Кіріспе
Алхамбра – Ұлыбританияның Лондон қаласындағы Лестер алаңының шығыс жағында орналасқан танымал театр және музыка залы. Ол бастапқыда 1854 жылдың 18 наурызында ашылған «Ғылым және өнердің Корольдік паноптиконы» ретінде салынған. Екі жылдан кейін жабылып, Альгамбра атымен қайта ашылған. Ғимарат 1936 жылы бұзылып алынған. Бұл атауды тағы да көптеген британдық музыкалық театрлар қабылдады; Брэдфорд, Халл және Глазго қалаларында және басқа да жерлерде. Атаудың шығу тегі – Испанияның Гранада қаласындағы Альгамбра сарайының морилік сәнімен байланысты.
The Alhambra was a popular theatre and music hall located on the east side of Leicester Square, in the West End of London. It was built originally as the Royal Panopticon of Science and Arts opening on 18 March 1854. It was closed after two years and reopened as the Alhambra. The building was demolished in 1936. The name was also adopted by many other British music hall theatres located elsewhere; in Bradford, in Hull and in Glasgow etc. The name comes from association with the Moorish splendour of the Alhambra palace in Granada, Spain.
Шығу тегі
Алхамбра бастапқыда Корольдік Паноптикон деп аталды және 1854 жылы Т. Хейтер Льюис салып бітірген, Лестер алаңының 23–27 нөмірінде орналасқан, өнердегі ең жақсы үлгілерді көрсету және ғылыми демонстрациялар мен халыққа білім беруге арналған ескерткіш ғимарат болды. Бұл екі жылға созылды, содан кейін цирк аренасын қосу туралы шешім қабылданды. 1858 жылдың 3 сәуірінде қайта ашылғанда ол Альгамбра деп аталды. 1858 жылы ғимаратты Альгамбра циркіне айналдыру жұмысын да Т. Хейтер Льюис жүргізді. Оның қасбеті 32 метрге созылып, сол кездегі басқа ғимараттарға қарағанда биік болды. Ол мори стилінде салынған, әсем терезелері, екі мұнарасы және күмбезі бар, архитектуралық стилі жағынан Брэдфорд театрына ұқсас еді. Бұл көрші ғимараттармен мүлдем қарама-қайшы болды. Ішінде диаметрі 29 метр, биіктігі 29 метр орталық ротонда орналасқан. Чаринг-Кросс жолынан артында қосымша кіреберіс болды. Лестер алаңындағы театрдың аты жиі өзгертілді, бірақ көбінесе ғимараттың (шамалы) стильдік байланыстарын Испаниядағы Гранададағы танымал Альгамбрамен көрсететін. 1864 жылы цирк Альгамбра музыкалық залына айналды. 1866 және 1881 жылдары Перри мен Рид оны қайта жаңартып, кеңейтті. 1871 жылдан бастап, лицензия алғаннан кейін, ат балеті қойылды. 1872 жылдан 1898 жылға дейін (1883–84 жылдардан басқа) Жорж Якоби Альгамбраның музыкалық директоры болды. Ол жылдар бойы балетке арналған 100-ден астам шығарма жазды, олардың көптегені Альгамбрада орындалды, онда бірнеше жыл бойы прима-балерина Эмма Палладино болды. 1882 жылы Альгамбра өртеніп, Рид оны тынысырақ стильде қайта салып, 1884 жылы Альгамбра театры ретінде қайта ашты. 1888 жылы Эдвард Кларк, 1892 жылы Кларк және Поллард, 1897 жылы У. М. Брутон және 1912 жылы көптеген театрлардың архитекторы Франк Матчем оны қайта жаңарту жұмыстарын жүргізді. Театрдың тарихында басқа да атаулар қолданылды: Корольдік Альгамбра сарайы; Альгамбраның санат театры; Корольдік театр, Альгамбра; Ұлы АҚШ циркі және Жаңа Альгамбра театры. Альгамбра балетінің тартымдылығы тек көркемдік қана емес, оның барында: «Париж колоннасы» труппасы ұсынған «Кан Кан» биі өте ұялтатындықтан, 1870 жылдың қазанында Альгамбра би лицензиясынан айырылды. 1882 жылғы қойылымның тағы бір мысалы, Дион Бусико және Ж.Р. Планш жазған пьеса болды. Алғашқы фильмдер де ойын-сауықтың бір бөлігі болды, Роберт В. Пол, Birt Acres-тің бұрынғы серігі, 1896 жылдың 25 наурызында өзінің алғашқы театрлық бағдарламасын ұсынды. Онда карикатурист Том Мерридің неміс императоры Кайзер Вильгельм II (1895) және Принц Бисмарк (1895) карикатураларын салған фильмдері көрсетілді. Мерри бұрын музыкалық зал сахнасында өзінің мол жылдамдығымен сурет салған. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Альгамбрада «The Bing Boys Are Here» (1916) атты хит ревюлар сериясы қойылды, онда «If You Were The Only Girl In The World» әні алғаш рет орындалды, оны Вайолет Лорейн мен Джордж Роби орындады. Бұған «The Bing Boys on Broadway» (1917) және «The Bing Boys are There» (1918) әндері ілесті. Ревюлардың музыкасын Нат Д. Айер жазды, сөздерін Клиффорд Грей жазды, ал мәтінін Джордж Гроссмит-младший жазды. Көптеген басқа театрлар сияқты, Альгамбра да Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін кино мен радионың танымалдылығының артуына байланысты құлдырап кетті. Ол 1936 жылы Odeon Leicester Square үшін бұзылды, ол сол жерде қалып тұр. Чаринг-Кросс жолындағы кіреберіс те бұзылды және қазір заманауи кеңсе ғимараты орналасқан.
The Can Can as presented at the Alhambra by the 'Parisian Colonna' troupe proved so sexually provocative that in October 1870 the Alhambra was deprived of its dancing licence. Another example of the fare on offer was this 1882 production, written by Dion Boucicault and J. R. Planche:
Early films were also a part of the entertainment, with Robert W. Paul, a former collaborator of Birt Acres, presenting his first theatrical programme on 25 March 1896. This included films featuring cartoonist Tom Merry drawing caricatures of the German Emperor Kaiser Wilhelm II (1895), and Prince Bismarck (1895). Merry had previously performed his lightning fast drawing as part of a music hall stage act. During World War I, a series of hit revues played at the Alhambra that included The Bing Boys Are Here (1916), which featured the first performances of the song If You Were The Only Girl In The World, performed by Violet Lorraine and George Robey This was followed by The Bing Boys on Broadway (1917) and The Bing Boys are There (1918). The music for the revues was written by Nat D. Ayer with lyrics by Clifford Grey, and the text was by George Grossmith Jr.
Like many other theatres, the Alhambra went into decline after World War I owing to the increasing popularity of cinema and radio. It was demolished in 1936 to make way for the Odeon Leicester Square, which remains on the site. The entrance on Charing Cross Road has also been demolished and is now a modern office block.