Кіріспе

Горбачев дәуірінде экономикалық және ғылыми дамуды жеделдетуге ұмтылыс.

Ускорение (; сөзбе-сөз "жеделдету" дегенді білдіреді) – 1985 жылғы 20 сәуірде Кеңес Одағы Коммунистік партиясының Пленумында партияның Бас хатшысы Михаил Горбачев жариялаған, Кеңес Одағының саяси, әлеуметтік және экономикалық дамуын жеделдетуге бағытталған ұран және саясат. Бұл реформалар жиынтығының бірінші ұраны болды, оған қайта құрылымдау (перестройка), ашықтық (гласность), жаңа саяси ойлау және демократизация (демократизация) кірді.

Тарих

Экономикалық дамуды жеделдету идеясы (және Горбачевтің қайта құру кезінде іске асырған басқа да идеялары) 1982 жылы Юрий Андропов ұсынған; ол 1983 жылдың 2 қаңтарында «Правда» газетінің бас мақаласында, 1982 жылдың 28 қарашасында өткен партияның Орталық комитетінің пленарлық отырысы туралы хабарланды. 1985 жылдың мамыр айында Горбачев Ленинградта (қазіргі Санкт-Петербург) сөйлеген сөзінде экономикалық дамудың баяулауын және тұрмыс деңгейінің жеткіліксіздігін мойындады. Бағдарлама Коммунистік партияның 27-ші съезінде Горбачевтің съезге жасаған баяндамасында одан әрі дамытылды, онда ол «адам факторы» және «коммерцияландырудың кеңеюі» туралы айтты. Жеделдету техникалық және ғылыми прогреске, ауыр индустрияны қайта жаңартуға (Марксшіл экономикалық тұжырымдама бойынша, дамуда жеңіл индустрияға қарағанда ауыр индустрияның басымдығы), «адам факторын» ескеруге және аппаратшылдардың еңбек тәртібі мен жауапкершілігін арттыруға негізделді. Іс жүзінде бұл ауыр индустрияға жұмсалған үлкен ақшалай эмиссия арқылы іске асырылды, бұл экономиканы одан әрі тұрақсыздандырды және әсіресе қолма-қол ақша мен кәсіпорындар мен мемлекет арасындағы, сондай-ақ кәсіпорындар арасындағы қолма-қолсыз төлемдерде (безналичный расчет) қолданылатын виртуалды ақша арасындағы зор айырмашылыққа әкелді. «Жай ғана жеделдету» саясаты ақырында сәтсіз аяқталды, бұл 1987 жылдың маусым айындағы партия пленумында де-факто мойындалды және бұл ұран одан да амбициялық (жалпы экономиканы қайта құрылымдау) ұранының пайдасына кезең-кезеңмен тоқтатылды.