Кіріспе

Ресейлік тарихшы және сыншы (1890-1939)

Д. С. Мирский – Дмитрий Петрович Святополк Мирскийдің (Дми́трий Петро́вич Святопо́лк Ми́рский) ағылшын тіліндегі псевдонімі, көбінесе Принц Мирский деп танылады (9 қыркүйек 1890 [ескі стиль бойынша 22 тамыз 1890] – шамамен 7 маусым 1939), орыс саяси және әдеби тарихшысы, Ұлыбританияда орыс әдебиетінің танылуы мен аудармаларын, ал Кеңес Одағында ағылшын әдебиетінің танылуы мен аудармаларын ілгерілетті. Ол Харьков облысында дүниеге келіп, Магаданының жанындағы советтік ГУЛАГта қайтыс болды.

Ерте өмір

Ол Дмитрий Петрович Святополк Мирский князі, Святополк Мирский әулетінің мұрагері, Императорлық Ресейдің Ішкі істер министрі, князь Петр Дмитриевич Святополк Мирский мен графня Екатерина Бобринскаяның ұлы болып дүниеге келді. Ол ерте жасында князьдік атағынан бас тартты. Оқушы кезінде орыс символизмінің поэзиясына қызығушылық танытып, өзі де өлеңдер жаза бастады.

Бірінші дүниежүзілік соғыс және Азамат соғысы

Мирский 1914 жылы жұмылдырылды және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ресей империясының әскер қатарында қызмет етті. Қазан революциясынан кейін ол Деникиннің штабындағы қызметкер ретінде Ақ қозғалысқа қосылды. Ақ әскерлер жеңілгеннен кейін 1920 жылы Польшаға қашып кетті.

Лондон

Мирский 1921 жылы Ұлыбританияға эмиграциялады. Лондон университетінде орыс әдебиетін оқыта жүріп, Мирский өзінің маңызды еңбегін – «Орыс әдебиетінің тарихы: бастауынан 1880 жылға дейін» атты зерттеуін жариялады. Владимир Набоков оны «кез келген тілде, тіпті орыс тіліндегі орыс әдебиетінің ең жақсы тарихы» деп атады. Осы еңбекпен қатар «Қазіргі орыс әдебиеті, 1881–1925» жарық көрді. Мирский Еуразиялық қозғалыстың негізін қалаушы мүшесі және «Евразия» журналының бас редакторы болды, оның жеке пікірлері марксизмке қарай біртіндеп өзгерді. Ол сондай-ақ, «ұлттық большевизм» терминін ойлап тапқан адам деп саналады. 1931 жылы Ұлыбритания Коммунистік партиясына қосылып, Максим Горькийден кеңес билігінен кешірім алуға көмектесуін сұрады. 1932 жылы КСРО-ға оралуға рұқсат алды. Оны Ресейге аттандырғанда Вирджиния Вулф күнделігіне «сенің басыңа оқ тиеді» деп жазды.

Сын

Малкольм Мэггеридж, Мирскиймен КСРО-ға қайтқаннан кейін кездесіп, автордың сыншыларының бірі, Ресейдегі француз тілшісі Лучанимен де кездескен. Лучани Мирский туралы былай деді: "Мирский үш түрлі билік кезінде паразит болудың сирек кездесетін қабілетін танытты – патшалықта князь, капитализмде профессор, ал коммунизмде әдебиетші адам ретінде." Ал Мэггеридж өзі оның "оқушысы болғаныма қуаныштымын" деді. Джордж Оруэлл Ұлыбритания интеллигенциясын қатаң сынады, бірақ Тарик Али осы кітапты жақсы бағалады.