Жақыншалық эпилептикілер: мидың бір жартысын ғана әсер ететін ұстамалар. Симптомдар ми бөлігіне байланысты. Фронталды бөліктегі ұстамалар басқа сезімдерді тудыруы мүмкін.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мидың бір жарты шарын ғана әсер ететін ұстамалар
Seizures which affect only one brain hemisphere
Ошақтық ұстамалар (оларды жартылай ұстамалар және жергілікті ұстамалар деп те атайды) – бастапқыда мидың бір жарты шарына ғана әсер ететін ұстамалар. Ми екі жарты шарға бөлінеді, әрқайсысы төрт бөліктен тұрады – маңдай, шaq, төбе және төменгі бөліктер. Ошақтық ұстама мидың бір бөлігінде пайда болады және мидың бүкіл жарты шарының немесе бөліктің бір бөлігіне әсер етеді. Симптомдар ұстама қай жерде пайда болғанына байланысты әртүрлі болады. Маңдай бөлігінде ұстама пайда болған кезде науқас басында толқын тәрізді сезімді сезінуі мүмкін. Шaq бөлігінде ұстама пайда болған кезде дежавю сезімі тууы мүмкін. Төбе бөлігіне локалдасқан ұстамаларда, сезімнің жоғалуы немесе қышыма пайда болуы мүмкін. Төменгі бөлікте пайда болатын ұстамалар кезінде көру қабілетінің бұзылуы немесе галлюцинациялар туралы хабарлар түседі.
Focal seizures (also called partial seizures and localized seizures) are seizures that affect initially only one hemisphere of the brain. The brain is divided into two hemispheres, each consisting of four lobes – the frontal, temporal, parietal and occipital lobes. A focal seizure is generated in and affects just one part of the brain – a whole hemisphere or part of a lobe. Symptoms will vary according to where the seizure occurs. When seizures occur in the frontal lobe, the patient may experience a wave like sensation in the head. When seizures occur in the temporal lobe, a feeling of déjà vu may be experienced. When seizures are localized to the parietal lobe, a numbness or tingling may occur. With seizures occurring in the occipital lobe, visual disturbances or hallucinations have been reported.
Түрлері
2017 жылдан бастап ошақтық ұстамалар екі негізгі санатқа бөлінеді: ошақтық басталуда санасы сақталған және ошақтық басталуда санасы бұзылған. Бұрын екіншілік жалпыланған ұстама деп аталатын жағдай қазір ошақтықтан екі жақтыға өту ұстамасы деп аталады. Ошақтық басталуда санасы сақталған ұстамаларда мидың бір бөлігінің шағын ғана бөлігі зақымдануы мүмкін, ал адам саналы күйде қалады. Бұл көбінесе үлкен ошақтық басталуда санасы бұзылған ұстаманың белгісі болуы мүмкін; мұндай жағдайларда ошақтық, санасы сақталған ұстама әдетте аура деп аталады. Ошақтық, санасы бұзылған ұстама мидың үлкен бөлігін зақымдайды және адам есінен тануы мүмкін. Егер ошақтық ұстама мидың бір жарты шарынан екінші жарты шарға тараса, онда екі жақты ұстама пайда болады. Ошақтық, санасы сақталған ұстамалар көбінесе үлкен ошақтық, санасы бұзылған ұстамалардан бұрын болады, онда бұрыс электрлік белсенділік мидың үлкен аймағына таралады. Бұл тоникалық-клоникалық ұстамаға әкелуі мүмкін.
As of 2017, focal seizures are split into two main categories, focal onset aware, and focal onset impaired awareness. What was previously termed a secondary generalised seizure is now termed a focal to bilateral seizure. In focal onset aware seizures, a small part of one of the lobes may be affected and the person remains conscious. This can often be a precursor to a larger focal onset impaired awareness seizure; in such cases, the focal aware seizure is usually called an aura. A focal impaired awareness seizure affects a larger part of the hemisphere and the person may lose consciousness. If a focal seizure spreads from one hemisphere to the other side of the brain, this will give rise to a focal to bilateral seizure. Focal aware seizures often precede larger focal impaired awareness seizures, where the abnormal electrical activity spreads to a larger area of the brain. This can result in a tonic clonic seizure.
Күрделі ішінара ұстамалар
Күрделі ішінара ұстама – бір жақты ми жартышарларының қатысуымен байланысты және сананың немесе жауап беру қабілетінің нашарлауына, яғни сананың өзгеруіне алып келетін ұстама. Аура – шоғырланған ессіз ұстама. Аура көру қабілетінің бұзылуы түрінде де пайда болуы мүмкін, мысалы, түнельдік көру немесе заттардың көрінетін мөлшерінің өзгеруі. Сана нашарлағаннан кейін адам автоматты әрекеттерді көрсете алады, мысалы, ерін қыбырлату, шайнау немесе жұту. Жиі кездесетін ми аномалиясы – мезиалды-ұсақ ми склерозы. Күрделі ішінара ұстамалар мидың артық және синхронды электрлік белсенділігі сананың нашарлауына және жауап беру қабілетінің төмендеуіне себеп болады. Бұл аномальді электрлік белсенділік мидың қалған бөлігіне таралып, ошақты екі жақты немесе жалпы тоник-клоникалық ұстамаға әкелуі мүмкін. 2017 жылғы жаңа жіктемеде тек ошақтық және жалпыланған ұстамалар қарастырылады, ал жалпыланған ұстамалар – мидың екі жағын бастапқыда қамтитын ұстамалар. Стандартты дәрілік емдеуге қосымша иммуномодуляторларды қолдануды ұсынатын жаңа фармацевтикалық тәсіл ұсынылды және бұл тәсіл ошақтық ұстамалардың жиілігін азайтуға көмектеседі деген деректер бар. Бұл препараттың ересектер мен балаларда жақсы қабылданатыны әлі белгісіз.
A complex partial seizure is a seizure that is associated with unilateral cerebral hemisphere involvement and causes impairment of awareness or responsiveness, i. e. alteration of consciousness. The seizure aura is a focal aware seizure. The aura might also occur as a visual disturbance, such as tunnel vision or a change in the perceived size of objects. Once consciousness is impaired, the person may display automatisms, such as lip smacking, chewing or swallowing. A common associated brain abnormality is mesial temporal sclerosis. Complex partial seizures occur when excessive and synchronous electrical brain activity causes the impaired awareness and responsiveness. The abnormal electrical activity might spread to the rest of the brain and cause a focal to bilateral seizure or a generalized tonic–clonic seizure. The newer classification of 2017 groups only focal and generalized seizures, and generalized seizures are those that involve both sides of the brain from the onset. A newer pharmaceutical approach using immunomodulator drugs in addition to standard medication treatments has been suggested and there is some evidence that this approach may reduce the frequency of focal seizures. It is not clear if this medicine is well tolerated in adults and children.