Кіріспе

Эдвардс Оңтүстік Каролинаға қарсы, 372 U. S. 229 (1963) – АҚШ Жоғарғы Сотының маңызды шешімі. Бұл шешімде АҚШ Конституциясының Бірінші және Он төртінші түзетулері штат билігінің өкілдеріне штат үйінің алдында заңмен рұқсат етілген шеруге қатысушыларды таратуға мәжбүрлеуге тыйым салады.

Өмірбаян

1961 жылы 2 наурызда Колумбия қаласындағы (Оңтүстік Каролина штаты) Сион баптистік шіркеуінде бейбіт жиналған 187 арыз беруші – афроамерикалық жоғары мектеп және колледж студенттерінен құралды. Студенттер шамамен 15 адамнан тұратын топтарға бөлініп, Оңтүстік Каролина штатының әкімшілік үйіне дейін шеру тартты. Олар афроамерикалықтардың азаматтық құқықтарына қатысты наразылықтарын бейбіт жолмен білдірді. Арыз берушілердің көпшілігі ешқандай зорлық-зомбылық көрсетпеді, зорлық-зомбылыққа қатысты ешқандай қауіп тудырмады, сондай-ақ наразылықты тамашалауға жиналған адамдар да мұндай әрекеттерге бармады. Полиция қызметкерлері арыз берушілерге 15 минут ішінде тарап кету керектігін, әйтпесе қамауға алынатындарын ескертті. Арыз берушілер тарамай, оның орнына діни және патриоттық әндер орындады. Арыз берушілер жалпы құқық бойынша қоғамдық тәртіпті бұзу қылмысы үшін кінәлі деп танылды.

Нәтиже

Жоғарғы Сот арыз берушілерді қамау, соттау және жазалау арқылы Оңтүстік Каролинаның арыз берушілердің сөз бостандығы, жиналыс бостандығы және шағымдану құқығын бұзғанын мәлімдеді. Сот бұл құқықтардың Бірінші түзетумен кепілдендірілгенін және Он төртінші түзетумен штаттардың араласуынан қорғалғанын атап өтті. Жоғарғы Сот 187 наурыз жасағандардың қамау және сотталуының Оңтүстік Каролинаның "танымал емес пікірлерді бейбіт білдіруді қылмыстық қылуға" жасаған әрекет екенін айтты, ал наурыз жасағандардың іс-әрекеттері Бірінші түзету құқықтарын "ең таза және классикалық нысанында" жүзеге асыру болды. Сот жалпы құқық бойынша тәртіпсіздік жасау қылмысын "нақты анықтауға келмейтін" деп сипаттады.

Кларктың келіспеушілігі

Эдвардс ісіндегі көпшілік Фейнерге қарсы Нью-Йорк ісін (1951) өтініш берушілердің штат астанасына жасаған шеруінде зорлық-зомбылықтың немесе қауіп-қатердің болмауына байланысты ерекшелесе, судья Кларк Фейнер ісіндегі бейбітшілікті бұзу туралы шешімдер "мұндағы жағдайдан гөрі қауіпті емес еді" деп мәлімдеді. Судья Кларк Эдвардс ісінің қауіптірек екенін атап өтті, себебі Фейнер ісіне бір адам қатысты және ол шамамен 80 адамдық топпен шектелген, ал Эдвардс демонстрациясына 200-ге жуық наразы және 300 көрермен қатысты. Ол қала басшысының әрекеті "осындай жағдайда кейбір оңтүстік аймақтарындағы жағдайдың тез шиеленісуі" салдарынан болатын апатты болдырмауы мүмкін екенін айтты.