Берлиндегі Шарлоттенбург сарайы – барокко стиліндегі әсем сарай. 17-18 ғасырларда салынған, көркемдік безендірулері, саябағы таң қалдырады. Тарихымен танысыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Берлиндегі барокко сарайы, Германия
Baroque palace in Berlin, Germany
Шарлоттенбург сарайы (Charlottenburg Palace) – Берлин қаласында, Шарлоттенбург-Вильмерсдорф ауданындағы Шарлоттенбургте орналасқан, әлемдегі ең ірі сарайлардың бірі. Сарай 17 ғасырдың соңында салынды және 18 ғасырда кеңейтілді. Оның ішкі кеңістігі барокко және рококо стильдерінде әсем безендірілген. Сарайдың артында орманды алқаппен қоршалған үлкен формальды бақ, сондай-ақ бельведер, мавзолей, театр және павильон салынды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде сарай қирап зақымданды, бірақ кейін толыққанды қалпына келтірілді. Сарай және оның бақтары – маңызды туристік орталық.
Schloss Charlottenburg (Charlottenburg Palace) is a Baroque palace in Berlin, located in Charlottenburg, a district of the Charlottenburg Wilmersdorf borough, among the largest palaces in the world. The palace was built at the end of the 17th century and was greatly expanded during the 18th century. It includes much lavish internal decoration in Baroque and Rococo styles. A large formal garden surrounded by woodland was added behind the palace, including a belvedere, a mausoleum, a theatre and a pavilion. During the Second World War, the palace was badly damaged but has since been reconstructed. The palace with its gardens is a major tourist attraction.
Сарай
Бастапқы сарайды Бранденбург курфюрстігінің әйелі, Фридрих III-тің жұбайы Софи Шарлотта сол кездегі Лиецов ауылында салдыруға бұйрық берді. Лиценбург деп аталған сарайды барокко стилінде Иоганн Арнольд Неринг жобалады. Ол бір қанаттан, 2 1/2 қабаттан және орталық күмбезден тұрды. Фасады коринфтік пилястрлармен әшекейленген. Үстіне мүсіндер орнатылған карниз орнатылған. Сарайдың арт жағында, ортасында екі овалы зал болды, жоғарғысы салтанатты зал, ал төменгісі бақтарға қатынауға мүмкіндік берді. Неринг сарай құрылысы кезінде қайтыс болды, ал жұмысты Мартин Грунберг және Андреас Шлютер аяқтады. Сарайдың ашылуы 1699 жылдың 11 шілдесінде Фридриктің 42 жасқа толуына орай салтанатты түрде өтті. Фридрих 1701 жылы Пруссияның королі Фридрих I болып таққа отырды (Фридрих II, Ұлы Фридрих деп белгілі, кейін Пруссия королі атағына ие болды). Екі жыл бұрын ол Иоганн Фридрих фон Эосандерді (сондай-ақ Эосандер фон Гёте деп танылған) патшалық сәулетшісі етіп тағайындап, оны Италия мен Францияда, әсіресе Версаль сарайындағы сәулет өнерінің дамуын зерттеуге жіберді. 1702 жылы оралғаннан кейін Эосандер сарайды кеңейте бастады, бастапқыда екі бүйірлік қанаттар үлкен ауланы қоршады, ал негізгі сарай екі жағынан да кеңейтілді. Софи Шарлотта 1705 жылы қайтыс болды, ал Фридрих сарай мен оның иелігін оның құрметіне Шарлоттенбург деп атады. Келесі жылдары сарайдың батыс жағында апельсинхана салынды, ал орталық аумақ үлкен күмбезді мұнарамен және үлкен вестибюльмен кеңейтілді. Күмбездің үстінде Андреас Хайдт жасаған Fortuna бейнесіндегі алтын жалатылған жел желгіш орнатылған. Апельсинхана бастапқыда сирек кездесетін өсімдіктерді қыстау үшін пайдаланылды. Жаз айларында, 500-ден астам апельсин, цитрус және қыш апельсин ағаштары бақтың бақшасын әшекейлеген кезде, апельсинхана әдемі сарайлық мерекелерге тамаша сахна болды. Сарайдың ішкі әдемілігін безендіруге әртүрлі суретшілер шақырылды. Фридрих I-нің сарай суретшісі фламанд суретшісі Ян Антоний Коксиге сарайдың әртүрлі бөлмелерінің қабырғалары мен төбелерін салу тапсырылды. Кокси 1701 және 1713 жылдар аралығында сарай шіркеуіндегі фрескалар мен алтарь кескінін, сондай-ақ Гобелен галереясы мен Порцелин бөлмесіндегі фрескаларды салды. Порцелин бөлмесіндегі фрескалар Фридрих I-нің даңқты билігін жарнамалаған. Олар таңның құдайы Аврораның жеті атты көлігінде түнді қуа жатып, күн құдайы Аполлонға жол ашады, ол өзінің жарқын көлігімен жақындап келеді. Жоғарыдағы Меркурий өмір сыйлайтын құдайдың келуін жариялайды, ал Сатурн өз орағымен Алтын ғасырдың басталуын жариялайды. Кокси төрт континенттің және төрт маусымның суреттерін де қосты, олар саяси билікке қатысты белгілі сілтемелер болып табылады және осылайша Фридрих I-нің ұлылығын растайды. Сарайдың ішінде "дүниедегі сегізінші ғажайып" деп аталатын, қабырғалары әшекейлі янтарьмен қапталған "Янтарь бөлмесі" (Bernsteinzimmer) орналасқан. Оның дизайнын Андреас Шлютер жасаған, ал құрылысын 1701 жылы даниялық янтарь шебері Готфрид Вольфрам бастаған. Фридрих Вильгельм I 1716 жылы Янтарь бөлмесін патша Петр I-ге сыйға берді. Фридрих I 1713 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның орнын оның ұлы Фридрих Вильгельм I басқарды, оның құрылыс жоспарлары аз амбициялық болғанмен, ғимараттың дұрыс күтімде болуын қамтамасыз етті. 1740 жылы оның ұлы Фридрих II (Ұлы Фридрих) таққа отырғаннан кейін құрылыс қайта басталды. Сол жылы апельсинхана қанатының оңтүстігінде оның жеке күзет полкі үшін қоралар салынып бітті, ал шығыс қанатында жұмыс басталды. Жаңа қанаттың құрылысын Георг Венцеслаус фон Кнобельсдорф, барлық Корольдік сарайлардың бақылаушысы қадағалады, ол негізінен Эосандердің дизайнын ұстанды. Сыртқы әрлеуі салыстырмалы түрде қарапайым болды, бірақ ішкі жиһазы кескіндемемен, мүсінмен, матамен және айналармен бай болды. Бірінші қабат Фридриктің әйелі Элизабет Кристина үшін арналған, бірақ ол Шёнхаузен сарайын артық көретін, сондықтан тек кейде ғана келіп тұратын. Әсіресе жоғары қабаттың сәнді әрлеуі, оның ішінде Ақ зал, банкет залы, Тақ залы және Алтын галерея негізінен Иоганн Август Нальдің жобасына сәйкес жасалған. 1747 жылы патшаға арналған екінші пәтер қанаттың шығыс бөлігінде дайындалды. Осы уақыт аралығында Сансуци Потсдамда салынып жатқан еді, ал ол аяқталғаннан кейін Фридрих Шарлоттенбургке тек кейде ғана келетін. 1786 жылы Фридрихтің орнын оның жүрегіндегі інісі Фридрих Вильгельм II басқарды, ол шығыс қанаттың бірінші қабатындағы бес бөлмені өзінің жазғы пәтеріне, ал жоғарғы қабаттың бір бөлігін қысқы палаталарға айналдырды, бірақ оларға жете алмай қайтыс болды. Оның ұлы Фридрих Вильгельм III 1797 жылы таққа отырды және әйелі королева Луизамен бірге 43 жыл өмір сүрді. Олар осы уақыттың көп бөлігін Шарлоттенбургтің шығыс қанатында өткізді. 1804 жылы Пруссияның Йена-Ауэрштедт шайқасындағы жеңілісінен кейін Наполеон Берлинге кірді және сарайда орналасты, ол оның штаб-пәтеріне айналды. Оның үлкен ұлы Фридрих Вильгельм IV, 1840 жылдан 1861 жылға дейін патшалық құрған, сарайдың орталық ғимаратының жоғарғы қабатында тұрды. Фридрих Вильгельм IV қайтыс болғаннан кейін, сарайда тұрған жалғыз патшалық тұлға Фридрих III болды, ол 1888 жылы 99 күн патшалық құрды. Сарай 1943 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қирады. 1951 жылы Шығыс Берлиндегі соғыс зардап шеккен Stadtschloss бұзылды, ал Шарлоттенбургке келген зардап кем дегенде бірдей болғандықтан, оның да бұзылуынан қорқылды. Алайда, Маргарете Кюннің, Мемлекеттік сарайлар мен бақтар директорының күш-жігерінің арқасында, ол бұрынғы күйіне қайта жаңартылды, Hann Trier салған алып заманауи төбелік суреттерімен. 2004 жылдың басынан 2006 жылға дейін Шарлоттенбург сарайы Германия президентінің кеңсесі болды, Schloss Bellevue жөндеуден өткен кезде.
The original palace was commissioned by Sophie Charlotte, the wife of Friedrich III, Elector of Brandenburg in what was then the village of Lietzow. Named Lietzenburg, the palace was designed by Johann Arnold Nering in Baroque style. It consisted of one wing and was built in 2 1/2 stories with a central cupola. The façade was decorated with Corinthian pilasters. On the top was a cornice on which were statues. At the rear in the centre of the palace were two oval halls, the upper one being a ceremonial hall and the lower giving access to the gardens. Nering died during the construction of the palace and the work was completed by Martin Grünberg and Andreas Schlüter. The inauguration of the palace was celebrated on 11 July 1699, Frederick's 42nd birthday. Friedrich crowned himself as King Friedrich I in Prussia in 1701 (Friedrich II, known as Frederick the Great, would later achieve the title King of Prussia). Two years previously, he had appointed Johann Friedrich von Eosander (also known as Eosander von Göthe) as the royal architect and sent him to study architectural developments in Italy and France, particularly the Palace of Versailles. On his return in 1702, Eosander began to extend the palace, starting with two side wings to enclose a large courtyard, and the main palace was extended on both sides. Sophie Charlotte died in 1705 and Friedrich named the palace and its estate Charlottenburg in her memory. In the following years, the Orangery was built on the west of the palace and the central area was extended with a large domed tower and a larger vestibule. On top of the dome is a wind vane in the form of a gilded statue representing Fortuna designed by Andreas Heidt. The Orangery was originally used to overwinter rare plants. During the summer months, when over 500 orange, citrus and sour orange trees decorated the baroque garden, the Orangery regularly was the gorgeous scene of courtly festivities. Various artists were invited to decorate the interior of the palace. As the court painter of Friedrich I, the Flemish artist Jan Anthonie Coxie was commissioned to paint the walls and ceilings in various rooms of the palace. Coxie painted between 1701 and 1713 frescos and an altarpiece in the Palace Chapel and frescos in the Gobelin Gallery and Porcelain Room. The frescos in the Porcelain Room were blatant propaganda for the glorious rule of Friedrich I. They represent Aurora, the Goddess of Dawn, in her seven horsed chariot chasing away Night and clearing the way for the Sun God Apollo, who approaches in his chariot in a blaze of light. Hovering overhead, Mercury heralds the arrival of the life giving god and Saturn ushers in the Golden Age with his scythe. Coxie also included images of the Four Continents as well as the Four Seasons, which are familiar allusions to political power and thus affirm the greatness of Friedrich I. Inside the palace, was a room described as "the eighth wonder of the world", the Amber Room (Bernsteinzimmer), a room with its walls surfaced in decorative amber. It was designed by Andreas Schlüter, and its construction by the Danish amber craftsman Gottfried Wolfram started in 1701. Friedrich Wilhelm I gave the Amber Room to Tsar Peter the Great as a present in 1716. When Friedrich I died in 1713, he was succeeded by his son, Friedrich Wilhelm I whose building plans were less ambitious, although he did ensure that the building was properly maintained. Building was resumed after his son Friedrich II (Frederick the Great) came to the throne in 1740. During that year, stables for his personal guard regiment were completed to the south of the Orangery wing and work was started on the east wing. The building of the new wing was supervised by Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff, the superintendent of all the Royal Palaces, who largely followed Eosander's design. The decoration of the exterior was relatively simple but the interior furnishings were rich with painting and sculpture, textiles, and mirrors. The ground floor was intended for Frederick's wife Elisabeth Christine, who, preferring Schönhausen Palace however, was only an occasional visitor. The especially splendid decoration of the upper floor, which included the White Hall, the Banqueting Hall, the Throne Room and the Golden Gallery, was designed mainly by Johann August Nahl. In 1747, a second apartment for the king was prepared in the distant eastern part of the wing. During this time, Sanssouci was being built at Potsdam, and once this was completed Frederick was only an occasional visitor to Charlottenburg. In 1786, Frederick was succeeded by his nephew Friedrich Wilhelm II, who transformed five rooms on the ground floor of the east wing into his summer quarters and part of the upper floor into Winter Chambers, although he did not live long enough to use them. His son, Friedrich Wilhelm III, came to the throne in 1797 and reigned with his wife, Queen Luise, for 43 years. They spent much of this time living in the east wing of Charlottenburg. In 1804, following Prussia's defeat at Jena Auerstedt, Napoleon marched into Berlin and settled in the palace, which became his headquarters. Their eldest son, Friedrich Wilhelm IV, who reigned from 1840 to 1861, lived in the upper storey of the central palace building. After Friedrich Wilhelm IV died, the only other royal resident of the palace was Friedrich III, who reigned for 99 days in 1888. The palace was badly damaged in 1943 during the Second World War. In 1951, the war damaged Stadtschloss in East Berlin was demolished and, as the damage to Charlottenburg was at least as serious, it was feared that it would also be demolished. However, following the efforts of Margarete Kühn, the director of the State Palaces and Gardens, it was rebuilt to its former condition, with gigantic modern ceiling paintings by Hann Trier. From 2004 until early 2006, Charlottenburg Palace was the seat of the president of Germany, whilst Schloss Bellevue was being renovated.
Негіздер
Бақты 1697 жылы Симеон Годео барокко стилінде жобалаған, оған Версаль бақтарының авторы Андре Ле Нотр әсер еткен. Годеоның жобасында геометриялық пішіндер, аллеялар және орлар болды, олар бақты табиғи ортадан бөліп тұрды. Формалды бақтардан тыс жерде Карп тоғаны орналасқан. 18 ғасырдың соңында кем формалды, көбірек табиғи көрінетін бақ дизайны сәнге айналды. 1787 жылы патшалық бағбан Георг Штайнер Фридрих Вильгельм II үшін бақты ағылшын пейзаж стилінде қайта жобалады, ал жұмысты Петер Йозеф Ленне басқарды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бақтың орталық бөлігі бұрынғы барокко стилінде қайта жаңартылды. 1788 жылы Фридрих Вильгельм II Карп тоғанынан тыс жерде Карл Готтард Ланганс жобалаған Белведер ғимаратын салуға бұйрық берді. Бұл ғимарат шайхана және қарау мұнарасы ретінде пайдаланылды. Ланганс сондай-ақ 1788 және 1791 жылдар аралығында Оранжереяның батысында салынған сарай театрын жобалады. Королева Луизаның бейіті ретінде мавзолей 1810-1812 жылдар аралығында Генрих Гентц жобасымен неоклассикалық стильде салынды. Фридрих Вильгельм III қайтыс болғаннан кейін, ол кеңейтілді, бұл дизайн Карл Фридрих Шинкельге тиесілі. Ол 1890-91 жылдары Альберт Гейердің қатысуымен Вильгельм I мен оның әйелі Августаның қабірлерін қою үшін тағы да кеңейтілді. 1825 жылы Фридрих Вильгельм III сарайдың солтүстігіне Шинкельдің итальяндық вилласы – Нейер павильонын қосты. 1943 жылы соғыста зақымданған бұл ғимарат 1957-1970 жылдар аралығында қайта жаңартылды.
The garden was designed in 1697 in Baroque style by Simeon Godeau, who had been influenced by André Le Nôtre, designer of the gardens at Versailles. Godeau's design consisted of geometric patterns, with avenues and moats, which separated the garden from its natural surroundings. Beyond the formal gardens was the Carp Pond. Towards the end of the 18th century, a less formal, more natural looking garden design became fashionable. In 1787, the royal gardener Georg Steiner redesigned the garden in the English landscape style for Friedrich Wilhelm II, the work being directed by Peter Joseph Lenné. After the Second World War, the centre of the garden was restored to its previous Baroque style. In 1788, Friedrich Wilhelm II arranged for the building of the Belvedere, designed by Carl Gotthard Langhans, in the grounds beyond the Carp Pond. The building was used as a teahouse and as a viewing tower. Langhans also designed the Palace Theatre, which was built between 1788 and 1791 to the west of the Orangery wing. The mausoleum was built as a tomb for Queen Louise between 1810 and 1812 in neoclassical style to a design by Heinrich Gentz. After the death of Friedrich Wilhelm III, it was extended; this design being by Karl Friedrich Schinkel. It was extended again in 1890–91 by Albert Geyer to accommodate the graves of Wilhelm I and his wife Augusta. In 1825, Friedrich Wilhelm III added the Neuer Pavilion, an Italianate villa designed by Schinkel, to the north of the palace. This was damaged in the war in 1943 and was reconstructed between 1957 and 1970.
Бүгін
Сарай және оның аумағы – маңызды туристік орталық. Кіру ақысы төленген жағдайда сарайдың ішкі бөлігінің бір бөлігі, соның ішінде Ескі сарай (Alte Schloss) және Жаңа қанат (Neuer Flügel) келушілерге ашық. Ескі сарайда барокко стилінде безендірілген көптеген бөлмелер бар, олардың ішінде мыңдаған фарфор заттары сақталған «Фарфор кабинеті» деп аталатын бөлме де бар. Арнайы көрмеде патша тажының асыл тастары, патшаның күміс заттары және әдемі фарфордан жасалған үстел жинақтары қойылған. Жаңа қанатта Фридрих Ұлының сәнді рококо стиліндегі мемлекеттік пәтерлері мен Фридрих Вильгельм II-нің қарапайым Қысқы бөлмелері орналасқан. Формальды және бейресми бақтарға кіру тегін. Мавзолейге, Белведере және Жаңа павильонға кіру үшін ақы төленеді. Жаңа павильонда Шинкельдің өнер және қолөнер туындыларынан тұратын коллекция жиналған. Бұрынғы апельсинханада мейрамхана мен кафе орналасқан. Екінші дүниежүзілік соғыста қираған Ұлы апельсинхана барокко стилінде қайта жаңартылды. Бүгінде ол бұрынғыдай сәнін керген. Жарықпен толы фестиваль залы мәдени шаралар, концерттер мен банкеттерге ыңғайлы орын. Сонымен қатар, сарай ауласының орталық нүктесінде Ұлы сайлаушы Фридрих Вильгельмнің алып ат мүсіні орналасқан. Оны Андреас Шлютер жобалаған және 1696-1700 жылдар аралығында жасаған. 1703 жылдан бастап ол алдымен Ұзын көпірде, кейін Сайлаушылар көпірінде (қазіргі Rathausbrücke) тұрды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қауіпсіз жерге көшірілді. Соғыстан кейін қайтып келгенде, оны тасымалдаған баржа суға батып, 1949 жылға дейін құтқарылмады. 1952 жылы мүсін қазіргі орнына қойылды. Сарайдың қарсы бетінде тағы екі мұражай орналасқан: модерн және арт-деко стильіндегі заттарды ұсынатын Брёхан мұражайы және Пикассо мен Клееңнің туындыларын қоса, қазіргі заманғы өнерді ұсынатын Берггрюен мұражайы. Сол жақта Шарф Герстенберг коллекциясы орналасқан. Онда француз романтизмінен сюрреализмге дейінгі кезеңді қамтитын картиналар, графика және мүсіндер жинағы бар.
The palace and grounds are a major visitor attraction. For an admission charge, parts of the interior of the palace are open to visitors, including the Old Palace (Alte Schloss) and the New Wing (Neuer Flügel). The Old Palace contains many rooms with baroque decoration, and includes a room called the Porcelain Cabinet, which holds thousands of porcelain objects. On special display are the crown jewels and the royal silver and fine porcelain tableware. The New Wing includes the opulent rococo State Apartments of Frederick the Great and the more modest Winter Chambers of Friedrich Wilhelm II. The formal and informal gardens are freely open to the public. For an admission charge, the Mausoleum, the Belvedere and the Neue Pavilion are open to visitors. and the Neue Pavilion, which houses a collection of arts and crafts of the period when Schinkel was active. The former Orangery houses a restaurant and café. Destroyed during World War II, the Great Orangery was reconstructed on the model of the baroque building. Today, it shines in its old brilliance again. The light flooded festival room provides a pleasant framework for cultural events, concerts and banquets. In addition, a large equestrian statue of the Great Elector, Friedrich Wilhelm, is the focus of the palace courtyard. This was designed by Andreas Schlüter and made between 1696 and 1700. From 1703, it stood first on the Long Bridge and later on the same site on the Electors' Bridge (now the Rathausbrücke) but was moved to a place of safety in the Second World War. On its return after the war, the barge carrying it sank and it was not salvaged until 1949. In 1952, it was erected on its present site. Across the street of the palace are two more museums, the Bröhan Museum, which contains Art Nouveau and Art Deco articles, and the Berggruen Museum, which houses modern art, in particular works by Picasso and Klee. On the left is the Scharf Gerstenberg Collection. Its collection of paintings, graphics and sculptures, spanning the period from French romanticism to surrealism.