Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дон Эллигио Панти (1893 - 4 ақпан 1996 ж.) – Гватемалада туған, Белиз майясының дәстүрлі шөппен емдеушісі, майяның дәстүрлі медициналық өсімдіктерді қолдану тәсілдерін пайдаланған.
Don Eligio Panti (1893 – February 4, 1996) was a Guatemala born Mayan Belizean traditional healer who used Mayan herbal medical techniques.
Өмір
1931 жылдан бастап ол Сан-Антонио ауылында – мопан және юкатекан майя халқының арасында емшілік өнерін қолданды. Ол өзі оқып-жазуды білмесе де, ұстазы Дон Элихиомен бірге майя медицинасын зейін қойып үйренді. Дон Элихио Панти Белиз елінде тумаған, ол Гватемаладан шыққан және нәресте кезінде Белиз еліне әкелінген.
Beginning in 1931 he practiced his art of healing in San Antonio, a village of Mopan and Yucatecan Maya people. Although he could never read or write, alongside his teacher, Don Elijio enthusiastically learned about Maya medicine. Don Elijio Panti was not born in the country of Belize, he was a native of Guatemala and brought to the country of Belize as an infant.
Шығармалары
1980 жылдардың ортасында ол Ix Chel тропикалық зерттеулер қоры мен Нью-Йорк ботаникалық бағының бірлескен жобасына қатыса бастады. Бұл жобаның мақсаты – АҚШ Ұлттық қатерлі ісік институтымен (NCI) бірлесіп, СПИД пен қатерлі ісікке қарсы тексеру үшін дәрілік өсімдіктерді жинау мақсатында Белизхуриец ормандарын зерттеу болды. Дон Элихио көп еңбек етті. Оның білімі арқасында осы маңызды іс үшін жүздеген өсімдік үлгісі жиналды. Қазірдің өзінде Дон Элихионың білімі мен ынтымақтастығы арқасында жиналған өсімдіктер заманауи медицинада қолдану үшін зерттелуде. Оның көптеген халықаралық үлесін мойындағандығы үшін оған «Ең көрнекті азамат» сыйлығы (Белиз университетінің колледжі), «Ең құнды қарт азамат» (Help Age Belize), «Ғылымға ерекше үлес қосқаны үшін» (Нью-Йорк ботаникалық бағы), және «Британ империясының мүшесі» (Ер ІІ Елизавета, Белиз патшайымы) сыйлықтары табысталды. Дон Элихионың еңбегі мен өмірбаяны екі кітапта мәңгі есте қалды: «Жаңбырлы ормандардың емдік шөптері: Белиздегі жүз шипалы өсімдік» (1993) және «Састун: Майя емшісінен алған тәжірибем» (1994). Панти 1996 жылдың 4 ақпанында Кайо қаласында 103 жасында дүниеден өтті. 2001 жылы ресми түрде құрылған Элихио Панти ұлттық паркі оның құрметіне аталды.
In the mid 1980s, he began participation in a collaborative project of the Ix Chel Tropical Research Foundation and The New York Botanical Garden. This project was an effort to survey the forests of Belizehuriejec for the collection of medicinal plants for screening against AIDS and cancer in association with the U. S. National Cancer Institfjrneiute (NCI). Don Elijio participated in a great deal of field work. His knowledge resulted in the collection of hundreds of plant samples for this important endeavor. Even now plants collected through Don Elijio's knowledge and collaboration are being evaluated for their use in contemporary medicine. In recognition of his many international contributions, he was awarded the "Distinguished Citizen Award" (University College of Belize), "Most Valuable Senior Citizen" (Help Age Belize), "Distinguished Contribution to Science" (The New York Botanical Garden), and Member of the Order of the British Empire" (Her Majesty Queen Elizabeth II, Queen of Belize). Don Elijio's work and his life story were immortalized in two books, Rainforest Remedies: One Hundred Healing Herbs of Belize (1993), and Sastun: My Apprenticeship With A Maya Healer (1994). Panti died in Cayo on February 4, 1996 at the age of 103. Elijio Panti National Park, which was officially created in 2001, is named after him.