Тай-няо тайпасы – Таиланд, Камбоджа, Лаос елдерінде таралған этникалық топ. Көш-қондар мен Лаос патшалығынан шыққандардың ұрпақтары саналады. Тілдері лаос тіліне жақын.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лао ньяу, тай ньяу немесе тай йо (тай/иссан: ไทญ้อ, иссан тілінде айтылуы: , кхмер: ឡាវញ៉) – Тайланд, Камбоджа және Лаос елдерінде кездесетін этностық топ. Олар Исан провинцияларының, мысалы, Нонг Хай, Сакон Нахон, Нахон Фаном және Лаос елінің Болихамсай және Хаммуан провинцияларының бір бөлігіне шашырап орналасқан. Оларды лао, иссан және ньяу тілдерінде бастапқы дауыссызды [j] немесе тай тілінде бастапқы дауыссызды [t] деп айтуға байланысты жай ғана ньяу немесе яу деп те атайды.
The Lao Nyaw, Thai Nyaw or Tai Yo (Thai/Isan: ไทญ้อ, , Isan pronunciation: , Khmer: ឡាវញ៉) are an ethnic group of Thailand, Cambodia and Laos, scattered throughout the provinces of Isan such as Nong Khai, Sakon Nakhon, Nakhon Phanom, and parts of Bolikhamxai and Khammouan provinces of Laos. They are also referred to as simply Nyaw or Yaw, depending on either the Lao, Isan, and Nyaw pronunciation, which all pronounce the initial consonant as , or the Thai pronunciation, which pronounces the initial consonant as .
Тарих
Тай ньяулар өздерін Лаос пен Тонкиннің ең солтүстік бөлігінен шыққан адамдардың ұрпақтары деп санайды, немесе тай көші-қондары кезінде келген иммигранттар деп есептейді. Қалай болғанда да, олардың диалектісі Луанг Прабангтың шығысындағы лао диалектілеріне ең жақын. Аңыз бойынша, олар Лаос патшасының ұрпақтары, ол тақтан құлатылғаннан кейін көшіп, жақын елдерде паналауға мәжбүр болған. Ньяулар өз ата-бабаларын патшаның жеке күзетшілері және оның туыстары деп санайды.
The Tai Nyaw believe that they are descendants of people originally from the northernmost part of Laos and Tonkin or immigrants during Tai migrations. Whatever the case may be, their dialect most closely resembles the Lao dialects from the regions east of Luang Prabang. Legend has it descendants are from the old king of Laos, who migrated after the overthrow and was forced to leave and spread out to neighboring countries for refuge. The Nyaw believed their ancestors are the king's personal guards and extended family.
Тіл
Ньяу тілі Лао тіліне өте ұқсас, ол Таиландта Исан тілі деп аталады. Ең жақын тілі – сонымен қатар осы аймақтарда қолданылатын Футхай тілі. Көптеген Ньяу тай және лао тілдерін де жақсы біледі.
The Nyaw language is very similar to the Lao language, which is referred to as the Isan language in Thailand. It is most similar to the Phuthai language also spoken within the same regions. Most Nyaw are often also fluent in Thai and Lao.
Дін
Тай Ньяу теравада буддизмін ұстанады, бірақ сонымен қатар бастапқы анимистік дінін сақтап келген. Ньяу халқы үшін маңыздысы – ауылдың қорғаушы рухы, оны диалектіде ผู้เจ้า деп атайды.
The Tai Nyaw practise Theravada Buddhism, but have also maintained their original animist religion. Important to the Nyaw people is the tutelary spirit of the village, known in the dialect as ผู้เจ้า .
Мәртебе
Таиландта бұл тіл тобы неғұрлым көптеп иссан тіліне сіңіп жатыр. Бұл үлкен дәрежеде тай үкіметінің тай халқының барлығын жаңғыртуға бағытталған күш-жігерінің, сондай-ақ теледидар, интернет және жергілікті радио хабарларының сыртқы ықпалының нәтижесі. Таиландтың солтүстік-шығысындағы бұл тайпалық топтың көптеген жас өкілдері өздерін дәстүрлі тайпалық атауымен емес, тай деп атауды артық көреді.
In Thailand this language group is increasingly becoming integrated into the mainstream Isan language. This is due in large part to a campaign by the Thai government to modernize all Thai people, as well as due to outside influences of television, internet and local radio broadcasts. Most younger members of this northeastern tribal group in Thailand prefer to be called Thai rather than by their traditional tribal group name.
Бас аулаушылар
Ньяу тайпасының басқа тайпалардан сыйлықтар мен ойын үшін басты әкелген бас аулаушылар болғанына сендіреді, қарсылас тайпалардың басшыларын трофей ретінде алу – үлкен мәртебе еді. Көптеген дәстүрлі отбасылар әлі де кесілген бас сүйектерін ырысқа және "Конг Ди" деп аталатын қара магияда пайдалану үшін сақтап келеді. Лаос, Тайланд және Камбоджаның басты қоғамдарына біріккеннен кейін, бас аулау практикасы жолсыз деп танылды.
Believed to be Nyaw indigenous headhunters who sought other tribes for bounty and sport, It was an honor to retrieve the heads of rival tribes as a trophy. Many traditional families still kept the severed skulls as charms and for use in black magic known as "Kong Dee". After the integration of Lao, Thai and Cambodian mainstream society the head hunts were deemed unacceptable.