Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз кинорежиссері (1901–2000)
French film director (1901–2000)
Клод Аутант Лара (otɑ̃ laʁa; 5 тамыз 1901 – 5 ақпан 2000) – француз кинорежиссері, сценарист, декоратор және костюмдерді жасаушы, ол 50 жылдан астам уақыт кино саласында жұмыс істеді. Оның мансабы көбінесе даулы жағдайлармен байланысты болды, ал 80 жасқа жеткенде ол Еуропа Парламентіне Францияның ұлтшыл «Ұлттық фронт» партиясының мүшесі ретінде сайланды.
Claude Autant Lara (otɑ̃ laʁa; 5 August 1901 – 5 February 2000) was a French film director, screenwriter, set designer and costume designer who worked in films for over 50 years. His career was frequently marked by controversy, and in his late 80s he was elected to the European Parliament as a member for the far right French National Front.
Ерте өмір
Клод Аутант Лара 1901 жылғы 5 тамызда Валь-д'Оаза департаментінің Лузарш қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Эдуард Аутант сәулетші, ал анасы Луиза Лара – «Француз комедиясы» театрының актрисасы болған. Олар «Art et Action» мәдени тобын құрған, осы арқылы ұлына театр өнерімен ерте танысу мүмкіндігін берді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде анасының бейбітшілдік көзқарастарына байланысты оған деген наразылық күшейіп, ол Лондонға өз еркімен эмиграцияға кетті. Клод онымен бірге барып, солтүстік Лондонның Милл-Хилл мектебінде екі жыл бойы білім алды. Францияға оралған соң, ол Париждегі әсем өнерлер мектебінде және декоративтік өнерлер мектебінде оқыды.
Claude Autant Lara was born on 5 August 1901 at Luzarches in Val d'Oise. Édouard Autant, his father, was an architect, and his mother, Louise Lara, was an actress from the Comédie Française. They were founders of the cultural group "Art et Action", which gave their son an early introduction to the theatre. During World War I his mother's pacifist activities brought her such unpopularity that she went into self exile in London. Claude accompanied her and continued his education for two years at Mill Hill School in north London. On his return to France he studied at the École des beaux arts and the École des arts décoratifs in Paris.
Кино мансабы
1919 жылы Аутант Лара (18 жасында) Марсель Л’Эрбиердің «Карнавал де Верьи» фильмі үшін декоратор болып жұмысқа орналасты. Л’Эрбиер оны кейінгі туындыларында декорация және костюм дизайны үшін тарта берді. 1923 жылы ол оған алғашқы қысқаметражды фильмін – Луиза Лара мен Антонин Арто қатысқан «Фаит дивер» атты «үш кейіпкерге арналған субтитрсіз фильмді» түсіруге мүмкіндік берді. 1927–1928 жылдары ол Джек Лондонның «Өрт тұтандыру» романы негізінде «Construire un feu» атты тағы бір тәжірибелік қысқа фильм түсірді, онда ол алғаш рет Анри Критиеннің ойлап тапқан анаморфты оптикалық жүйесі – гипергонарды қолданды, ол кең экранды суреттерді жасауға арналған. (Бұл әдіс қайта қолданылмады, бірақ 1952 жылы 20th Century Fox Критиеннің құрылғысын сатып алып, одан CinemaScope форматын жасады.) Бұл жобаның сәтсіздігіне көңілі қалған және қаржыға мұқтаж болған Аутант Лара 1930 жылы Голливудқа барды, онда ол америкалық комедиялардың француз тіліндегі нұсқаларын жасады, оның ішінде Бастер Китон қатысқан екі фильмді түсірді. Ол американдық өмір салтына бейімделе алмады және екі жылдан кейін Францияға оралды. Ол жерде 1933 жылы Рейнальдо Ханның опереттасы негізінде түсірілген «Сибулет» фильмімен алғашқы толық метражды фильмді түсіруге мүмкіндік алды, сценарийінде Жак Преверт қатысты. Фильмнің түпнұсқалық либреттосын жазған авторлардың бірі фильм жасаушылардың кейбір құрметсіз өзгерістеріне қарсылық білдірген кезде дау туды. Осыдан кейін шамамен он жыл бойы ол негізінен фильмдерді, әсіресе Морис Леманмен бірге режиссерлік етіп жүрді, бірақ көбінесе титрде көрсетілмеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Францияны неміс әскері басып алғанда Аутант Лара (қазір 40 жастан асқан) өз атынан фильмдер түсіруге мүмкіндік алды және ол сценарист Жан Ореншпен (кейін Пьер Бостпен серіктестік құрды) ұзақ ынтымақтастыққа кірісті. 1942–1944 жылдары ол үш сәтті фильм түсірді, олардың барлығы да қазіргі заманның эхосын сақтайтын тарихи драмалар болды. Олардың үшіншісі – «Douce» буржуазиялық отбасы мен дін туралы ащы суреттемелерді қамтыды, бұл ықпалды Centrale Catholique du Cinéma-дан қатты наразылық тудырды. Соғыстан кейін ол «Le Diable au corps» фильмімен халықаралық жетістікке жетеді, ол 1923 жылғы Раймонд Радигеттің даулы романы негізінде түсірілді. Фильмде бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде мектеп оқушысының адалдығын бұзуы Францияда жаңа дау тудырды және Аутант Лараның қалыптасқан моральдық тәртіпке қарсы шығу беделін нығайтты. Келесі он жылдық ішінде Аутант Лара көптеген коммерциялық табыстармен өзінің ең табысты кезеңін бастан кешірді, олардың көпшілігі тарихи оқиғалармен байланысты әдеби туындылардың бейімделулері болды, соның ішінде 1949 жылғы «Occupe toi d'Amélie» (Feydeau), «Le Blé en herbe» (Colette) және 1954 жылғы «Le Rouge et le Noir» (Stendhal). Әдеби сценарийлер мен сюжеттерге сүйену әдеті Аутант Лараны (және оның тұрақты сценарийшілері Оренш пен Бостты) жас Франсуа Трюффоның француз киносындағы түпнұсқалықты басу деп санайтын «сапа дәстүріне» қарсы шабуылында өткір сынға ұшыратты. Жаңа толқын идеялары күшейген сайын, Аутант Лараның кейінгі фильмдері бұрынғыдан да ескіргендей көріне бастады. Дегенмен, оның 1956 жылғы «La Traversée de Paris» фильмі, Францияда неміс оккупациясына және қара нарықтың жұмыс істеуіне қарсы батыл көзқарас білдірген алғашқы фильмдердің бірі болды, көрермендер мен сыншылар (соның ішінде Трюффо) арасында айтарлықтай табысқа ие болды. Басқа фильмдерде Аутант Лара сезімтал немесе танымал емес тақырыптарға, мысалы, «Тыңайлы сәт» (1961) фильмінде ар-ожданға қарсылық білдіру, «Журнал д'ун фэммэн ан бланк» (1965) және «Новый журнал д'ун фэммэн ан бланк» (1966) фильмдерінде аборт сияқты мәселелерді көтерді. Алайда, кейінгі фильмдер «агрессивті өрескелдік» және «пужадизм» көрсететіндей болды, бұл оның популизмге ұмтылысын растады. Ол өзінің сыншыларына және оның фильмдерін қаржыландыруға қарсы болған продюсерлерге деген ызасын күшейтті, ал оның соңғы «Глория» (1977) фильмі көбінесе назарсыз қалды. Ол фильм түсіруді тоқтатып, жазуға бет бұрды және қарсыластарымен есеп айырысу үшін бірнеше polemical кітаптар жазды. Бұл пікірлер оның «La Rage dans le cœur» («Жүректегі ашу-ыза») атты естеліктерінде айқын көрінді. Жас ұрпақ сыншылары мен кинорежиссерлерінің оған жасаған шабуылдарынан және оның кейінгі фильмдерінің өндіріс қиындықтарынан кейін, ол өзінің проблемалары үшін «солшылдардың» ыдырауы мен олардың «еврейлік құлақтандырумен» байланысын кінәлауға дайындығын көрсетті. 1980 жылдардың соңында ол Жан-Мари Ле Пен басқаратын оңшыл Ұлттық майданға қосылды және 1989 жылдың маусымында 87 жасында Еуропалық парламентке Ұлттық майданнан депутат болып сайланды. Парламенттің ашылу отырысында шілдеде, ең үлкен сайланған мүшенің президенттің креслосында отыру дәстүріне сәйкес, Аутант Лара Америкаға қарсы күшті сөз сөйледі, ал көптеген басқа депутаттар, соның ішінде социалистер мен христиан демократтары наразылық білдіріп залдан шығып кетті. 1989 жылдың қыркүйегінде «Globe» журналы Аутант Ларамен жасаған сұхбатты жариялады, онда ол ұятсыз және антисемиттік мәлімдемелер жасады, әсіресе бұрынғы Еуропалық парламенттің президенті және Освенцим концлагерінен аман қалған Симон Вейльге қарсы. Ол оны наци лагерлеріндегі тәжірибесін өзіне көмектесу үшін пайдаланды деп айыптады және Холокост фактілеріне күмән келтірді. Бұл мәлімдемелер жарияланғаннан кейін туған үлкен даудың нәтижесінде ол парламенттегі өкілдігінен бас тартуға мәжбүр болды. Ол сондай-ақ өзі вице-президенті болған Әдемі өнер академиясынан шеттетілді, оның мүшелері оның креслоға отыруына тыйым салды. Кейін ол 1942 жылдан бастап оның көптеген фильмдерінде көмекші режиссер болып жұмыс істеген Гислейн Обуэнге (1915–1967) үйленді.
In 1919 Autant Lara (at the age of 18) was employed by the filmmaker Marcel L'Herbier as a set designer for Le Carnaval des vérités. L'Herbier continued to engage him for set and costume design on subsequent productions and in 1923 he gave him the opportunity to direct his first short film, Fait divers, a "film without subtitles for three characters" which featured Louise Lara and Antonin Artaud. In 1927–28 he directed another short experimental film called Construire un feu, based on To Build a Fire by Jack London, for which he used for the first time the hypergonar, an anamorphic optical system to produce widescreen images invented by Henri Chrétien. (The process was not employed again, but in 1952 20th Century Fox purchased Chrétien's device and developed from it the CinemaScope format.) Disheartened by the failure of this venture and in need of money, Autant Lara went to Hollywood in 1930 where he found work making French versions of American comedies, including two featuring Buster Keaton. He did not adapt well to the American way of life and after two years he returned to France. There his first opportunity to direct a feature film came in 1933 with Ciboulette, an adaptation of the operetta by Reynaldo Hahn for which Jacques Prévert collaborated on the script. Controversy arose when one the work's original librettists objected publicly to some irreverent alterations which the filmmakers had made, and when the producers cut and re edited the film, Autant Lara disowned it. For nearly a decade after this, his work was mainly confined to co directing films, notably with the producer Maurice Lehmann, but he was often uncredited. During the German occupation of France in World War II, Autant Lara (now over 40) finally found opportunities to direct films in his own name, and he began a long collaboration with the screenwriter Jean Aurenche (subsequently in partnership with Pierre Bost). He made three successful films in the period 1942 1944, all of them costume dramas which still carried echoes of the present day. The third of them, Douce, contained bitter portrayals of a bourgeois family and of religion, earning severe disapproval from the influential Centrale Catholique du Cinéma. After the war he had an international success with Le Diable au corps, based on the controversial novel of 1923 by Raymond Radiguet. The film's portrayal of a schoolboy's adulterous affair during WWI caused fresh scandal in France and consolidated Autant Lara's reputation for challenging the prevailing moral order. Over the next decade Autant Lara had his most successful period with a number of commercial successes, many of them being adaptations of literary works with period settings, including Occupe toi d'Amélie (Feydeau) in 1949, Le Blé en herbe (Colette) and Le Rouge et le Noir (Stendhal), both in 1954. This habit of relying on literary scripts and plots made Autant Lara (and his regular screenwriters Aurenche and Bost) the target of sharp criticism by the young François Truffaut in his influential attack on the "tradition de qualité" which he saw as stifling originality in French cinema. As the ideas of the New Wave gathered strength, the subsequent films of Autant Lara began to seem increasingly outdated. Nevertheless, his 1956 film La Traversée de Paris, which was among the first to take an unheroic view of the German occupation of France and the operation of the black market, was a notable success both with audiences and with critics (including Truffaut). In other films Autant Lara continued to address sensitive or unpopular subjects, such as conscientious objection in Tu ne tueras point (1961), and abortion in Journal d'une femme en blanc (1965) and Nouveau journal d'une femme en blanc (1966). Other later films however were perceived as expressing an "aggressive vulgarity" and a kind of "poujadism which confirmed his drift into sneering populism". He became increasingly bitter towards his critics and the producers who were reluctant to finance his films, and his final film Gloria (1977) was largely ignored. Instead of further film making, he turned to writing and produced a series of polemical books in which he settled scores with his opponents. The tone of these was conveyed in the title of his volume of memoirs, La Rage dans le cœur ("the rage in the heart"). After the damaging attacks on him by a younger generation of critics and filmmakers, and the production difficulties of his later films, he showed a growing readiness to blame the decadence of "the left" and its affiliation to a "Jewish conspiracy" for his problems. By the late 1980s he had joined the far right National Front led by Jean Marie Le Pen, and in June 1989, at the age of 87, he was elected to the European Parliament as a National Front MEP. At the opening session of the Parliament in July, following the tradition that the oldest elected member should take the president's chair for the initial proceedings, Autant Lara used the opportunity to make a strongly anti American speech, and a large number of other MEPs, including the Socialists and Christian Democrats, walked out of the chamber in protest. In September 1989 the monthly magazine Globe published an interview with Autant Lara in which he made offensive and anti semitic statements, particularly directed at Simone Veil, a former president of the European Parliament and a survivor of the Auschwitz concentration camp. He accused her of exploiting her experiences of the Nazi camps to gather sympathy for herself, and he went on to cast doubt on the accepted facts about the Holocaust. In the considerable scandal which arose after publication of these remarks, he was forced to resign his seat in the Parliament. He was also excluded from the Académie des Beaux Arts, of which he was a vice president, when its members voted to prohibit him from taking his seat. He later married Ghislaine Auboin (1915 1967), who worked as an assistant director on many of his films from 1942 onwards.
Аутант-Лара басылымдары
1981 жылы: Телемафия. Ницца: А. Лефевр, 1981 жыл. ISBN 2 902639 63 5. 1984 жылы: Жүректегі ашу. [Париж] : Х. Вейри, 1984 жыл. ISBN 2 85199 322 4. (ХХ ғасыр кинематографиясының хроникасы [1])
1985 жылы: Голливудтың торттық жүрісі 1930-1932. Париж: Х. Вейер, 1985 жыл. ISBN 2 85199 353 4. (ХХ ғасыр кинематографиясының хроникасы [2])
1981 : Télémafia. Nice : A. Lefeuvre, 1981. ISBN 2 902639 63 5. 1984 : La Rage dans le cœur. [Paris] : H. Veyrier, 1984. ISBN 2 85199 322 4. (Chronique cinématographique du 20e siècle [1])
1985 : Hollywood Cake Walk 1930 1932. Paris : H. Veyrier, 1985. ISBN 2 85199 353 4. (Chronique cinématographique du 20e siècle [2])
1987 жылы: Апатты көліктер. Париж: Каррере, 1987 жыл. ISBN 2 86804 443 3. (ХХ ғасыр кинематографиясының хроникасы [3])
1987 : Les Fourgons du malheur. Paris : Carrère, 1987. ISBN 2 86804 443 3. (Chronique cinématographique du 20e siècle [3])
1989 жылы: Кеме батып бара жатыр: Бейне өнер академиясындағы қабылдау сөзі. Париж: Libertés, 1989 жыл. ISBN 2 903279 14 4. 1990 жылы: Қоқиқақ пен егеуқұйрық: ХХ ғасыр кинематографиясының хроникасы. Шатильон-сюр-Шалорон: Flambeau баспасы, 1990 жыл. ISBN 2 908040 03 4. (In merdam salutis, 1)
1989 : Le Bateau coule : discours de réception à l'Académie des Beaux arts. Paris: Libertés, 1989. ISBN 2 903279 14 4. 1990 : Le Coq et le Rat: chronique cinématographique du XXe siècle. Châtillon sur Chalaronne: Ed. le Flambeau, 1990. ISBN 2 908040 03 4. (In merdam salutis, 1)