Кіріспе

Адонис верналис, фазан көзі, көктемгі фазан көзі, сары фазан көзі және жалған гельлеборе – Ranunculaceae тұқымдасына жататын көп жылдық гүлді өсімдік. Ол Еуразияның құрғақ шалғындары мен далаларында өседі. Бұл өсімдік ашық ормандар, орманды алаңдар, құрғақ шалғындықтар, ылғалды далалар және көбінесе әктас топырақтарында кездеседі. Испаниядан бастап Орталық Еуропаға дейін шашыраңқы популяциялары таралған, оның ішінде Швейцарияның Вале аймағы, Оңтүстік Еуропа, солтүстікте Оңтүстік Швеция және оңтүстікте Абруццода жақсы сақталған. Негізгі таралу аймағы – Паннон алабы және Батыс Сібір жазығы. Еуропалық Адонис түрлерінің көпшілігінен өзгеше, гүлдері көктемде гүлдейді, диаметрі 20 см-ге дейін жетеді және жарқын сары жапырақтары болады. Сәуір және мамыр айларында гүлдермен қатар өсімдіктің жер үсті органдары да өсе бастайды. Өсімдік уытты, құрамында адонидин және аконит қышқылы сияқты жүрекке әсер ететін заттар бар. Өсімдіктің тұнбасы Бехтерев қоспасын дайындау үшін қолданылады. Көбінесе сәндік өсімдік ретінде өсіріледі.

Дәстүрлі қолданыстар

Адонис түрлерінің (оның ішінде Адонис верналисі) жүрек қызметін күшейту әсеріне байланысты, бұл өсімдік Еуропа және Қытай халық медицинасында түрлі денсаулық проблемаларын емдеу үшін қолданылып келген. Кеңес Одағында ол ісінуді емдеу және жүрекке әсер ететін дәрі ретінде пайдаланылған. 1898 жылы Владимир Бехерев жүрек ауруларын, паникалық ұстамаларды, дистонияны және эпилепсияның жеңіл түрлерін емдеу үшін өсімдік экстракттарын натрий бромиді немесе кодеинмен араластыруды ұсынған. Бұл гликозидтер сонымен қатар тыныштандыратын әсерге ие және жүрегі дұрыс емес немесе жылдам соққан науқастарға көбінесе тағайындалады. Адонис верналисінің сулы экстракттары оқшауланған жүрек үлгілерінде жүрекке ынталандыру әсерін көрсеткен, сондай-ақ калийдің артық және жоғары концентрациясы жүрек жеткіліксіздігінен қорғайтыны анықталған. Өсімдікте антиоксиданттық, микробқа қарсы, қабынуға қарсы, нейро және кардиопротекторлық, сондай-ақ аллергияға қарсы қасиеттері бар флавоноидтар да бар.