Кіріспе

Жануарлармен тасымалдауға арналған қарапайым екі дөңгелекті көлік құралы.

Арба (Австралия және Жаңа Зеландияда) – тасымалдау үшін екі дөңгелекті көлік құралы. Оны әдетте жылқы, есек, қашыр, өгіз сияқты күшті жануарлар, тіпті ешкілер немесе ірі иттер сияқты кішкентай жануарлар тартады. Қол арбасын бір немесе бірнеше адам итеріп немесе тартып жүргізеді. Уақыт өте келе "арба" сөзінің мағынасы кеңейіп, дөңгелектерінің санына, тасымалданатын жүгіне немесе қозғалыс тәсіліне қарамастан, дүкен арбалары, гольф арбалары, го-карттар және UTV сияқты кез келген шағын көлік құралдарын білдіруге дейін жетті.

Тарих

Арбаның тарихы дөңгелектің тарихымен тығыз байланысты. Арбалар туралы әдебиетте б.з.д. екінші мыңжылдықта айтылған. Арбаны алғаш пайдаланған халық Месопотамия немесе Ямная мәдениеті сияқты Шығыс Еуропаның ерте тұрғындары болған болуы мүмкін (толық ақпарат алу үшін дөңгелектің тарихына қараңыз). Әлемнің түкпір-түкпірінде адамдар итеріп жүрген қол арбалар қолданылған. Арбалар көбінесе сот жазаларын орындау үшін пайдаланылды, айыптыларды тасымалдау үшін де, бұл өзі қоғамдық ұят болатын (Ежелгі Римде жеңілген басшыларды жеңіске жеткен генералдың салтанатына алып жүретін), тіпті Англияда Елизавета I патшайым тұсында қамшылау тірегімен алмастырылғанға дейін, айыптыларды арбаның артқы жағына байлап, жазалап қамшылау үшін қолданылды. Тумбрильдер көбінесе Франция революциясымен байланысты, олар айыптыларды гильотинаға алып бара жатқанда көтеріп жүретін жылжымалы платформа болды: бұл Альберт Пьерпойнт жүйке бағанасын бірден кесу үшін қажетті құлауды есептегенге дейін, олар дарға асылатын жерде алынып тасталатын тіреу ретінде пайдаланылған бұрынғы тәжірибенің жалғасы еді.