Кіріспе

Артуро Розенблует Стернс (2 қазан 1900 – 20 қыркүйек 1970) – кибернетиканың негізін қалаушылардың бірі ретінде белгілі мексикалық зерттеуші, дәрігер және физиолог.

Өмірбаян

Розенблует 1900 жылы Чиуауа штатының Сиудад-Герреро қаласында дүниеге келген. Ол оқуын Мехико қаласында бастады, содан кейін Берлин мен Парижге барып, медицина ғылымының докторы дәрежесін алды. 1927 жылы Мексикаға оралғаннан кейін физиологияны оқытумен және зерттеулермен айналысты. 1930 жылы Гуггенхайм стипендиясын алып, Уолтер Кэннон басқарған физиология кафедрасында жұмыс істеу үшін Гарвард университетіне көшті. Кэннонмен бірге гомеостаздың химиялық реттелуін зерттеді. Розенблует кибернетиканың негізін қалаушылар Кэннон мен Норберт Винермен бірлесіп ғылыми еңбектер жазды. Ол 1943 жылы Винер мен Джулиан Бигелоудың бірлесіп жазған және «Ғылым философиясы» журналында жарияланған «Мінез-құлық, мақсат және телеология» атты мақаланың жетекші авторы болды. Розенблует Мейси конференцияларындағы маңызды топтың ықпалды мүшесі еді. 1944 жылы Розенблует Мексиканың Ұлттық автономиялық университетінде физиология профессоры болды. Кейін ол Ұлттық кардиология институтының физиология зертханасының меңгерушісі, физиология кафедрасының меңгерушісі болды және 1961 жылы Ұлттық политехникалық институтының Ғылыми зерттеулер және озық білім беру орталығының (Cinvestav) директоры қызметін атқарды. 1947 және 1949 жылдар аралығында, сондай-ақ 1951 және 1952 жылдар аралығында Рокфеллер қорының гранттарын пайдалана отырып, Гарвардқа қайта оралып, Винермен бірлескен жұмыстарын жалғастырды. Артуро Розенблует 1970 жылдың 20 қыркүйегінде Мексика қаласында дүниеден өтті.

Жұмыс

1930 жылдан бастап Розенблует Кэннонмен бірге жүйке элементтері арасындағы химиялық беріліс мәселелері бойынша жұмыс істеді. 1931-1945 жылдар аралығында ол бірнеше маманмен жұмыс істеді, олардың ішінде Каннон, дель Позо, Х. Г. Шварц және Норберт Винер болды. Винер мен Джулиан Бигелоумен бірге ол "Мінез-құлық, мақсат және телеология" атты еңбегін жазды, ол Винердің айтуынша, кибернетика ғылымының негізін қалады. 1943 жылғы "Мінез-құлық, мақсат және телеология" кібернетикалық жіктемесінде мақсат – мінез-құлықтың бір түрі. Мінез-құлық белсенді немесе пассивті болады, ал белсенді мінез-құлық мақсатты немесе кездейсоқ болуы мүмкін. Белсенді мақсатты мінез-құлық кері байланыс арқылы телеологиялық немесе телеологиялық емес болып бөлінеді. Жағымсыз кері байланыс оң нәтижеге жету үшін маңызды. Мақсатты телеологиялық кері байланыс болжамдық мінез-құлықты басқаруға көмектеседі. Телеология кері байланыспен бақыланатын мақсатқа ие. Розенблуеттің жіктеу жүйесі сынға ұшырады және мінез-құлық пен мақсатқа жетуді растау үшін мақсатты мінез-құлықты сырттан байқау қажеттігі анықталды. Бақыланатын және бақылаушы жүйелердің мақсаты тиісінше жүйенің субъективті автономиясы және объективті бақылауымен ажыратылады. Ол жүйке импульстарының берілісі, нейромышекеттік беріліс, синапстық беріліс, жүректегі импульстардың таралуы, қан айналымын бақылау және ми қабығының физиологиясы салаларына өзін арнады. Дегенмен, ол математика және тіпті музыкологиядан да бірнеше курстар оқыды.