Кіріспе

Барбитон немесе барбитос (гр. βάρβιτον немесе βάρβιτος; лат. barbitus) – грек және рим классикасынан белгілі, лираға жақын ежелгі ішекті аспап. Грек аспабы китараның төмен дыбысты нұсқасы болды және цитралар отбасына жатты, бірақ орта ғасырларда осы атау барбатқа да қолданылды; ол лютнның басқа бір түрі.

Ежелгі грек барбитонының сипаттамалары

Барбитон (бас китара) грек әлемінде сирек кездесіп, экзотикалық саналатын аспап болды – ол негізінен Анатолия және шығыс Эгей аймағында танымал еді. Оның сипаттамалары әйгілі китараға қарағанда әлдеқайда аз, және боялған вазалардағы кейбір бейнелері суретшілер мен мүсіншілердің қолынан туған, олар бұл аспапты өмірінде бір рет те көрмеген болуы мүмкін.

Ауыртпалық

Анакреонрефн және Шлезингер (1911) барбитонды баримит аспап деп атайды (βάρυς, "салмақты" және μίτος, "ішек"); бұл сөздердің тура және образды мағынасы өте терең дыбыстар тудыратын аспапты сипаттайды. Барбитонның китараға немесе одан да кішкентай форминкске (халық лирасына) қарағанда үлкен резонаторы болғандықтан, бұл дыбыстар күшейтілген. Барбитонның ішектері форминкс ішектерінен екі есе ұзын болғандықтан, дыбысы шамамен бір октава төмен болған.

Қорытынды

Бұл аспап туралы нақты мәліметтердің аз ғана бөліктері болғанымен, гректер мен римдіктер арасында белгілі болған барбитонды анықтауға болады. Грек авторларынан біз бұл аспаптың терең дыбысты, кем дегенде екі октавалық диапазонды болғанын білеміз, сондай-ақ ол лира мен китараға ұқсас ерекшеліктерге ие болған, осылайша оларды бір-бірімен байланысты аспаптар тобына жатқызуға болады. Ancient Instruments Sound/Timbre Reconstruction Application (ASTRA) басқа да көне аспаптардың, атап айтқанда эпигонион, сальпинкс, аулос және сиринкстің дыбыстарын қайта жасай алды. ASTRA жобасы барбитонның дыбыстарын цифрлық түрде қайта жасайды, физикалық модельдеу синтезі арқылы барбитон дыбыстарын модельдейді. Бұл процестің күрделілігіне байланысты ASTRA жобасы желілік есептеуді пайдаланады, соның арқасында Еуропаның жүздеген компьютерлерінде дыбыстар бір уақытта модельденеді.