Кіріспе
Хоббл (сондай-ақ, бұрынғысырақ Hopple) немесе спансел – жануардың бір немесе бірнеше аяғын байлап, оның қозғалысын шектейтін құрылғы. Хобблдер көбінесе жылқыларға қолданылса да, кейде басқа жануарларға да қолданылуы мүмкін. Иттерде олар, әсіресе күшпен әкелу жаттығулары кезінде, иттің алдыңғы лапаларының қозғалысын шектеу үшін, оны қозғалмай тұруға үйрету мақсатында қолданылады. Олар былғарыдан, арқаннан немесе нейлон немесе неопрен сияқты синтетикалық материалдардан жасалады. Жылқы өсіру, құлау (жылқыны немесе басқа ірі жануарды аяқтарының астына жатқызу) және жылқыға міну үшін әртүрлі конструкциялар бар.
Батыс жылқыларының соқпақтары
"Батыс" стиліндегі аттың бау-тоғасы жылқының алдыңғы аяқтарының пастерналарына немесе жамбас сүйектеріне байланады. Олар үш негізгі түрге бөлінеді:
Вакеро немесе тоқылған бау-тоғасы, көбінесе өте әдемі тоқылған және басқа түрлеріне қарағанда жеңіл болғандықтан, тек қысқа мерзімді қолдануға жарамды. Сегіздік бау-тоғасы немесе Квинслендтік көмекші белбеуі – малшылардың белбеу ретінде киетін, сондай-ақ мойынға тағып, түскі ас кезінде немесе "мики" байлағыш ретінде пайдалана алатын кең таралған түр. Бұл бау-тоғасы үш былғары бөлігінен, екі сақинадан және бір қапсырмадан тұрады. Бұралған бау-тоғасы жұмсақ былғарыдан немесе арқаннан жасалады және жылқының аяқтары арасына бұралады. Жоғарыда аталған түрлер жаттығу үшін қолайсыз, себебі олар аяқты қысып, жарақаттауы мүмкін. Батыс бау-тоғалары әдетте жылқыны байлау құрылғысы, ағаш немесе басқа да нысан болмаған жағдайда қолданылады; мысалы, ашық даламен саяхат кезінде, аттан түсу қажет болғанда. Бау-тоғас жылқыға жайылуға және қысқа қашықтыққа баяу жылжуға мүмкіндік береді, бірақ оның тым алысқа қашуына жол бермейді. Бұл түнде, атты қорғау үшін өте пайдалы; бау-тоғас қолданылса, таңертең жылқыны тым алыс емес жерден табуға болады. Жылқыны бау-тоғасқа үйрету – жылқының аяғына байлауды қабылдауы үшін оны дағдыландыру және сезімталдығын төмендетудің бір түрі. Бұл жылқының тікенді сымға немесе қоршауға ілігіп қалған жағдайда аяғына түсетін қысымды қабылдауына көмектеседі. Бау-тоғасқа үйретілген жылқы қорқып, тартысып, аяғын кесіп алуға бейім емес, себебі ол аяғына түсетін қысымға төзуге үйретілген.
The vaquero or braided hobble, which is often of a quite fancy plaiting and lighter than other varieties, and is therefore only suitable for short term use. The figure eight hobble or Queensland Utility Strap, a common style of hobble that stockmen wear as a belt and can be used neck strap, lunch time hobble, or tie for a “micky”. This hobble is made with three pieces of leather and two rings, plus a buckle fastening. The twist hobble, made of soft leather or rope, with a twist between the horse's legs. The above patterns are unsuitable for training, as they can tighten around a leg and cause injury. Western hobbles are normally used to secure a horse when no tie device, tree, or other object is available for that purpose; e. g., when, if traveling across open lands, a rider has to dismount for various reasons. Hobbles also allow a horse to graze and move short distances slowly, yet prevent the horse from running off too far. This is handy at night if the rider has to get some sleep; using a hobble ensures that, in the morning, they can find their horse not too far away. Hobble training a horse is a form of sacking out and desensitizing a horse to accept restraints on its legs. This helps a horse accept pressure on its legs in case it ever becomes entangled in barbed wire or fencing. A hobble trained horse is less likely to pull, struggle, and cut its legs in a panic, since it has been taught to give to pressure in its legs.
Басқа да құмшекерлер
Көбейту немесе қызмет көрсетуге арналған құшақтар әдетте биенің тізе буындарына бекітіліп, алдыңғы аяқтарының арасынан мойынға тартады. Олар биенің тепкісінен тайыншаны қорғау үшін қолданылады. Құлау құшақтары жоғарыда аталғандармен бірдей, бірақ екінші артқы аяққа қосымша арқан немесе белдік бекітіледі. Егер осы арқандар немесе белдіктер бірге тартылса, жылқы құлайды. Мал құшақтары – ортасында металл тіреуіші және ұшында қапсырмасы бар берік белдік. Олар жабайы малды ұстау кезінде артқы аяқтарына қысқа мерзімге қолданылады. Малшылардың немесе жайылымдық құшақтары кең, қызыл немесе хромды былғарыдан жасалған белдік және оларды байланыстыратын айналмалы және 5 сақиналы тізбек болып келеді. Олар тізе буындарына салынады. Артқы аяқ құшағы мойынға таңылған арқаннан және артқы тізе буынынан өтеді, артқы аяқты тату немесе емдеу үшін көтеруге мүмкіндік береді. Хоппельдер (кейде құшақтар деп те аталады) – стандартты жүгіруші аттарға олардың жүгіру темпін сақтауға көмектесетін құрал. Бір аяқты құшақ – алдыңғы тізе буынына салынатын белдік, содан кейін аяқ көтеріліп, белдік жоғарғы жамбасқа оралып, бекітіледі, нәтижесінде аттың үш аяғы қалады. Міне беруге арналған құшақтар – жылдам босатылатын, атқа мінушіге берілетін сымға орнатылған тізе құшақтары. Олар жабайы аттарға міну үшін және мінгеннен кейін мінуші оларды қайтарып ала алады. Пикет құшағы – алдыңғы тізе буынына салынып, содан кейін тіреу тізбегіне бекітілетін жалғыз құшақ. Бүйірлік құшақтар жоғарыда сипатталғандай жасалуы мүмкін, бірақ алдыңғы және артқы аяқтарды құшақтау үшін ұзын тізбекпен. Тізбектің орнына арқан да қолданылуы мүмкін. Олар да тізе буындарына салынады. Бұл үлгі үнемі секіріп тұратын немесе алдыңғы аяқтарымен жүруге үйренген ат үшін пайдалы болуы мүмкін. Үш немесе төрт аяқты құшақтар жоғарыда сипатталған үлгіге ұқсас және үш немесе төрт аяқты құшақтайды. Олар операциялар кезінде аяқтарды бекіту үшін қолданылады.
Three or four leg hobbles are made in a similar pattern to the above and hobble three or four legs. Used for securing legs for operations, etc.