Кіріспе

Жоғары өсімдіктердің тамырларында, сабақтарында және жапырақтарындағы тамырлы ұлпаның бойлық жібі. Тамырлы өсімдіктердегі көлік жүйесінің бір бөлігі – тамырлы шоғыр. Көлік процесінің өзі сабақта жүзеге асады, ол екі түрде болады: ксилема және флоэма. Бұл екі тіндердің екеуі де тамырлы шоғырдың құрамында болады, сонымен қатар оған қолдаушы және қорғаушы тіндер де кіреді. Ксилема мен флоэма арасында камбий деп аталатын тағы бір тіндер қабаты бар. Ксилема әдетте оське қарай (адаксиалды) орналасады, ал флоэма осыдан (абаксиалды) алыс орналасады. Сабақта немесе тамырда бұл ксилема сабақтың немесе тамырдың ортасына жақын, ал флоэма сыртқы бетіне жақын орналасқандығын білдіреді. Жапырақта адаксиалды бет әдетте үстіңгі жағы, ал абаксиалды бет – төменгі жағы болып табылады. Өсімдік күн сәулесі арқылы синтездеген қанттар флоэма арқылы төменгі бетке қарай тасымалданады. Афидалар мен жапырақ секірушілері осы қанттармен қоректенеді, флоэмаға еніп, осылайша жапырақтың төменгі жағында жиі кездеседі, ал үстіңгі жағында сирек. Тамырлы шоғырлардың бір-біріне қатысты орналасуы әртүрлі болуы мүмкін: стеле туралы қараңыз.

Бөлшектік жапсырмалы элементтер

Топтық қабық жасушалары – жапырақтың тамырларының айналасында тығыз орналасқан қабық құрайтын фотосинтез жасушалары. Ол жапырақ тамырларын қорғаушы қабықша болып табылады және әдетте паренхимадан тұратын бір немесе бірнеше жасуша қабаттарынан тұрады. Түйіршік қабығы мен жапырақ беті арасында кеңірек орналасқан мезофильді жасушалар жатыр. Кальвин циклі C4 өсімдіктерінде осы топтық қабық жасушаларының хлоропластарында ғана жүзеге асады. C2 өсімдіктері де осы құрылымның өзге түрін пайдаланады.