Кіріспе

Италиялық суретші (1919–2006)

Эмилио Ведова (9 тамыз 1919 – 25 қазан 2006) – қазіргі заманғы итальян суретшісі. Ол Италияның көркемдік өнерінен шыққан ең маңызды суретшілердің бірі саналады.

Ерте өмір

Ведова Венецияда жұмысшы отбасында дүниеге келді. Оның шеберлік тамырлары үй суретшісі болған әкесінен бастау алды. Ол жеті баланың үшіншісі еді. Эмилио ерте жасынан бастап жұмыс істеді, көбінесе фабрикада. Кейін ол фотостудияда және реставрация шеберханасында жұмысқа орналасты.

Мансап

Ол негізінен өзін-өзі оқытқан суретші еді, бірақ бірнеше кешкі сабақтарға қатысқан. Екпрессионизмдегі алғашқы қалыптасу тәжірибесінен кейін, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде "Corrente" (1942–1943) тобына қосылды, онда Ренато Гуттузо және Ренато Биролли сияқты басқа суретшілер де болды. Ол өзінің әсерлерін суреттерінде бейнеледі. Осы кезеңде ол итальян қарсылық қозғалысына да қатысты. Ведова соғыстың соңына қарай Венецияға оралып, Еуропа авангардымен байланысқан соғыстан кейінгі итальян өнерінің дамуында маңызды рөл атқарды. Оның туындылары көбірек абстрактілі болды. Геометриялық пішіндер мен түстер палитрасы арқылы ол сол кездегі алалауды бейнеледі. 1946 жылы ол "Герникадан әрі" манифестіне қол қойды, онда болашақта танымал болатын бірнеше итальян суретшілері болды. 1947 жылы Ведова Fronte Nuovo delle Arti ұйымын құрды. 1951 жылы Ведова АҚШ-та, Нью-Йорктегі Кэтрин Вивиано галереясында өзінің алғашқы жеке көрмесін ұйымдастырды. Осы көрмеде Пегги Гуггенхайм сияқты белгілі коллекционерлердің назарына ілікті. 1952 жылы ол сыншы Лионелло Вентури ұйымдастырған, Венеция биенналесінде көрсетілген ықпалды және авангардтық Gruppo degli Otto (Афро, Биролли, Корпора, Сантомасо, Морлотти, Ведова, Морени және Туркато) тобының мүшесі болды. Бұл көрменің Arte Informale деп танылған өнер қозғалысын бастағаны мәлім. Оның жұмысы Arte Povera тобына елеулі әсер етті. Кейіннен ол композитор Луиджи Нономен жемісті ынтымақтастық орнатып, 1960 жылғы "Intolleranza" операсы үшін декорациялар мен костюмдер жасады. 1984 жылы ол Нононың "La Fenice" операсындағы "Prometeo" операсы үшін ерекше жарықтандыруды жасады. Ноно өзінің алғашқы магниттік таспаға жазылған туындысын – "Omaggio a Vedova" (1960) – Ведоваға арнады. Ведованың туындылары Римдегі Galleria Nazionale d'Arte Moderna және Венециядағы Пегги Гуггенхайм Жинағы сияқты галереялар мен музейлерде көптеген көрмелерде көрсетілді. Оның жұмысы аукциондарда жоғары сұранысқа ие болды. Ведова өмірінің көп бөлігін Венецияда өткізіп, Accademia di Belle Arti-де оқытумен айналысты.

Марапаттар

Ведованың өнерге арнаған еңбектері марапаттармен және жеке көрмелермен мойындалды. 1951 жылы алғашқы Сан-Паулу биенналесінде ол жас суретшілерге арналған жүлдеге ие болды. 1956 жылы Гуггенхайм халықаралық сыйлығын жеңіп алды. 1960 жылы Венеция биенналесінде ол сурет өнері саласындағы Гран-приді алды.