Кіріспе

Пробритандық Солтүстік Ирландия жарымәскери ұйымдары

Біріккен лоялист әскери командасы – 1990 жылдардың басында құрылған Солтүстік Ирландиядағы лоялист жарымәскери топтарының бас ұйымы, ол бұрынғы Ольстер армия кеңесі мен Ольстер лоялист орталық үйлестіру комитетін еске түсіреді. Ольстер қорғаныс қауымдастығының, Ольстер еріктілер күшінің және Қызыл қол командосының жетекшілерін біріктіре отырып, бұл команда топтардың ортақ мақсаттарға жетуіне көмектесуді көздеді. Ұйымға жарымәскери топтардың өкілдерінен, сондай-ақ Ольстер демократиялық партиясы мен лоялисттік Прогрессивті юнионисттік партиядан бірнеше «байланыс офицерлері» кірді. UDP құрамына UDA өкілдері, ал PUP құрамына RHC және UVF өкілдері кірді.

1991 жылғы атысты тоқтату

КЛМК алғаш рет 1991 жылы атысты тоқтату идеясын сынап көрді, сол жылдың 29 сәуірінен 4 шілдесіне дейін барлық әрекеттерді тоқтатуға шақырды. 10 апталық атысты тоқтатудың жалғыз бұзушылығы – Ольстер Азаттық Тәуелсіздерінің Донгал графтығының Банкрана қаласындағы Синн Фэйн кеңесшісі Эдди Фуллертонды өлтіруі болды. UDA бұл өлтіруді ақтады, атысты тоқтатудың тек Солтүстік Ирландия аумағында ғана қолданылатынын мәлімдеді. Атысты тоқтату КЛМК-нің өзінің қарулы күресін аяқтау мүмкіндігіне ашық екенін көрсетті, содан кейін Ирландия шіркеуінің басшысы Робин Имспен келіссөздер басталды.

Жарымәскери іс-қимыл

CLMC атынан жарияланған жалғыз жарымәскери әрекет – 1991 жылғы 24 қарашада түрмеде болған IRA бомбасының құрбаны болған екі лоялист тұтқынға жауап ретінде, 1991 жылғы 13 желтоқсанда Крамлин жолы түрмесіне жасалған зымыран шабуылы. РПГ-7 республикалық тұтқындар кешкі асын ішіп отырған асханаға бағытталды, бірақ зымыран терезе торынан секіріп, жарылмады.

1994 жылғы атысты тоқтату

Солтүстік Ирландиядағы мүшелермен және белсенділермен ұзақ кеңес жүргізгеннен кейін, 1994 жылғы 13 қазанда CLMC атысты тоқтатуға шақырды, осылайша лоялистерді толыққанды бейбіт процеске қатыстырды. Атысты тоқтату туралы хабар Шенкиллдің Глен-Кэрн ауданындағы Фернхилл үйінде өткен баспасөз конференциясында жарияланды. Бұрынғы UVF командирі және PUP саясаткері Гасти Спенс атысты тоқтату туралы мәлімдемені оқыды, онда лоялистердің зорлық-зомбылығының бейкүнә құрбандарынан кешірім сұралды. "Шын ниетпен, соңғы жиырма бес жылдағы барлық бейкүнә құрбандардың жақындарына шын терең өкініш білдіреміз. Ешқандай сөз олардың қақтығыс кезінде бастан өткерген төзбес құлқынасының орнын толтыра алмайды."

Драмкри

Алайда, атысты тоқтату сақтау қиын болды және 1996 жылы CLMC католик такси жүргізушісі Майкл Макголдриктің өлтірілуіне қатысты, осы қылмысқа UVF-тың Mid Ulster бригадасы кінәлі деп саналды, сондықтан CLMC олардан арақашықтық сақтауға мәжбүр болды. Олар сол жылы телеарнада көрсетілген бейнелерге ұялған, онда Drumcree шіркеуі маңындағы адалдарды қауіпсіздік күштеріне қарсы Билли Райт бастап келеді, ол сол кезде Mid Ulster UVF-тың жетекшісі болған. Бригадасының католик такси жүргізушісін өлтіргенінен кейін Райт, сондай-ақ Mid Ulster UVF-тың Portadown бөлімшесі, UVF-тың Бригада штабы (Белфаст жетекшілігі) тарапынан қызметтен шеттетілді. Райт көп ұзамай өзінің бірнеше ізбасарларымен бірге UVF-тан қуылды, олар тез арада Loyalist Volunteer Force құрамын қайта құрып, атысты тоқтатусыз қызметін жалғастырды. Лоялизмді толық бақылауға алмаса да, CLMC Белфаст келісімін қолдады және оның қол қойылуына көмектесті. Бірақ содан бері CLMC іс жүзінде таратылды, себебі UVF және UDA Джонни Адейрге қатысты лоялистік қақтығысқа түсіп, келісімге берілген уәделерінен айныды. Лоялизмнің жалпы бақылауы CLMC-ге жоғалды және ол теориялық тұрғыдан сақталса да, бұрынғыдай маңызды орган емес. Кейін құрылған Loyalist Commission (LC) жаңа МакМайкл және UDA саясаткерлерінің саяси жұмысын көрсетеді, бұл Ulster Political Research Group (UPRG) ретінде белгілі, ол бұрын таратылған UDP және Дэвид Эрвинге шабыттанған PUP-қа ұштасады. UPRG-ның либералды, бірақ қатал Шығыс Белфаст фракциясының жетекшісі Фрэнки Галлахер және жаңа PUP жетекшісі Доун Пурвис басшылығымен CIRA және RIRA одағының Ervine-ден кейінгі кісі өлтірулеріне тиімді жауап беру мүмкін болмады, себебі тіпті үлкен және қатал Loyalist Volunteer Force 2009 жылғы наурыздағы бірнеше кісі өлтіруге қырсық болды. Көптеген адамдар CLMC/LC ұйымдарын Солтүстік Ирландиядағы бейбітшілік процесіндегі соңғы шешімді қабылдаушы деп санайды, себебі олардың топтары 2009 жылғы наурыздағы кісі өлтіруге жауап беруден аулақ болды және (кейбір пікірлерге сәйкес) бейтарап LVF-ты бейбітшілік процесіне жақындастырды. 2009 жылғы 12 наурызда Белфастта өткен бейбітшілік митингісінде өзін "Peace Combined Loyalists" деп атаған қоғамдық ұйым пайда болды. Irish Independent газетінде жарияланған мәлімдемеде олар лоялистік қауымдастықтардың бейбітшілік стратегиясы бар екенін және оған берік болатынын мәлімдеді. UDA жетекшісі Джеки Макдональд BBC сұхбатында топтың пікірін растап, лоялистерді жауап беруге итермелейтін болмайтынын айтты, сондай-ақ "клоундар" лоялистік бейбітшілік стратегиясын бұзбауы керек екенін қосты. Сол күні Фрэнки Галлахер Синн Фейн партиясының Белфаст әкімі Том Хартлимен кездесті. Көтерілісші республикашылдардың қысымына қарамастан, бұрынғы қатал лоялизмнің үш деңгейі алғаш рет көпшілік алдында көрінді – қоғамдық, әскери және саяси. Олардың барлығы зорлық-зомбылыққа қайта оралуға қарсылық танысты. Кейіннен, диссидент республикашылдардың кісі өлтіруінен бірнеше апта өткен соң, CLMC құрамына кірген топтар қару-жарақтарды тапсырғанын жеке-жеке жариялады. Жоғарыда аталған PUP жетекшісі Доун Пурвис Билли Митчелл және Билли МакКоги сияқты ықпалды либералды лоялистердің пікірін келтіре отырып, UVF және RHC атынан барлық қару-жарақ қолданыстан шығарылғанын мәлімдеді. Фрэнки Галлахер UDA/UFF атынан UPRG арқылы сөйлеген сөзінде олардың процесі жүргізіліп жатқанын мәлімдеді. Бұл туралы бірнеше сағаттан кейін генерал де Шастелен растады. CLMC ирланд республикашыларының бейбіт процестегі жанжалды шешуге бағытталған бастамаларына лоялистік топтардың жауап беруін қамтамасыз етуді көздеді және құрылғанынан кейін 20 жылға жуық уақыт өткен соң, тіпті ол енді іс жүзінде болмаса да, өзінің мақсаттарына жете алды.