Кіріспе

Металл өңдеу әдісі. Прогрессивті штамптау – металл өңдеу әдісі, автоматты тасымалдау жүйесімен үйлесімді ұңғылау, монета соғу, иілу және металл шикізатын өңдеудің басқа да бірнеше тәсілдерін қамтиды. Тасымалдау жүйесі металл жолағын (рулоннан ашылғанда) прогрессивті штамптаудың барлық станциялары арқылы жылжытады. Әр станция дайын бөлшек жасалғанша бір немесе бірнеше операцияларды орындайды. Соңғы станция – дайын бөлшекті тасымалдағыш желіден бөліп алатын кесу операциясы. Тасымалдағыш желі және алдыңғы операцияларда кесіліп алынған металл қалдық ретінде қарастырылады. Екеуі де кесіліп, түсіріліп (немесе штамптан шығарылып), содан кейін штамптау жиынтығынан шығарылады. Көптеген өндірістерде олар көбінесе жер асты конвейерлік ленталар арқылы қалдық жинағыштарына жіберіледі. Прогрессивті штамптау штампы қайталанатын штамптау пресіне орналастырылады. Прес жоғары көтерілгенде жоғарғы штамп онымен бірге қозғалады, бұл материалдың ілгерілеуіне мүмкіндік береді. Прес төмен түскенде штамп жабылып, штамптау операциясын орындайды. Престің әрбір итерілісімен дайын бөлшек штамптан алынып тасталады. Әр станцияда қосымша жұмыс орындалғандықтан, жолақтың станциядан станцияға жылжу кезінде бірнеше мыңнан бір дюймге дейін дәлдікпен туралануы маңызды. Бұл туралануды қамтамасыз ету үшін, оқ пішіндес немесе конустық «бағыттағыштар» жолақтағы бұрын тесілген дөңгелек тесіктерге енгізіледі, себебі тасымалдау механизмі әдетте қажетті дәлдікті қамтамасыз ете алмайды. Прогрессивті штамптау трансферт престерінде де жасалуы мүмкін. Бұл престер механикалық «саусақтар» арқылы бөлшектерді бір станциядан екінші станцияға жылжытады. Престе күрделі операцияларды қажет ететін штампталған бөлшектерді көптеп өндіру үшін прогрессивті престі пайдалану кеңес беріледі. Бұл престің артықшылықтарының бірі – өндіріс циклының уақыты. Бөлшекке байланысты өндіріс минутына 800-нен астам бөлшекке жете алады. Бұл престің кемшіліктерінің бірі – ол терең созуға жарамсыз, яғни штамптау тереңдігі бөлшектің диаметрін асып кетеді. Қажет болған жағдайда, бұл процесс кішірек жылдамдықпен жұмыс істейтін және компонентті бүкіл қалыптау циклі бойына ұстап тұруға арналған механикалық саусақтарға сүйенетін трансферт пресінде орындалады. Прогрессивті престе қалыптау циклының тек бір бөлігін серіппелі жеңдермен немесе ұқсас құрылғылармен басқаруға болады, бұл концентриктік бұрмалануларға, сопақтануға және материалдың біркелкі емес қалыңдығына әкелуі мүмкін. Трансферт престерімен салыстырғанда прогрессивті престердің басқа кемшіліктері: бөлшектерді тасымалдау үшін қажетті шикізаттың көп мөлшері, құралдар станциялар бойынша өте аз тәуелсіз реттеумен жасалғандықтан әлдеқайда қымбат; престе бөлшекті жолақты тастауды қажет ететін процестерді орындау мүмкін емес (мысалы, бұранда жасау, мойын қысқаруы, фланц иілу, жіп орау, айналмалы штамптау және т.б.). Штамптардың конструкциясы әдетте құралдық болаттан жасалады, ол жоғары соққылық жүктемеге төтеп беруге, қажетті өткір кесу жиегін сақтауға және абразивтік күштерге қарсы тұруға қабілетті. Құны қолданылатын құралдардың түрін анықтайтын ерекшеліктердің санына байланысты. Инженерлер құрал-жабдықтың құнын азайту үшін мүмкіндігінше ерекшеліктерді қарапайым етуге тырысады. Бір-біріне жақын орналасқан ерекшеліктер проблема тудыруы мүмкін, себебі ол соққы үшін жеткілікті бос орын қалдырмауы мүмкін, бұл қосымша станцияны қажет етуі мүмкін. Сонымен қатар, тар кесулер мен шығыңқылар жасау да қиынға соғуы мүмкін.

Қолданбалар

Прогрессивті штамптаудан жасалған өнімнің нақты мысалы – сусынға арналған банканың қақпағы. Тарту ілмегі бір прогрессивті штамптау процесінде жасалады, ал қақпақ пен жинағы басқа бір процесте жасалады, тарту ілмегі қақпақ пен жинақ процесіне бірден тік бұрышпен енгізіледі. Сонымен қатар, түрлі автомобильдердің тежегіш калиперлерінде осы әдістерді пайдаланып, пішінделген, тіпті кесілген пластиналар болуы мүмкін.