Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд сарбазы және отарлық әкімші, генерал және отарлық губернатор.
Scottish soldier and colonial administrator
the general and colonial governor
Генерал-майор сэр Томас Мунро, 1-ші баронет ККБ (27 мамыр 1761 – 6 шілде 1827) – шотланд сарбазы және британдық отарлық әкімші. Ол Шығыс Үндістан компаниясы армиясының офицері және мемлекет қайраткері болды, сонымен қатар Мадрас президенттігінің губернаторы қызметін атқарды.
Major General Sir Thomas Munro, 1st Baronet KCB (27 May 17616 July 1827) was a Scottish soldier and British colonial administrator. He served as an East India Company Army officer and statesman, in addition to also being the governor of Madras Presidency.
Өмірбаян
Мунро 1761 жылдың 27 мамырында Глазго қаласында, Глазголық саудагер Александр Мунроның отбасында дүниеге келді. Томас атасы – тігінші болған, ол американдық темекі бизнесіне жасаған табысты инвестициялар арқасында өркендеген. Александр Мунро банк клеркі болып жұмыс істегеннен кейін отбасының сәтті темекі бизнесіне қосылды, бірақ Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде темекі саудасының құлдырауынан құлдырап қалды. Томас сондай-ақ Фулистің 10-шы бароны (1452 жылы қайтыс болған), Хайленд Мунро кланының басшысы Джордж Мунроның тікелей ұрпағы екені айтылды, бірақ клан тарихшысы Р. В. Мунро бұл мәлімдемеге күмәнді қарады. Томас Глазго университетінде білім алды. Оқушы кезінде Томас ерекше ашық мінезімен, мейірімді және жомарт ізгілігімен, зор жеке батылдығымен және ептілігімен көзге түсті. Дене бітімі мықты болғандықтан, ол барлық сыныптастарынан дене шынықтыру жаттығуларында басым болды, әсіресе боксшы ретінде ерекше көзге түсті. Алғашқыда әкесінің бизнесіне енуі жоспарланған, бірақ 1779 жылы Мадрастағы жаяу әскер кадеттері кемесіне тағайындалды.
Munro was born in Glasgow on 27 May 1761 to the Glaswegian merchant Alexander Munro. Thomas' grandfather was a tailor, who prospered by successful investments in American tobacco. After working as a bank clerk, Alexander Munro joined the family's prosperous tobacco business, but was ruined by the collapse of the tobacco trade during the American Revolutionary War. Thomas was also claimed to be a direct descendant of George Munro, 10th Baron of Foulis (died 1452), chief of the Highland Clan Munro, but clan historian R. W. Munro has contested this claim. Thomas was educated at the University of Glasgow. While at school, Thomas was distinguished for a singular openness of temper, a mild and generous disposition, with great personal courage and presence of mind. Being naturally of a robust frame of body, he surpassed all his school fellows in athletic exercises, and was particularly eminent as a boxer. He was at first intended to enter his father's business, but in 1779 was appointed to an infantry cadet ship in Madras.
Әскери мансап
Ол өзінің полкінде Хайдер Алиге қарсы (1780-1783) қиын соғыста, өзімен аттас Новардың 8-і, майор сэр Гектор Мунроның басшылығымен қызмет етті. Томас кейін тағы бір аттасы Джон Мунромен бірге қызмет етті. Томас өзінің полкімен Типу Сұлтанға қарсы алғашқы науқанда (1790-1792) қайтадан қызмет етті. Содан кейін ол Типудан тартылып алынған аумақтың бір бөлігін басқаруға таңдалған төрт әскери шенеуніктердің бірі болды, онда ол жеті жыл бойы кіріс туралы салық салу және зерттеу қағидаларын үйренді, оларды кейін Мадрас президенттігінде қолданды. 1799 жылы Типунің соңғы күйреуінен кейін ол қысқа уақыт бойы Канарада тәртіпті қалпына келтірді, содан кейін тағы жеті жыл (1800-1807) Хайдарабад низамы берген аудандарды басқаруға тағайындалды, онда ол жер салығының риотвари жүйесін енгізді. Ұлыбританиядағы ұзақ демалыстан кейін, ол Шығыс Үндістан компаниясының жарғысын жаңартуға қатысты мәселелер бойынша құнды куәліктер берді. 1814 жылы сот және полиция жүйелерін реформалау жөніндегі арнайы нұсқаулармен Мадрасқа оралды. 1817 жылы Пиндари соғысы басталғанда, ол Пешваның оңтүстік аумақтарын басып алу үшін құрылған резервтік дивизияға басшылық ету үшін бригадир-генерал болып тағайындалды. Осы оқиғаға байланысты Лорд Кэннинг Парламентте былай деді:
He served with his regiment during the hard fought war against Hyder Ali (1780–1783), under his namesake Major Sir Hector Munro, 8th of Novar. Thomas also later served alongside another namesake John Munro, 9th of Teaninich. Thomas served again with his regiment in the first campaign against Tipu Sultan (1790–1792). He was then chosen as one of four military officers to administer part of the territory captured from Tipu, where he remained for seven years learning the principles of revenue survey and assessment which he afterwards applied throughout the presidency of Madras. After the final downfall of Tipu in 1799, he spent a short time restoring order in Kanara; and then for another seven years (1800–1807) he was placed in charge of the Ceded Districts ceded by the Nizam of Hyderabad, where he introduced the ryotwari system of land revenue. After a long furlough in Britain, during which he gave valuable evidence upon matters connected with the renewal of the East India Company's charter, he returned to Madras in 1814 with special instructions to reform the judicial and police systems. On the outbreak of the Pindari War in 1817, he was appointed as brigadier general to command the reserve division formed to reduce the southern territories of the Peshwa. Of his services on this occasion Lord Canning said in the House of Commons:
1819 жылы Мунро Бат орденінің кавалер-командоры (KCB) дәрежесіне ие болды.
In 1819 Munro was appointed a Knight Commander of the Order of the Bath (KCB).
Мадрас қаласының әкімі
1820 жылы ол Мадрас губернаторы болып тағайындалды, онда ол кіріс бағалау және жалпы басқару жүйелерін құрды, олар 20 ғасырға дейін сақталды. Ол «Риотвари» жүйесінің әкесі деп есептеледі. Сэр А. Арбутнот жариялаған оның ресми хаттамалары қазіргі заманғы мемлекеттік қызметкерлер үшін тәжірибе және кеңес жинағы болып табылады. Манро 1825 жылы баронет атағын алды. Ол 1827 жылғы 6 шілдеде, алынған аудандарда саяхат жасап жүргенде холерадан қайтыс болды, онда оның есімі бірнеше ескерткіштермен мәңгіленген. Франсис Легат Чантрей салған оның атқа отырған мүсіні Мадрас қаласында орналасқан. Оның тілегімен 1826 жылы халыққа білім беру комитеті құрылды, ол ақырында Президенттік колледждің құрылуына әкелді.
In 1820, he was appointed governor of Madras, where he founded systems of revenue assessment and general administration which substantially persisted into the twentieth century. He is regarded as the father of the 'Ryotwari system'. His official minutes, published by Sir A. Arbuthnot, form a manual of experience and advice for the modern civilian. Munro was created a baronet in 1825. He died of cholera on 6 July 1827 while on tour in the ceded districts, where his name is preserved by more than one memorial. An equestrian statue of him, by Francis Legatt Chantrey, stands in Madras city. At his behest a Committee of public instruction was formed in 1826, which eventually led to the formation of Presidency College.
Мантралайам мен Гандидегі оқиғалар (Андра Прадеш)
Андхра-Прадеш штатындағы Мантралайам ауылында әйгілі Двайталық қасиетті Рагавендра Свами орналасқан. Осы жер туралы сэр Томас Манроның әңгімесі айтылады. 1800 жылы сэр Томас Манро Беллари коллекторы болғанда, Мадрас үкіметі оған Маттан және Мантралая ауылынан жылдық салық алуды бұйырды. Кіріс қызметкерлері бұл бұйрықты орындай алмаған соң, сэр Томас Манро тексеру үшін Матқа барды. Ол бас киімін және аяқ киімін шешіп, қасиетті жерге кірді. Шри Рагавендрасвами Вриндаваннан шығып, онымен біраз уақыт бойы мүліктерді қайтару туралы сөйлесті. Әулие тек Манроға көрініп, естілді, ол Мантраската (Құдайдың құрметі) алды. Коллектор кері оралып, Мат пен ауылға пайдалы бұйрық жазды. Бұл хабарлама Мадрас үкіметтік газетінің XI тарауында, 213-бетте "Маншали Адони Талукасы" деген тақырыппен жарияланды. Бұл бұйрық әлі күнге дейін Сент-Джордж бекінісінде және Мантралаяда сақтаулы.
The village of Mantralayam in Andhra Pradesh is where the famous Dvaita saint Raghavendra Swami is located. An anecdote of Sir Thomas Munro is told about this place. When Sir Thomas Munro was the Collector of Bellary in 1800, the Madras Government ordered him to procure the annual tax from the Math and Manthralaya village. When the Revenue officials were unable to comply with this order, Sir Thomas Munro visited the Math for investigation. He removed his hat and shoes and entered the sacred precincts. Sri Raghavendraswamy emerged from the Vrindavan and conversed with him for some time, about the resumption of endowment. The Saint was visible and audible only to Munro, who received Mantraskata (God's blessing). The Collector went back and wrote an order in favour of the Math and the village. This notification was published in the Madras Government Gazette in Chapter XI, page 213, with the caption "Manchali Adoni Taluka". This order is still preserved in Fort St. George and Mantralayam.
Мүсін
Фрэнсис Чантрей жасаған мүсін, Ченнаидің танымал аралының ортасында, атының үстінде мәртебелі түрде отырған "Шыңқырсыз әмір". Кездейсоқ қателік болғанмен, немесе сэр Томас Манроның жалаңаш атқа отыруға деген құштарлығын көрсету үшін, оның мүсініде оның ілмегі мен тіреуі жоқ.
Sculpted by Francis Chantrey, and sitting proud and straight on his horse, in the middle of Chennai's famed Island, is The Stirrupless Majesty. Either due to an oversight, or depicting his affinity for bareback riding, Sir Thomas Munro's statue shows him without saddle and stirrup.