Альберт Маммери: Альпініст және экономист өмірі мен қаһармандығы
Albert F. Mummery
Альберт Маммери (1855-1895) – ағылшын альпинисті, жазушы. Альпіде көптеген жаңа бағыттар ашты, Нанга-Парбатқа шығуға алғашқы тырысқандардың қатарында болды. Тау өлімінен қаза тапты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын альпинисі және жазушысы (1855–1895)
English mountaineer and author (1855–1895)
Альберт Фредерик Мэммери (10 қыркүйек 1855, Довер, Кент, Англия – 24 тамыз 1895, Нанга Парбат) – ағылшын альпинисі және жазушысы. Алп тауларында көптеген және әртүрлі алғашқы көтерілулер жасағанымен танымал болса да, Мэммери, Дж. Норман Колли, Джеффри Гастингс және екі Гуркамен бірге Гималайдың сегіз мыңдығының біріне шығуға тырысқан алғашқы адамдар болып есептеледі. 1895 жылы Нанга Парбатқа жасаған инновациялық, жеңіл салмақты экспедициясы трагикалық аяқталды; Мэммери мен екі Гурка таудың Рахиот бетін тану кезінде қар көшкініне ұшырап қаза тапты. Нанга Парбатқа алғаш шыққан легендарлы австриялық альпинист Герман Буль Мэммериді "барлық уақыттағы ең ұлы альпинистердің бірі" деп сипаттады.
Albert Frederick Mummery (10 September 1855, Dover, Kent, England – 24 August 1895, Nanga Parbat), was an English mountaineer and author. Although most notable for his many and varied first ascents put up in the Alps, Mummery, along with J. Norman Collie, Geoffrey Hastings, and two Gurkhas are also the first men in recorded history to have attempted to summit one of the Himalayan eight thousanders. Their innovative, light weight endeavour upon Nanga Parbat in 1895 proved ill fated; Mummery and both Gurkhas died in an avalanche whilst reconnoitering the mountain's Rakhiot Face. The first man to summit on Nanga Parbat, the legendary Austrian mountaineer Hermann Buhl, described Mummery as "one of the greatest mountaineers of all time".
Өмір
Мюмеридің әкесі тері өңдеуші және Дувер қаласының мэрі болған. Тері өңдеу бизнесі Мюмериге өз күш-жігерінің көп бөлігін тауға шығу мен экономикаға арнауға мүмкіндік берді. Ол Дж. А. Хобсонмен достық қарым-қатынас құрды және олар 1889 жылы жарық көрген «Өнеркәсіп физиологиясы» еңбегін бірлесіп жазды. Бұл еңбекте экономиканың артық үнемдеуге бейімділігі және осының депрессияға себеп болатыны айтылды, сондай-ақ экономиканың тұрақтылыққа қол жеткізуі үшін араласу қажеттігі дәлелденді.
Mummery's father was a tanner and mayor of Dover. The tanning business was prosperous enough for Mummery to devote most of his energies to climbing and economics. He became a friend of J. A. Hobson, and they collaborated on The Physiology of Industry (1889), which argued that because of economies' tendencies towards over saving and this being a cause of depressions – the economy required intervention to achieve stability.
Тау-кенші
Мюмери альпинизмдегі пионерлік еңбектерімен есімдері сақталған. Бастапқыда ол тау гидтерімен бірге шықты, бірақ Уильям Сесил Слингсби, Джеффри Гастингс және Дж. Норман Колли сияқты серіктерімен ол гидсіз альпинизм арқылы альпинизмді революциялаған қозғалыстың бір бөлігі болды. Ол альпинизмнің алғашқы күндерінде қолданылған "Мюмери" шатырын – шатырдың бір түрін ойлап тапты. Ол көптеген маңызды алғашқы бағыттарды ашты, ең танымалдары – Айгүл дю Грепон (оның құрметіне аталған жарықшасы бар), Дент дю Рэкин, Грандс Шармоз, Тейфелсграт (Тэшхорнда), Дюренхорн және Маттерхорнның Змутт жотасы. Ол 1879 жылдың 3 қыркүйегінде Александр Бургенер, Дж. Петрус және А. Жентинетта гидтерімен бірге осы жотаға шықты. 1894 жылы ол досы, жас Абруцци герцогын сол маршрутпен Маттерхорн шыңына жеткізді. Мюмери кейде әйелі Мэри Петерикпен немесе оның досы Лили Бристоумен бірге альпинизммен айналысты. 1880 жылы Мюмери мен Бургенер көптен күткен Дент-дю-Жанға алғашқы баруға тырысқанда қиын тік беткейлерден кері шегінуге мәжбүр болды. Бұл Мюмериді болашақты болжай отырып: «Әділ тәсілмен мүлдем қолжетімсіз!» – деп айтуға итермеледі. 1895 жылы Колли, Гастингс және Мюмери әлемдегі тоғызыншы ең биік тау – Гималайдың 8000 метрлік шыңы, Нанга Парбатқа алғашқы баруға тырысты. Осы пионерлік жеңіл экспедицияда тау өзінің көптеген құрбандарының бірін алды: Мюмери және екі гурк, Рагобир Тапа мен Гоман Сингх, Рахиот бетін тану кезінде қар көшкінінің астында қалды. Олардың денелері табылған жоқ. Осы апатты экспедицияның оқиғасы Дж. Норман Коллидің «Гималайдан Скайға» кітабында баяндалған. 1898 жылы Колли өзінің альпинизм серігінің құрметіне Канаданың Роки тауларындағы тауға Мюмери тауы деп ат қойды. Мюмери Альпта ең бағаланатын маршруттардың мұрасын және «Альп таулары мен Кавказдағы жорықтарым» кітабында альпинизм әдебиетінің мәңгілік классикасын қалдырды.
Mummery is best remembered for his pioneering efforts in mountaineering. Initially, he climbed with mountain guides, but with his companions William Cecil Slingsby, Geoffrey Hastings and J. Norman Collie he was part of the movement which revolutionized alpinism by the practice of guideless climbing. He invented the Mummery tent, a type of tent used in the early days of mountaineering. He made a series of remarkable first ascents, most notably the Aiguille du Grépon (which features a crack named after him), the Dent du Requin, the Grands Charmoz, the Teufelsgrat on the Täschhorn, the Dürrenhorn and the Zmutt ridge of the Matterhorn, which he ascended on 3 September 1879 with the guides Alexander Burgener, J. Petrus and A. Gentinetta. In 1894, he led his friend, the young Duke of the Abruzzi, to the top of the Matterhorn by the same route. Mummery occasionally climbed with his wife Mary Petherick, or with her friend Lily Bristow. In 1880, Mummery and Burgener were repelled while trying to make the first ascent of the much coveted Dent du Géant, being forced back by some difficult slabs. This provoked Mummery to exclaim prophetically: 'Absolutely inaccessible by fair means!' In 1895, Collie, Hastings and Mummery were the first climbers to attempt the Himalayan 8,000 metre peak, Nanga Parbat, the ninth highest mountain in the world. On this pioneering lightweight expedition, the mountain claimed the first of its many victims, when Mummery and two Gurkhas, Ragobir Thapa and Goman Singh, fell and were killed by an avalanche while reconnoitering the Rakhiot Face. Their bodies were never found. The story of this disastrous expedition is told in J. Norman Collie's book From the Himalaya to Skye. In 1898, Collie named Mount Mummery in the Canadian Rockies after his climbing companion. Mummery left behind him a legacy of some of the most well regarded routes in the Alps, and also, in his book My Climbs in the Alps and Caucasus, one of the enduring classics of mountaineering literature.