Кіріспе
Сыйлық экономикасынан шабыттанған уақытша ұжымдық нарықтар
Шынымен-ақ еркін нарық (RRFM) қозғалысы – баламалы сыйлық экономикасына негізделген уақытша нарық құратын, көлденең ұйымдастырылған адамдардың ұжымы. RRFM іс-шараларын көбінесе ірі ұйымдармен байланысы жоқ адамдар ұйымдастырады, және кез келген адам, кез-келген уақытта, кез-келген жерде мұндай іс-шараларды өткізуге шақырылады. RRFM қозғалысы капитализмге қарсы белсенді түрде күресуді мақсат етеді, жетіспеушілік және бәсекелестік туралы күмәнді түсініктерге қарсы тұрып, оң үлгі жасау арқылы. "Шынымен-ақ еркін нарық" деген атау – сөз ойыны, себебі ол сұраныс пен ұсыныспен реттелетін бәсекелестік экономикасын білдіретін "еркін нарық" терминін қайта қарастыру және жаңаша түсіндіру болып табылады. RRFM-ның басты мақсаты – ресурстарды бөлісуге, бір-біріне қамқорлық жасауға және барлық адамның өмірін жақсартуға негізделген қоғам құру болып табылады. Нарықтар сипаты жағынан әртүрлі болуы мүмкін, бірақ олар көбінесе тауарлар мен қызметтерді ұсынады. RRFM көбінесе қоғамдық саябақтар немесе қоғамдық ортақ жерлер сияқты ашық кеңістікте өтеді.
Шығу тегі және таралуы
Бірінші танымал "Шын мәнінде, шын мәнінде еркін нарық" Жаңа Зеландияның Крайстчерч қаласында еркін сауда мәселесі бойынша өтілген жиынға қарсы наразылық ретінде "Тамақ – бомба емес" азықтандыру шарасы кезінде ұйымдастырылды. "Шын мәнінде еркін нарықтар" Азия бойынша тарала бастады. Жакартадағы "Тамақ – бомба емес" ұйымы "Ештеңе сатып алмау күні" күні "Шын мәнінде, шын мәнінде еркін базар" өткізді. АҚШ-тағы алғашқы "Шын мәнінде еркін нарық" 2003 жылы Флорида штатының Майами және Солтүстік Каролина штатының Рали қалаларында, АЭА-ға қарсы антиглобализациялық наразылықтар барысында бірдей уақытта өтті. "Шын мәнінде, шын мәнінде еркін нарық" идеясы 2003 жылдың қарашасында Майамиде өтетін АЭА саммитіне дайындық кезінде Остин қаласындағы Pagan Cluster мүшелерінің болжам жасау ритуалынан туындады. Жасыл топ мүшелері бұл идеяны қолдап, оны іске асырды. Оңтүстік-Шығыс Анархистік Желісінің (SeaNET) қатысушылары 2004 жылы G8 саммитіне наразылық білдіру үшін "Шын мәнінде, шын мәнінде еркін нарық" ұйымдастырып, демонстрациялар өткізді. Бұл идея жылдам түрде АҚШ, Ресей және Австралия, Англия, Малайзия, Тайвань, Оңтүстік Африка және Канада сияқты басқа да елдерге тарады.
АҚШ-та
Бұл қозғалыс АҚШ-тың ондаған қаласында қалыптасты, ал кейбіреулерінде бір реттік шаралар, жылдық, екі айда бір рет және тіпті ай сайынғы базарлар ұйымдастырылды. 2023 жылы "Нағыз тегін" базарлары Портленд (Орегон штаты), Сан-Антонио (Техас штаты), Анахайм (Калифорния штаты) және басқа да қалаларда өтті.
Оклахома штатының Тулса қаласы
2023 жылы «Расында тегін» жәрмеңкесі әр екінші сенбіде, 621 E. 4th Street мекенжайы бойынша өтіп тұрады.
Сан-Антонио, Техас
2023 жылы ай сайынғы соңғы сенбіде Travis Park немесе Pitman Sullivan саябағында кезекпен өткізіледі.
Анахайм, Калифорния
Айдың соңғы жексенбісі күні Ла-Пальма саябағында өткізіледі. 2008 жылы алғаш рет ұйымдастырылды.
Сан-Франциско, Калифорния
Сан-Францискодағы "Шын мәнінде еркін базар" жергілікті белсенді Кирстен Брайдумның 2008 жылы қайтыс болғанға дейін бірлесіп ұйымдастырылған. 2007 жылдың шамамен басынан 2010 жылға дейін, ол әр айдың соңғы сенбісінде Миссия Долорес паркінде өткізілді. SF RRFM 2022 жылдың мамыр айында бір реттік базар ретінде қайта жандандырылды.
Пенсакола, Флорида
Айдың соңғы сенбісі күні Бейвью паркінде өтеді. 2023 жылы бастау алды.
Австралияда
RRFM 2022 жылы Австралияның Банбери қаласында пайда болғаны белгілі. Сондай-ақ, ол 2022 жылы Кингстонда өткізілді және 2023 жылы Мельбурндағы Catalyst Social Centre-де өтіп жатыр.
Сингапурда
Сингапурдың «Шын мәнінде еркін нарығы» 2009 жылдың қаңтарында басталып, 2023 жылдың тамызына дейін жалғасуда.
Ресейде
Бірінші ресейлік "Шын мәнінде еркін нарық" 2008 жылы Мәскеуде ұйымдастырылды. RRFM-нің бастапқы атауы "Freemarket" немесе "Absolutely Free Fair" деп өзгертілді. Сол кезден бері RRFM идеясы Ресей Федерациясы бойынша кеңінен тарады. Қозғалысқа қатысушылар Мәскеу, Санкт-Петербург, Иваново, Екатеринбург, Пермь, Белгород, Киров, Калининград, Нижний Новгород, Ярославль, Вологда, Волгоград, Тольятти, Волжск, Петрозаводск қалаларында тұрақты кездесулер ұйымдастырады. Ресей климатының көбінесе суық болуына байланысты, нарықтар әдетте жабық үй-жайларда өтеді, бірақ жазғы кездесулер жиі қоғамдық саябақтарда, көппәтерлі үйлердің аулаларында немесе қала алаңдарында өткізіледі. Мысалы, Ивановода алғашқы тегін жәрмеңке 2011 жылдың 19 маусымында Есенин алаңында өтті, бірақ қыс кірген соң RRFM кездесулері облыстық қоғамдық кітапхананың анықтамалық бөлмесіне көшірілді. Ресейдегі RRFM-дер көбінесе қолөнер шеберлік сабақтарымен бірге өткізіледі, мысалы, мехенди, шаштараздық және матаға сурет салу үшін штамптар жасау; әлеуметтік және экологиялық мәселелер туралы лекциялар; сондай-ақ қайта өңдеуге жарамды шикізаттарды жинау және жануарларға көмек көрсету үшін қайырымдылық жинау шаралары ұйымдастырылады.