Кіріспе

Imperial Japanese Navy-дің Кавачи класының шайқас кемесі. Сетцу (摂津) – ХХ ғасырдың басында Imperial Japanese Navy (IJN) үшін салынған екінші және соңғы дредноут шайқас кемесі. Жапон кемелерін атау дәстүріне сәйкес, Сетцу Сетцу провинциясының атымен аталды, ол қазір Осака префектурасының құрамына кіреді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1914 жылы Циндао қамалында неміс бекіністерін бомбалады, бірақ басқа ешқандай шайқасқа қатыспады. 1919 жылы резервке қойылды және 1922 жылы Вашингтон теңіз келісімінің шарттарына сәйкес қарусыздандырылды. Екі жыл өткен соң Сетцу мақсатты кемеге айналдырылды және 1937 жылы Екінші Қытай-Жапон соғысының басында шағын рөл атқарды. 1941 жылы Тынық мұхиты соғысының басында кеме жапондық авианосектерінің орналасқан жері мен әрекеттері туралы одақтастарды жаңылыстыру үшін пайдаланылды. Сетцу соғыстың қалған бөлігінде мақсатты кеме ретіндегі қызметін жалғастырды; 1945 жылдың шілдесінде одақтас авианосектері Куре теңіз аймағының әскери базасына шабуыл жасағанда ауыр зақымдар алды. Соғыс аяқталғаннан кейін кеме қайтадан суға көтеріліп, 1946-1947 жылдары құрылыстан алынды.

Өмірбаян

Кавачи класы 1907 жылғы 22 маусымда Ресей-Жапон соғысынан кейін 1907 жылғы соғыс кемелерін толықтыру бағдарламасы аясында Жапонияның алғашқы дредноуттары ретінде тапсырылды, алайда олардың құрылысы ауыр экономикалық дағдарысқа байланысты кешікті.

Дизайн және сипаттама

Сетцу, жапондық "Кавачи" кемесінен айырмашылығы, клипер мұрынға ие болды, бұл оны әпкесінен 2 метрге (7 фут) ұзын етті. Кеменің жалпы ұзындығы 162 метр, ені 26 метр, ал қалыпты суға бату тереңдігі 8 метрді құрады. Ол қалыпты жүктемеде ауыстырылды. Кеме экипажы 999-дан 1100 дейін офицерлер мен қатардағы жауынгерлерден тұрды. Сетцуда лицензия бойынша салынған екі Curtis бу турбинасы жиынтығы орнатылған, әр жиынтық бір гребдеу пернесін қоздырды, 16 Miyabara су түтікті қазандықтарынан бу пайдаланды. Турбиналар жобалық жылдамдығында барлық қуатын берді. Ол 162 метрлік қашықтыққа 14 түйін жылдамдықпен жүру үшін жеткілікті көмір мен отын майын тасыды.

Сетцудың негізгі қаруларына екі екі зеңбірек мұнарасында орналасқан төрт 50 калибрлі 12 дюймдік 41-жылдық типтегі зеңбіректер кірді, біреуі суперқұрылымның алдында, екіншісі артында, сондай-ақ суперқұрылымның әр жағында орналасқан төрт екі зеңбірек мұнарасында орнатылған сегіз 45 калибрлі 12 дюймдік 41-жылдық типтегі зеңбіректер кірді. Кеме сонымен қатар он екі 40 калибрлі 3 дюймдік 4-жылдық типтегі зеңбіректермен жабдықталған. Бұдан өзге, кемеде бес су асты торпедалық түтікше орнатылған, олардың екеуі әрбір бортында және біреуі кормада. Кеменің су сызығындағы негізгі белдеуі кеме ортасында максималды 30,5 сантиметр (12 дюйм) қалыңдыққа ие болды. Кеменің ұштарында қалыңдығы 12,7 сантиметрге (5 дюйм) дейін азайды.

Құрылыс және мансап

Сетцу 1909 жылғы 18 қаңтарда Куре әскери-теңіз арсеналында салынды. 1911 жылғы 30 наурызда суға түсірілді. Капитан Морихиде Танака 1 желтоқсанда командалық міндетін қабылдап, Бірінші эскадрильяға бағындырылды. Келесі жылдың көп бөлігін Қытай жағалауында жаттығулар мен күзетуде өткізді. 1914 жылғы тамызда Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Сетцу Куреде болды. Әйелі Кавачимен бірге 1914 жылғы қазан-қараша айларында Циндао қамалының соңғы кезеңінде неміс бекіністерін бомбалады. Сетцу 1916 жылғы 1 желтоқсанға дейін Бірінші эскадрилья құрамында болды, содан кейін Куреде жөндеу үшін резервке жіберілді. 1922 жылы Вашингтон әскери-теңіз келісімінің талаптарына сәйкес Куреде қарусыздандырылды. Бастапқыда Жапония Сетцуді сақтап қалуға мүмкіндік алды, бірақ IJN жаңа жауынгерлік кеме – жапондық Муцуды сақтап қалу үшін одан бас тарды. Оның қалған қарулары 1943 жылы резервке алынып, жойылды. Келесі жылы ол нысаналық кемеге айналдырылды, бір қазандық бөлімі алынып, ортаңғы түтін құбыры демонтаждалды. Оның бронясы снарядтар мен жаттығу бомбаларының соққыларын сіңіруге мүмкіндік беру үшін күшейтілді. Бұл өзгерістер оның ең жоғары жылдамдығын және суырылмасын төмендетті. 1935 жылғы қазаннан 1937 жылға дейін Сетцу радиобасқару жүйесіне ауыстырылды, бұл оны Яказе эсминцінің операторларымен маневрлеуге мүмкіндік берді. Палубадағы броня, түтін құбырлары мен мұнаралар нығайтылды. 1937 жылғы тамыздың соңында капитан Наомаса Саконжудың басшылығымен Сетцу екінші қытай-жапон соғысының бастапқы кезеңінде Сасебо 4-ші арнайы теңіз десанттық күшінің батальонын Шанхай аймағына тасымалдады. Әскерлер Янцзы өзеніне дейін тасымалдау үшін жапондық крейсер Натори және Яказе жеңіл крейсеріне ауыстырылды. 1940 жылы кеме авиаторларды даярлауға бейімделді және Пёрл-Харборға шабуылға дайындалған бомбалаушы ұшқыштармен кеңінен пайдаланылды. 1940 жылғы 11 қазанда Токио шығанағында император Хирохитоның флотын тексеруге қатысты. Тынық мұхит соғысының басында капитан Чиаки Мацуда басқаратын Сетцу Тайваньнан Филиппинге қарай жүзіп, 1-ші әуе флотының барлық алты ұшақ тасымалдаушысының, сондай-ақ жеңіл ұшақ тасымалдаушылары Зюйо және Рюджо радиобайланыстарын имитациялады, одақтас барлау қызметін жапондық тасымалдаушылардың орналасқан жері мен әрекеттері туралы жаңылыстыруға тырысты. Соғыстың қалған бөлігінде ол Ішкі теңізде орналасты және бомбалау мен торпедалық жаттығулар үшін пайдаланылды. 1944 жылғы наурыз-маусым айларында ол 522-ші және 762-ші әскери-әуе топтарының нысанасы болды. Осы кезеңде ол бірнеше лицензиялық Hotchkiss 25 мм 96-шы үлгідегі жеңіл зениттік пулеметтерімен, тереңдік зарядтарымен және гидролокатормен жабдықталды. 1945 жылғы 24 шілдеде Куреге жасалған АҚШ әскери-теңіз күштерінің авиациялық шабуылы кезінде Сетцуға Этажима маңында 30 Grumman F6F Hellcat истребительдері шабуыл жасады. Ол бір бомбаға ұшырап, екі адам қаза тауып, тағы екеуі жараланды; бес жақын жардыру оң жақ моторлық бөлімде ауыр ақау тудырды. Капитан Масанано Офуджи кеменің батып кетуіне жол бермеу үшін оны Этажимаға тіреуге шешім қабылдады. Барлық 25 мм-лік пулеметтері алынып тасталды және кеме жүзетін казарма ретінде пайдаланылды. Төрт күннен кейін кемеге тағы да авиация шабуыл жасап, оны екі рет бомбалады. Ол келесі күні тастап кетілді. Сетцу 20 қарашада теңіз тізімінен шығарылды, оның корпусы 1946 жылғы маусымда көтеріліп, 1947 жылғы тамызда бөлшектеу жұмыстары аяқталған Куреге сүйретілді.