Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бигдеданс (немесе ауыл биі) – Норвегияның аймақтық, дәстүрлі биі. Бигдеданс – норвегиялық халық билерінің ең көне және ерекшесі. Бигдедансқа сүйемелдейтін музыка елдің ең ежелгі музыкалық дәстүрлерінің бірі саналады. Бұл дәстүрлер негізінен елдің шалшықтанған ауылдық қауымдастықтарында сақталған. Қалалық аймақтарда және жағалау бойында, басқа мәдениеттермен байланыс күшті болғандықтан, бұл билер аккордеон сияқты жаңа аспаптардың пайда болуымен танымал болған гаммельданс сияқты жаңа халықтық билерге уступил. Бигдеданстың негізгі түрлері – гангар (2/4 немесе 3/8 ырғағындағы жүру биі) және спрингар (біркелкі ырғақта немесе 3/4 ырғағындағы жүгіру биі), олар негізінен музыка мен бидің темпі және қарқындылығымен ерекшеленеді. Екі би де үш бөлімнен тұратын тізбекке ие: фигуралық бөлім; еркін билеу бөлігі (лаусданс) және жабық ұстау бөлігі (самданс). Уақыт өте келе көптеген аймақтық вариациялар пайда болды, және бүгінгі таңда көптеген спрингар билерінде анық 3/4 импульсы бар, ол аймаққа қарай айтарлықтай өзгереді. Мысалы, Телемаркта импульс ұзақ – ұзын – қысқа деп сипатталады, ал Валдерсте – қысқа – ұзақ – ұзақ. Бүгінде гангар тек Телемарк және Сетесдалда ғана сақталған. Норвегияның батыс бөлігінде гангар мен оның дәстүрлі әуендері рулл немесе рудлмен алмастырылды, ол заманауи вальс стилінде биленеді. Күшті Холлинг немесе Лаусданс та гангардың мұрагері саналады, бірақ көбінесе ер адамдар билейді. Бигдеданс аймақтары негізінен хардхангер скрипкасы халық музыкасының негізгі аспабы ретінде қолданылатын аймақтармен сәйкес келеді. Норвегияның скрипка жиі қолданылатын бөліктерінде полс және спринглейк сияқты дәстүрлі билер гаммельданспен байланысты қазіргі заманғы ерекшеліктерді қабылдады.
Bygdedans (or village dance) is the regional, traditional dance of Norway. Bygdedans are the oldest and most distinctive among Norwegian folk dances. The music accompanying bygdedans is normally seen as the oldest living musical traditions in the country. These traditions have mainly survived in the more isolated farming communities of the country. In the urban areas and along the coastline where the interaction with other cultural expressions was more intense, these dances have been left behind in favour of new popular dances such as the gammeldans which became popular with the arrival of new instruments like the accordion. The basic form of the bygdedans is the gangar (walking dance in 2/4 or 3/8) and the springar (running dance in even rhythm or 3/4) distinguished from each other mainly by tempo and intensity of the music and the dance. Both dances were characterised by a sequence of three parts: the figuring part; the free dancing part (lausdans) and the closed hold part (samdans). Through time much regional variation has developed and most springar dances today have a clear 3/4 pulse, which character varies considerably regionally. For instance in Telemark the pulse is best characterised as longer – long – short, whereas in Valdres it is short – longer – long. The gangar today is only a living tradition in Telemark and Setesdal. In the western part of Norway the gangar and its traditional tunes have been taken over by rull or rudl, a dance with a more modern waltzing style. The more athletic Halling or Lausdans can also be seen as an heir of gangar but is mostly danced by men. The areas of bygdedans correlate mainly with the regions where the hardanger fiddle is used as the main folk music instrument. In the parts of Norway where the violin is more common, the traditional dances like pols and springleik, have taken up more modern traits associated with the gammaldans.
Басқа дереккөздер
Ларсон, Лерой В. Миннесота штатындағы норвегтердің скандинавиялық-американдық халық би музыкасы (Ph.D. диссертациясы, Миннесота университеті. 1975)
Larson, Leroy W. Scandinavian American Folk Dance Music of the Norwegians in Minnesota (Ph. D. diss., University of Minnesota. 1975)