеген кезде ынталандырады. Кейнстік экономика бизнес айналымының әсерін азайту үшін автоматты және дискрециялық контрциклдік саясатты қолдануды жақтады. Автоматты контрциклдік фискалдық саясаттың бір мысалы – прогрессивті салық салу. Экономика кеңейген кезде табыстың үлкен үлесіне салық салу арқылы прогрессивті салық экономика өркендеген кезде сұранысты төмендетуге ұмтылады, осылайша өркендеуді тежейді. Экономикалық ойдың басқа мектептері, мысалы, жаңа классикалық макроэкономика, контрциклдік саясат нәтижесіз немесе тұрақсыздандырушы болуы мүмкін деп санайды, сондықтан жалпы берік экономиканы сақтаудың жақсы тәсілі ретінде еркін нарық саясатын ұсынады. Егер үкімет дағдарыс қатеріне жауап ретінде контрциклдік фискалдық саясатты қабылдаса, ол инфрақұрылымға жұмсалатын қаражатты арттыруы мүмкін.
Conversely, an economic or financial policy is called countercyclical if it works against the cyclical tendencies in the economy. That is, countercyclical policies are ones that cool down the economy when it is in an upswing, and stimulate the economy when it is in a downturn. Keynesian economics advocates the use of automatic and discretionary countercyclical policies to lessen the impact of the business cycle. One example of an automatically countercyclical fiscal policy is progressive taxation. By taxing a larger proportion of income when the economy expands, a progressive tax tends to decrease demand when the economy is booming, thus reining in the boom. Other schools of economic thought, such as new classical macroeconomics, hold that countercyclical policies may be counterproductive or destabilizing, and therefore favor a laissez faire fiscal policy as a better method for maintaining an overall robust economy. When the government adopts a countercyclical fiscal policy in response to a threat of recession the government might increase infrastructure spending.