Кіріспе

Канадалық балалар жазушысы, 1799–1872. Сара Стикни Эллис, туған кезде Сара Стикни (1799 – 16 маусым 1872), сондай-ақ Сара Эллис ретінде де танымал, ағылшын жазушысы. Ол квакер болып туып, кейін конгрегационалистке айналды. Оның көптеген кітаптарының басым бөлігі әйелдердің қоғамдағы рөліне арналған. Ол әйелдердің қыздар, әйелдер және аналар ретінде қоғамды жақсартуға жақсылыққа ықпал етуге діни міндеттілігі бар екенін айтты.

Ерте өмір

Сара Стикни квакер ретінде тәрбиеленген, бірақ кейін Лондон миссионерлік қоғамына қатысқан көптеген адамдар сияқты тәуелсіз немесе конгрегационалист болуды қалаған. Ол болашақ күйеуінің кітап оқуға және жазуға деген құштарлығын бөлісті. Ол бұған дейін жарияланған жазушы болған ("Жеке өмірдің суреттері" және "Өмір поэзиясы"), сонымен қатар жесір қалған пастор Уильям Эллистің редакциялаған "Христиандық естелік және миссионерлік жылдық" жинағына материалдар жазған. Олар Эллиспен Лондон миссионерлік қоғамында маңызды лауазымдар атқарған, миссионерлік қызметке атсалысқан және олардың арақ ішуге қарсы күреске ортақ қызығушылықтарын қолдаған ортақ достарының үйінде танысты. Уильям Эллис Оңтүстік теңіздерден қайтқаннан кейін Полинезияның географиясы, тарихы, ботаникасы және этнографиясы туралы жазбаларымен танымал болды. Сара Эллис негізінен қоғамдағы әйелдердің рөлі туралы кітаптары арқылы өзінің жетістіктерін көрсетті.

Жүргізу кітаптары

Сара Эллистің белгілі еңбектері — «Англияның әйелдері» (1843), «Англияның әйелдері», «Англияның аналары», «Англияның қыздары» және «Rawdon House» және «Education of the Heart: Women's Best Work» сияқты тікелей білім беруге бағытталған жұмыстары. Әйелдерге моральдық тәрбие берудің негізгі әдеби тақырыбына байланысты ол Гертфордширде Роуддон үйін құрды. Ол кезде мектеп діни емес еді және оқу бағдарламасына аспаздық және үй шаруасын жүргізу енгізілді. Ал Сюзанна Кордер сияқты басқалары филантроп Уильям Алленнің 1820 жылдары барлық соңғы ғылымдарды оқыта отырып, дәстүрден бас тартқан Абни Парктегі квакер қыздар мектебін басқарды. «Жүрек тәрбиесі: әйелдердің ең жақсы жұмысы» (1869) атты еңбегінде Сара Эллис әйелдерге үй шаруасындағы міндеттерді үйретумен қатар, интеллектуалды білім берудің маңыздылығын мойындады, бірақ әйелдер Викториялық қоғамда негізінен білім беруді басқаратын және шешетін ерлердің алғашқы тәрбиешілері болғандықтан, әйелдер ең алдымен өз балаларында дұрыс моральдық мінезді дамытатын білім беру жүйесіне мұқтаж екенін атап өтті. Эллис 1840 және 1850 жылдары өзінің көптеген нұсқамалық жазбаларын қала маңындағы төменгі орта таптың өсуіне бағыттады. Оның оқырмандары отбасында бірінші болып үй қызметшісін жалдаған және тек үй шаруасына бейімделуге тырысып жатқан әйелдер болды. Тарихшылар Эллистің осы әйелдерді үй шаруасына үйретуіне, күйеулеріне тиісті бағынуына назар аударды: әйгілі сөздермен «азап шегу және тыныш болу». Алайда оның жазуының тағы бір жағы бар еді. Ол әйелдерге «жарасымды» күйеу таба алмаса, бойдақ болып қалу керектігін айтты. Ол орта таптағы некелерде ерлі-зайыптылар арасындағы келіспеушіліктің кең таралғанын білді, себебі әйелдер Эллис «жаратылыстың иелері» деп атаған күйеулеріне бағыну үшін күрескен. Ол әйелдердің өз мүдделері мен некелік келісімнің мүддесі үшін күйеулерін «жұмсарту» немесе манипуляциялау қажеттілігі туралы жазды. Жеке хаттарда ол өзінің Уильям Эллиспен некедегі шиеленістері туралы және күйеулерін тастап кеткен достары туралы айтты.

Эстетика

Эллис өнер және эстетика туралы да жазды. Бұл 1835 жылы жарық көрген «Өмір поэзиясы» және 1866 жылы жарық көрген «Табиғаттағы және өнердегі сұлулық» кітаптарын қамтиды. Ол эстетиканы «табиғаттағы, өнердегі және әдебиеттегі сұлулықты қабылдауды зерттейтін ғылым» деп анықтады. Ол табиғи сұлулық туралы айта келіп, өнер табиғи сұлулықты жақыннан бақылауға негізделген және табиғи әдемі нысандардың идеалды ерекшеліктерін көрсете алса, ғана әдемі бола алатынын мәлімдеді. Ол символдар мен өнердің тарихи дамуы туралы талқылады, сонымен қатар өнердің нағыз бастауы ежелгі Египет өнері екенін айтып, оны жоғары бағалады. Оның «Табиғаттағы және өнердегі сұлулық» кітабы Джон Владимир Прайс редакциялаған, 19 ғасырдағы британдық эстетика бойынша 8 томдық серияда қайта жарық көрді.

Кейінгі өмірі

35 жыл үйленгеннен кейін, Эллистер 1872 жылғы маусымда бір апта ішінде дүниеден өтті. Ол тәуелсіз мінезді болғандықтан, үйлеріне жақын ауылға жерленді, ал күйеуі Викториялық Лондонның шетіндегі Конгрегационалистердің дінге бөлінбеген Абни Парк зиратына қойылды.