Солтүстік теңіз жануарларын аулау мәдениеті

Кіріспе

Субарктикалық теңіз жануарларын аулайтын мәдениет. Теңіздік архаикалық кезең – Ньюфаундленд, Канаданың теңіз жағалаулары және Солтүстік Жаңа Англия аймағындағы Соңғы архаикалық кезеңнің Солтүстік Америка мәдени жиынтығы. Теңіздік архаикалық шамамен б.з.д. 7000 жылы басталып, б.з.д. 3500 жылға дейін жалғасты. Бұл кезеңде ресурстар үшін бәсекелестікке түскен Палеоэскимо тайпалары келді. Мәдениет субарктикалық аймақта теңіз жануарларын аулайтын, ағаш қайықтарды пайдаланатын халықтардан құралған. Теңіздік архаикалық ескерткіштер Мэн штатынан Лабрадорға дейін табылған. Олардың қоныстарына ұзын үйлер, қайық үлгісінде салынған уақытша немесе маусымдық тұрақтар кірген. Олар алыс саудамен айналысқан, мұны солтүстік Лабрадордан табылған ақ шерттің Мэн штабына дейін кездесуі дәлелдейді. Теңіздік архаикалық кезең – Солтүстік Америка халықтарының архаикалық кезеңінің бірнеше мәдени жиынтықтарының бірі. Ұзақ жылдар бойы Теңіздік архаикалық мәдениеттің тікелей ұрпақтары Ньюфаундлендтің беотхук тайпасы болды деп есептелді. Бірақ, еуразиялық ауруларға осалдық, көрші тайпалармен қақтығыстар және еуропалықтардың қуғын-сүргінінен кейін нашар тамақтану оларды ішкі аймаққа қарай ығыстырып, балық пен теңіз жануарларынан айырды. Бұл олардың бастапқыда шағын болған халық санының азаюына әкеліп соқты және 19 ғасырда ерекше тайпа ретінде жоғалып кетті. Current Biology журналында жарияланған зерттеу 74 адамның (19 беотхук, 53 теңіздік архаикалық және 2 палеоэскимо) митохондриялық ДНК-сын салыстырып, олардың мүлдем туыс емес екенін анықтады. Тағы бір маңызды Теңіздік архаикалық табылған орын – Солтүстік-Шығыс АҚШ-тағы "Қызыл охр мәдениеті" жерлеу орындары (бірақ олардың Теңіздік архаикалық мәдениетке жатқандығы әлі де кеңінен қабылданбаған). Олар Теңіздік архаикалық кезеңнің соңғы сатыларын білдіруі мүмкін, себебі оларда басқа Теңіздік архаикалық ескерткіштердегідей ақ шерттен жасалған заттар көптеп табылған. Бірақ, олар ерекше халықты да көрсетуі мүмкін. Бұл мәселе қазіргі уақытта ғалымдар арасында талқыланып жатыр. Егер "Қызыл охр" Теңіздік архаикалық кезеңнің соңғы сатысы деп есептелсе, онда бұл мәдениет Ньюфаундлендтегі Порт-о-Шойдағы жерлеу орнынан жақсы белгілі. Бұл орында 100-ден астам қабір, олардың үстіне қызыл охр себілген. Қабірлерде көптеген әсем заттар табылған: тікенді сүйек ұштары, піл сүйегінен, мүйізден немесе сүйектен жасалған қысқа қанжарлар, иілмелі гарпундар, қабықтан жасалған әшекейлермен безендірілген киімдер және қазір жойылып кеткен үлкен гагарканың 200-ден астам терісінен тігілген жерлеу киімі. Бұл табылған заттар сауда-саттық пен әлеуметтік құрылымның дамығандығын көрсетеді.

Subarctic Maritime sea mammal hunter cultureThe Maritime Archaic is a North American cultural complex of the Late Archaic along the coast of Newfoundland, the Canadian Maritimes and northern New England. The Maritime Archaic began in approximately 7000 BC and lasted until approximately 3500 BC, corresponding with the arrival of the Paleo Eskimo groups who may have outcompeted the Maritime Archaic for resources. The culture consisted of sea mammal hunters in the subarctic who used wooden boats. Maritime Archaic sites have been found as far south as Maine and as far north as Labrador. Their settlements included longhouses, and boat topped temporary or seasonal houses. They engaged in long distance trade, as shown by white chert from northern Labrador being found as far south as Maine. The Maritime Archaic is one cultural complex among several of the Archaic stage for North American peoples. It had been long postulated that the most likely direct descendants of the Maritime Archaic culture were the Beothuk of Newfoundland. The latter, through susceptibility to Eurasian diseases, conflict with neighboring native groups, and malnourishment after European persecution pushed them inland and away from the fish and marine mammals that had been a staple of their diet, succumbed to erosion of their population base, which was small to begin with, and disappeared in the 19th century as a distinct tribe. A study published in Current Biology compared the mitochondrial DNA of 74 individuals, 19 Beothuk, 53 Maritime Archaic, and two Paleo Eskimo, and found that these populations were not at all related. Another significant Maritime Archaic find are the "Red Ochre Culture" burials throughout the Northeast United States (their attribution to MA is not generally accepted). They may represent the last phases of the Maritime Archaic, as they contain significant finds of white chert artifacts common to other Maritime Archaic sites, but may also represent a distinct people. This issue is currently debated among scholars. If the hypothesis of the Red Ochre as the last state of the Maritime Archaic period is accepted, then the latter is best known from a mortuary site in Newfoundland at Port au Choix. This site revealed over 100 graves embellished with red ochre. The graves contained many elaborate artifacts, including barbed bone points; daggers of ivory, antler, or bone; toggling harpoons; shell beaded clothing; and a burial suit made from more than 200 skins of the now extinct great auk. These finds indicated a stratified society with trade and some level of social complexity.