Кіріспе

Митомицин С – химиялық қосылыс, қатерлі ісікке қарсы белсенділігінің арқасында химиотерапиялық препарат ретінде қолданылады.

Медициналық қолданыстар

Ол жоғарғы асқазан-ішек қатерлі ісіктерін (мысалы, қызыл ішек қатерлі ісігі), анальдық қатерлі ісіктер мен сүт безі қатерлі ісіктерін емдеу үшін, сондай-ақ беткі мочевой пузырь ісіктерін емдеу үшін тамырға енгізіледі. Митомицин С бірнеше жағдайда тамырға енгізілмей, жергілікті түрде қолданылған. Біріншісі – қатерлі ісіктер, әсіресе мочевой пузырь қатерлі ісігі және іш қуысы ісігі. Қазіргі уақытта бұл препаратты бір рет мочевой пузырь ісігін алып тастағаннан кейін 6 сағат ішінде қолданса, қайталануын болдырмауға болатыны белгілі. Екіншісі – көз хирургиясы, онда митомицин С 0,02% глаукома сүзілу хирургиясы кезінде жарақатты алдын алу және PRK немесе LASIK операциясынан кейін көмескіленуді болдырмау үшін жергілікті түрде қолданылады; митомицин С сонымен қатар, көз бұрықтығын түзеу хирургиясында фиброзды азайтады. Үшіншісі – қызыл ішек және трахея стенозы, онда митомицин С-ні шырышты қабыққа жаққаннан кейін кеңейту арқылы фибробласттар мен жарақатты тіндердің өндірісін азайту арқылы қайта стенозды азайтуға болады. 2020 жылдың сәуір айында Jelmyto тауарлық атауымен сатылатын митомицин гелі АҚШ-та төмен дәрежелі жоғарғы мочевыводящие жолдарының уротелиялық қатерлі ісігін емдеу үшін мақұлданды. Уротелиялық қатер – несеп жолдарының ішкі қабатының қатерлі ісігі. Бұл емдеудің нәтижесінде 8-oxo dG окистенген ДНК зақымдануының артуы, әдетте мұндай зақымдануды қалпына келтіретін OGG1 ферментінің төмендеуі және эпигенетикалық өзгерістер байқалды. ДНК деңгейіндегі бұл өзгерістер кем дегенде ішінара химиотерапиядан кейін танымдық функцияның нашарлауын түсіндіруі мүмкін. Көбінесе байқалатын жанама әсерлер: мочевыводящие жолдарының бітелуі (мочевыводящие жолдарының тарылуы немесе бітелуі, бұл несептің жиналуынан бүйректегі сұйықтықтың артуына әкелуі мүмкін), бүйек ауыруы (дене жағында пайда болатын ауыру), несеп жолдарының инфекциясы, гематурия (несепте қан), бүйрек функциясының бұзылуы (бүйректің қалыпты жұмыс істеу қабілетінің төмендеуі), шаршау, құсу, іш ауыруы, дизурия (ауыр немесе қиын несеп шығару) және құсу. Митомицин гелі – алкилдейтін препарат, яғни ол ДНК-ның РНК-ға транскрипциясын тежейді, нәтижесінде ақуыз синтезі тоқтатылып, қатерлі жасушалардың көбейе алу қабілеті жойылады. Ол төмен дәрежелі UTUC-қа шалдыққан 71 науқасқа қатысты OLYMPUS (NCT02793128) көп орталықты зерттеу нәтижелеріне сүйене отырып мақұлданды. Legionella pneumophila бактериясында митомицин С құзыреттілікті тудырады, бұл ДНК-ны алмастыруға және жасушалар арасында рекомбинацияны ынталандыруға қажетті табиғи трансформация процесі үшін қажетті жағдай. Жеміс шыбығы (Drosophila melanogaster) митомицин С-қа ұшырағанда мейоз кезінде рекомбинация күшейеді, бұл жыныстық циклдің маңызды кезеңі. Прокариоттардағы (трансформация) және эукариоттардағы (мейоз) жыныстық процестер кезінде митомицин С тудырған ДНК байланыстары мен басқа да зақымданулар рекомбинациялық жөндеу арқылы жойылуы мүмкін екендігі болжамдалған.