Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Chose (французша "зат" деген мағынада) – ортақ құқық жүйесінде мүліктік құқықтарды, әсіресе құқықтардың жиынтығын білдіретін термин. Chose – бұл тараптың объектіге қатысты ие болатын атқару құқығы. Chose терминінің қолданылуы ағылшын соттарында француз тілінің қолданылуымен байланысты. Ағылшын және Ұлттар Достастығының заңдарында барлық жеке заттар екі санатқа бөлінеді: іс-қимылға қабілетті (choses in action) немесе иеленуге қабілетті (choses in possession). Ағылшын заңы бойынша, chose – белгілі бір жағдайларда пайдаланылуы мүмкін мүліктік құқықтардың жиынтығын білдіреді. Осылайша, іс-қимылға қабілетті chose – жеке құқықтардың жиынтығын білдіреді, оны тек chose иесі сот арқылы іс қозғап немесе талап ету арқылы қорғай алады. Ағылшын заңдарында бұл санат өте кең. Бұл иеленуге қабілетті chose-ден өзгеше, ол – объектіні физикалық иелену арқылы қорғауға немесе алуға болатын құқықтар жиынтығы. Мысалы, бұл заңды кепілдік болуы мүмкін. Иеленуге және іс-қимылға қабілетті екі түрлі chose жеке меншік мүддесін білдіреді. Олардың айырмашылығы – әрбір chose-ті қорғау тәсілінде. Бұл анықтамалық объектінің иелену сипатына байланысты. Сондай-ақ, тарихи тұрғысынан алғанда, жергілікті chose – мысалы, диірмен сияқты белгілі бір жерге бекітілген нәрсе; және уақытша chose – бір жерден екінші жерге тасымалданатын жылжымалы заттар болып есептеледі.
Chose (pronounced: /ʃ//əʊ//z/, French for "thing") is a term used in common law tradition to refer to rights in property, specifically a combined bundle of rights. A chose is the enforcement right which a party possesses in an object. The use of chose extends from the English use of French within the courts. In English and commonwealth law, all personal things fall into one of two categories, either choses in action or choses in possession. English law uses chose to refer to a bundle of rights, traditionally relating to property which may be utilised in certain circumstances. Thus, a chose in action refers to a bundle of personal rights which can only be enforced or claimed by a chose holder bringing an action through the court to enforce the action. In English law, this category is enormously wide. This is contrasted with a chose in possession which is a bundle of rights which can be enforced or acquired by taking physical possession of the object. This may be, for example, a legal mortgage. Both choses in possession and choses in action represent separate proprietary interests. What differs between each is the method in which each chose may be enforced. This is dependent on the possessory nature of the reference object. Alternative, historical uses includes a chose local, a thing annexed to a place, such as a mill; and a chose transitory, something movable that can be carried from place to place.
Іс-әрекет таңдалды
Іс-әрекеттегі таңдау немесе іс-әрекеттегі нәрсе, сондай-ақ күмәндегі таңдау деп аталады, – сотқа талап қою құқығы. Torkington v Magee ісінен бері, іс-әрекеттегі таңдау – іс-әрекетпен ғана талап етілетін немесе орындалатын барлық жеке мүлік құқықтарын сипаттауға қолданылатын заңдық термин екендігі нақтыланды. Бұл активтердегі мүдделерді жіктеу болып табылады, олардың орындалуын сот арқылы қамтамасыз ету қажет. Қарыздарды өтеу туралы талаптар немесе келісімшарттардағы берілген құқықтар сияқты материалдық емес активтер иеленуге жатпағандықтан, оларды иеленудегі нәрселер деп санауға болмайды. Кейбір жағдайларда, іс-әрекеттегі таңдау мүліктік құқық тудырады, ол сілтеме жасайтын мүліктен тәуелсіз болады. Бұл жаңа мүлік кепілге алынуы немесе берілуі мүмкін. Мысалы, қарызды талап ету және төлеу, келісімшарт бұзылған жағдайда ақшалай өтемақы алу немесе зиян үшін өтемақы алу құқығы – іс-әрекеттегі таңдау болып табылады. Мұның екі салдары бар. Біріншіден, бұл талаптарды сот арқылы іс қозғамай орындауға болмайды. Екіншіден, егер активтің экономикалық құны талап қою құқығы болса, іс-әрекеттегі таңдау иесі осы мысалдарды беруге, қайталауға немесе басқаша пайдалануға болады. Тарихи тұрғыдан алғанда, облигациялар немесе басқа да материалдық емес құжаттық мүлік сияқты белгілі бір іс-әрекеттегі құқықты білдіретін құжаттар, өзі иеленудегі нәрселер болып саналды, өйткені олар уәделік вексельдерге ұқсас, саудаға шығарылатын және физикалық түрде қолға алынуы мүмкін. Яғни, олар құжаттың өзі арқылы ғана берілді. Бүгінде облигациялардың және басқа да қаржы құралдарының көпшілігі демотериалдандырылған және бір ғана жалпы нота ретінде шығарылады. Нәтижесінде, көптеген қаржы құралдары енді пайда алушы тараптың CREST сияқты бағалы қағаздар депозитарийінде активтерді ұстайтын брокерге қарсы іс-әрекеттегі таңдау болып табылады, онда инвесторлар нақты шығарылған нотаның орнына трасттардағы өзара байланысқан мүдделерге ие болады. Дематериалдандырылған бағалы қағаздардың дамуы кейбір объектілерді, мысалы, облигацияларды немесе коносаменттерді, сот алғаш рет іс-әрекеттегі таңдау ретінде қараған және сауда-саттық құралын қолданбаған жағдайда иеленудегі нәрселер ретінде әрекет етпейтін толық циклға әкеледі. Қазіргі уақытта қағаздың ішінде "кіліп тасталған" деп саналатын талаптар кепілдіктер, сауда-саттыққа жарамды құралдар және күзет кепілдігі бар. Іс-әрекеттегі таңдау мүдделерді заң бойынша беру үшін өте маңызды және қаржы нарықтарының жұмыс істеуі мен үйлестіруінде маңызды рөл атқарады. Кейбір құқықтар, мысалы, ипотекалық қарызды жою туралы талап, іс-әрекет құқықтары болып табылады, бірақ іс-әрекеттегі таңдаудың немесе оның бір бөлігінің берілуіне болмайды. Бұл санат көбінесе кең мағынада түсіндірілетіндіктен, жаңа материалдық емес активтерді іс-әрекеттегі таңдауға кіргізу үшін санатты кеңейтуге көптеген әрекеттер жасалды. АҚШ-та Жоғарғы Сот Мулланның Централь Ганновер Банкі мен Траст компаниясына қарсы істе мүлік құқығы мүліктік іс-әрекетте пайда болуы мүмкін деп шешті, ал кейінірек Логанның Циммерман Бруш компаниясына қарсы істе дискриминациялық талаптарда да.
A chose in action or thing in action, also known as a chose in suspense, is a right to sue. It has been made trite law, since Torkington v Magee, that chose in action is a legal expression used to describe all personal rights of property which can only be claimed or enforced by action. It is therefore a categorisation of interests in assets, the enforcement of which cannot be secured without the use of a court. Since incorporeal assets such as claims for repayment of debts, or assigned rights in contracts cannot be subject to possession, they cannot be categorised as choses in possession. In certain circumstances, the chose in action creates a separate proprietary right, independent from the property in which it may reference. This new property can be subject to charges or can be assigned. For example, a right to enforce and receive payment for a debt, obtain money by way of damages for breach of contract, or receive recompense for a wrong is a chose in action. Two consequences result from this. Firstly, they are claims which cannot be executed by the chose holder without the enforcement of legal proceedings. Second, these examples may be themselves assigned, novated, or otherwise used by the chose holder if the economic value of the asset is the right to sue. Historically, documents which represented a title to a chose in action of a particular kind, such as bonds or other documentary intangibles, were themselves choses in possession because, similar to promissory notes, they were negotiable and thus could be physically seised. That is to say, they were transferred solely by delivery of the document itself. Today, most bonds and other financial instruments have been dematerialised and are issued as a single global note. The consequence of this is that most financial instruments are now choses in action held by the beneficial party against the broker holding assets in a securities depository such CREST, where investors own interlocking interests in trusts, rather than the actual issued note. The development of dematerialised securities brings some objects which are termed as chose in action today full circle, such as bonds or bill of lading which the court first developed as choses in action, and which, without the use of a negotiable instrument no longer operate as choses in possession. Currently, claims which are treated as being "locked up" inside the paper include pledges, negotiable instruments, and custodial bailment. Choses in action are particularly crucial to the assignment of interests in law, and thus play a crucial role in the operation and coordination of the financial markets. Certain rights, such as a claim to rescission of a mortgage, are rights of action, but not choses in action or part of one that can be assigned. Because the category is often broadly construed, there have been numerous attempts to expand the category to allow new intangible assets to fall within the chose in action. In the United States, the Supreme Court has held in Mullane v. Central Hanover Bank & Trust Co. that a property right can vest in a cause of action over property, and later, in Logan v. Zimmerman Brush Co., in a discrimination claim.
Қамқорлықта ұсталды
Иелiк етудегi таңдау – бұл иесiнiң физикалық иеленуiне жататын және жеткiзу арқылы берiлуi мүмкiн материалдық жеке меншiк объектiсiне қатысты құқықтар мен мүмкiндiктер жиынтығы (Англияда бұл құқықтар тығыз байланысты). Иелiк етудегi таңдаудың негiзi ретiнде бақылау мүмкiндiгi және иелiк ету құқығы қажет. Бұл материалдық емес құқықтарға қатысты мүмкiн емес. Иелiк ету және оған негiзделген әдiстер қазiргi қаржы нарықтарында маңыздылығын жоғалтқан, бiрақ коммерциялық және бөлшек сауда несиелерiнде маңызды рөл атқарады. Сондықтан иелiк етудегi таңдау тек нәрсенi пайдалану немесе иелену құқығын ғана емес, сонымен қатар оны нақты немесе заңды түрде иелену құқығын да бiлдiредi. Иелiк толық немесе шектеулi болуы мүмкiн. Егер адам нәрсенiң толық және екiншiсiз иесi болса, иелiк толық болады; ал егер ол "екiншiсiз немесе тұрақты құқық емес, кейде болатын, кейде болмайтын құқыққа" ие болса, онда ол шектеулi болады, мысалы, жабайы жануарлар (ferae naturae) сияқты. Иелiк етудегi таңдау жеткiзу арқылы еркiн берiлуге жатады. 1882 жылғы «Үйленген әйелдердiң мүлiк құқығы» заңына дейiн әйелдiң иелiк етудегi мүлiгi некеге тұрған кезде күйеуiне дер кезiнде тиесiлi болса, ал оның iс-қимылдары күйеуiне оларды иелiкке айналдырмайынша тиесiлi болмайтын. Алайда, бұл айырмашылық қазiрде дерлiк толық жойылды. Төлемсiздiк жағдайларын ескермегенде, иелiк етудегi және iс-қимылдағы таңдаудың пайдалылығы арасында iс жүзiнде айтарлықтай айырмашылық жоқ. Дегенмен, иелiк етудегi таңдау активтiң иелiк ету құқығы компанияның төлем қабiлеттiлiгiне қарамастан кепiлдiк беруге мүмкiндiк беретiнiне байланысты өте маңызды. Егер актив (1) бірегей және көшiрiлмейтiн болса, мысалы, компанияның басқару кеңесiн бақылауға мүмкiндiк беретiн акциялар; (2) бастапқы қарыздың пайдасын есепке алатын меншiк үлесi; немесе (3) сот процедуралық мүмкiндiктерi болса, иелiк етудегi таңдау орындау үшiн маңызды болады.
A chose in possession refers to a bundle of rights and remedies (which in England are inextricably linked) of an object of tangible personal property that can be physically possessed by the owner and can be transferred by delivery. Relation, or rather, capacity of control and apparent dominion is required as the foundation of the alleged chose in possession. This is impossible with incorporeal rights. Possession and possession based techniques are of little relevance to modern financial markets, but still play a substantial role in commercial and retail lending. Therefore a chose in possession denotes not only the right to enjoy or possess a thing, but also the actual or constructive enjoyment of it. The possession may be absolute or qualified. It is absolute when the person is fully and completely the proprietor or owner of the thing; it is qualified when he "has not an exclusive right, or not a permanent right, but a right that may sometimes subsist and at other times not subsist", as in the case of animals ferae naturae ("of a feral nature", or wild). A chose in possession is freely transferable by delivery. Previous to the Married Women's Property Act of 1882, a wife's choses in possession became vested in her husband immediately upon her marriage, while her choses in action did not belong to her husband until he had converted them to possession. However, this difference is now practically obsolete. In practice, there is little difference between the utility of a chose in possession and a chose in action, outside of insolvency. However, a Chose in possession is particularly important in view of insolvency as the possessory right of the asset allows for enforcement of security irrespective of the solvency of the company. Where an asset is (1) unique and cannot be replicated, such as shares in a company amounting to board control; (2) a proprietary interest wherein account of profits of the original owed item; or (3) procedural remedies; exist, a chose in possession will be crucial in enforcement.