Кіріспе

Адельсон және Сальвини (Adelson and Salvini) - Винченцо Беллинидің Андреа Леоне Тотола либреттосынан құраған үш актілі опера семисериясы. Опера Франсуа Томас Мари де Бакулард д'Арноның 1772 жылғы "Сентимент сынақтары" романының негізінде жазылған, ал ол бұған дейін Проспер Деламардың 1803 жылғы француз пьесасының негізінде жасалған.

Құрастыру тарихы

Беллинидің алғашқы операсы Неапольдің Сан-Себастьяно консерваториясында оның соңғы жобасы ретінде жазылды, композитор 23 жаста болған кезде. Консерваторияда болашақ студенттерді драмалық шығармамен таныстыру әдеті болған. Беллини өзінің жобасын опера сериясына айналдырды және ол алғаш рет 1825 жылдың қаңтар мен наурыздың орталары аралығында Неапольдегі Сан-Себастьяно консерваториясының театрында орындалды. Девид Кимбеллдің айтуынша, 1825 жылдың 12 ақпаны.

1-ші акті

Неллиге деген сүйіспеншілігі мен Адельсонмен достығы арасында бөлініп, Сальвини өзін-өзі өлтіру туралы ойлайды, ал оның неаполитандық қызметшісі Бонифацио Бечерия оны таңғажайып ойлармен жұбатуға тырысады. Сальвиниді, басқа да мәселелердің арасында, ар-ождан мәселесі мазалайды: ол он күн бойы Адельсонның Неллиге беру үшін жіберген хатын ұстап отыр. Нелли оны қолындағы хатпен көріп, оны оқып беруін сұрайды, Салвини жаман жаңалықтарды ойлап табады: оның ағасының еркімен Адельсон онымен болған келісімін бұзуға және герцогтың қызына үйленуге мәжбүр болады. Нелли есінен танып, Сальвини оны сүйгенге мүмкіндік алады, ал ол есінен танып, оның махаббат мәлімдемесін естігеннен кейін қашып кетеді. Адельсон шаттық дауысымен қарсы алынған қамалға қайта оралады, бірақ көпшіліктің арасында өзінің суретші досын көрмегеніне таңғалады.

2-ші акті

Адельсон мен Неллидің үйлену тойына бәрі дайын, бірақ суретшінің болмауы қожайынды алаңдатады. Адельсон Сальвинидің өзін өлтіруге дайын екенін көріп, оны тоқтатады. Бұл жест бақытсыз махаббаттан туындап отыр деп сеніп, Фанни осы махаббаттың нысанасы деп санайды, ол досын бақытты ету үшін бәрін құрбан етуге бел буады. Салвини оған шын жүректен алғыс білдіріп, Адельсон оған Неллидің қолын береді деп сенді. Жалғыз қалған Сальвиниге Струли жақындап, оның Неллиге деген құштарлығын пайдаланып, өзінің қылмыстық жоспарын жүзеге асыруды көздейді. Заңсыз адам оны алдап, Адельсонның Милади Артурмен жасырын некеде екенін және Неллимен қиысу мен некеге тұрудың тек шебер алдаушының алдауымен болғанын айтады. Струлидің қорғандағы төменгі үйі (casa bassa) бар, ол қорғандағы парктің соңында орналасқан, сондықтан бәрі апат орнына жүгіріп бара жатқанда, оның адамдары Неллиді ұрлап алады. Қызға айтылған алдау туралы хабарлағаннан кейін, Сальвини алдымен полковник пен Герониомен оны Адельсоннан алып тастау үшін сөз байласады, содан кейін ол өзінің қорғанысына жүгінген кезде Неллимен бірге болады және Струлиді тек кек алу ынталандыратынын біледі. Геронио ұстағаннан кейін ол ұрлаушыларды қуып шығады. Өрт бақылауға алынды, бірақ алыста атыс естіледі.

3-ші акт (бірінші нұсқа)

Адельсон кантондық судья ретінде отыр және Бонифационы тергеп жатқанда Сальвинидің Неллиге ғашық екенін ақыры түсінеді, суретші пайда болады. Соңғысы Неллиді қалай өлтіргенін, ағайынды пышақпен өлтіргісі келгенін айтады. Ол өлгісі келеді, бірақ Адельсон оны Неллидің өлігін көруге мәжбүрлеп, адал емес достығы үшін кек алады. Сол кезде Сальвини Неллидің зардап шекпегенін түсінеді. Жігіттер үйленуге дайындалып, суретші өз сезімдерін жасырады.

2-ші актінің соңы (екінші нұсқа)

Бонифацио Сальвини Геронионы өлтіріп, Струлиден жарақат алған, бірақ Неллиді құтқара алған деп хабарлайды. Салвини оны досына тапсырады. Ақыл-ой махаббатты жеңіп, ол Фанниге үйленуге қайтып оралғанға дейін бір жыл қалуға Римге кетуге шешім қабылдайды.