Кіріспе

Канада мен АҚШ шекарасын картаға түсіретін ұйым – АҚШ-Канада шекара комиссиясы.

Халықаралық шекара комиссиясы – Канада мен АҚШ шекарасын өлшеу, картаға түсіру және шекараға жақын құрылыс салуды реттеуге жауапты екіұлттық ұйым. Комиссия 1908 жылы құрылған және 1925 жылы шарт арқылы тұрақты мәртебе алған. Оның міндеттеріне шекаралық белгілер мен теңіз шамындарын күтіп ұстау, шекараның екі жағындағы шекарадан үш метр (шамамен 10 фут) қашықтықтағы бұталар мен өсімдіктерді тазалау, шекара аймағында құрылыс салуға рұқсат алу үшін келіп түсетін өтініштерді қарау және екі елдің үкіметтеріне жыл сайын есеп беру кіреді.

Құрылымы

Халықаралық шекара комиссиясына екі комиссар басшылық етеді, бірі АҚШ-тан, бірі Канададан, және әрқайсысының өз бюджеті мен штаттық қызметкерлері бар. Американдық комиссарды АҚШ Президенті тағайындайды және ол Мемлекеттік хатшыға есеп береді. Канадалық комиссарды Кеңестегі губернатор тағайындайды, сонымен қатар ол Табиғи ресурстар министрінің басшылығымен Канаданың Бас геодезисі қызметін де атқарады. Қазіргі комиссарлар – Кайл К. Хипсли (АҚШ) және Жан Гэгнон (Канада).

2007 жылғы жұмыстан босату туралы дау

2007 жылдың шілдесінде Буш әкімшілігі шекара комиссиясы мен АҚШ үкіметі арасындағы шекара маңындағы жеке құрылысқа байланысты туындаған дауға байланысты американдық комиссар Деннис Шорнакты лауазымынан алды. Шорнак бұл шешімге қарсы шығып, комиссияның тәуелсіз, халықаралық ұйым екенін, АҚШ үкіметінің қарауына бағынбайтынын, ал оны құрған 1908 жылғы шарт бойынша, комиссардың «өлімі, отставкасы немесе басқа да қабілетсіздігі» болған жағдайда ғана лауазым босатылуы мүмкін екенін мәлімдеді. Канада үкіметі бұл мәселеде ешқандай ұстаным білдірмеді, бірақ 13 шілдеде Канада комиссары Питер Салливан президент Буш тағайындаған АҚШ комиссарының міндетін атқарушы Дэвид Бернхардтпен жұмыс істеуге дайын екенін хабарлады. 2007 жылдың қазан айында американдық федералды судья Марша Дж. Печман президенттің шекара комиссарын қызметтен босатуға құқығы бар екенін шешті.

Шекараға жақын жердегі ғимарат

Комиссияны құру туралы келісімде шекарадан өтетін немесе шекараға 3 метр (шамамен 9 фут 10 дюйм) қашықтықта салынған әрбір электр желісі, құбыр, темір жол, автомобиль жолы немесе басқа да құрылыстар, құрылыс жұмыстарын бастау үшін комиссиядан рұқсат алуы тиіс делінген. Халықаралық шекараны кесіп өтетін "шекара үйлері" деп аталатын бірнеше ғимараттар, Мэн штаты мен Нью-Брансуик провинциясы, Вермонт штаты мен Квебек провинциясы, сондай-ақ Нью-Йорк штаты мен Квебек провинциясы арасындағы шекараларда комиссияның рұқсатын алу талабы болмастан бұрын салынған. Олардың кейбіреулері бүгінге дейін сақталған. Ең танымал мысалы – Хаскелл еркін кітапханасы және опера театры, ол мақсатты түрде шекараның үстінде орналасқан. 1932 жылы Манитоба мен Солтүстік Дакота шекарасында салынған Халықаралық Бейбітшілік бағы үшін комиссиядан рұқсат алу қажет болды.