Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қазіргі жағдайды ғана сипаттайтын мәлімдеме, ал қалай болуы керек емес.
Statement only concerning what 'is' and not what 'should be'
Әлеуметтік ғылымдар мен философияда оң немесе сипаттамалық мәлімдемелер "бар", "болған" немесе "болатын" жағдайды қамтиды, абсолютті немесе нағыз мағынада моральдық тұрғыдан дұрыс немесе бұрыс екендігін бағалауды қоспайды. Осылайша, оң мәлімдемелер нормативтік мәлімдемелерге қарама-қарсы келеді. Оң мәлімдемелер эмпирикалық деректерге негізделген. Мысалы, "салықтардың өсуі тұтынудың төмендеуіне әкеледі" және "бензиннің ұсынысы төмендесе, оның бағасы көтеріледі". Дегенмен, оң мәлімдемелер фактілерге қатысты дұрыс болмауы мүмкін: "Ай жасыл ірімшіктен жасалған" дегені эмпирикалық тұрғыдан жалған, бірақ бұл әлі де оң мәлімдеме болып табылады, себебі ол қалай болуы керек емес, қандай екені туралы айтады.
In the social sciences and philosophy, a positive or descriptive statement concerns what "is", "was", or "will be", excluding statements of what is, was, or will be moral (in the absolute or true sense). Positive statements are thus the opposite of normative statements. Positive statements are based on empirical evidence. For example, "an increase in taxation will result in less consumption" and "a fall in supply of petrol will lead to an increase in its price". However, positive statements can be factually incorrect: "The moon is made of green cheese" is empirically false, but is still a positive statement, as it is a statement about what is, not what should be.
Оң мәлімдемелер мен нормативтік мәлімдемелер
Оң мәлімдемелер нормативтік мәлімдемелерден өзгеше. Оң мәлімдемелер эмпирикалық деректерге негізделген, тексерілуге жарамды және ешқандай бағалауға негізделмейді. Оң мәлімдемелер қазіргі жағдайды көрсетеді және мақұлдау немесе наразылық білдірмейді. Егер құндылықтар мен пікірлер талдауға тартылса, онда ол нормативтік экономика саласына жатады. Нормативтік мәлімдеме жағдайдың қалай болу керектігіне қатысты бағалауды білдіреді, бұл бағалаулар құндылықтарға негізделген болуы мүмкін. Бұл нәрселер қалай болуы тиіс екеніне қатысты.
Positive statements are distinct from normative statements. Positive statements are based on empirical evidence, can be tested, and involve no value judgements. Positive statements refer to what is and contain no indication of approval or disapproval. When values or opinions come into the analysis, then it is in the realm of normative economics. A normative statement expresses a judgment about whether a situation is desirable or undesirable, which can carry value judgements. These refer to what ought to be.
Оң мәлімдемені қолдану
Оң нақтыламалар экономикадағы инфляция деңгейі сияқты өлшенетін нәрсені сипаттау үшін кеңінен қолданылады. Олар негізінен теориялар мен түсініктерді түсіндіруде пайдаланылады. Оң нақтыламаны қолдану мәселелер бойынша өз пікіріңізді білдірмейді. Дегенмен, академиялық эсселер жазғанда аргументті қолдау үшін оң нақтыламаларды пайдалану маңызды, себебі оларды деректермен тексеруге болады.
Positive statements are widely used to describe something measurable, like the rate of inflation in an economy. They are mainly used in explanations of theories and concepts. Using a positive statement does not mean you can't have your own opinions on issues. However, when you are writing academic essays it's important to use positive statements to support an argument, since they can be verified by evidence.